AI và bài toán 'cơn khát' nước
Các trung tâm dữ liệu tại Mỹ đang đối mặt với làn sóng phản đối do tiêu thụ lượng nước và điện năng ngày càng lớn. Trong bối cảnh nhu cầu vận hành trí tuệ nhân tạo (AI) tăng mạnh, các tập đoàn công nghệ lớn đang tìm cách giảm áp lực cho nguồn tài nguyên nước bằng những hệ thống làm mát mới.
Trung tâm dữ liệu, nơi tập trung các máy chủ vận hành Internet và AI, phát sinh lượng nhiệt lớn trong quá trình hoạt động, đòi hỏi nguồn nước đáng kể để làm mát. Theo công ty tư vấn Rystad Energy, các trung tâm dữ liệu trên toàn thế giới đã tiêu thụ khoảng 222 tỷ lít nước cho hoạt động làm mát trong năm 2025. Nếu không có các biện pháp thích ứng, con số này có thể tăng gần 3 lần, lên 644 tỷ lít vào năm 2030.
Trong báo cáo công bố tháng 6, tập đoàn chip Nvidia (Mỹ) cho biết hệ thống DSX mới nhất, được thiết kế để hỗ trợ quản lý các trung tâm dữ liệu AI, có thể giúp một số cơ sở gần như loại bỏ nhu cầu sử dụng nước cho làm mát. Công nghệ này sử dụng hệ thống làm mát tuần hoàn khép kín, đưa chất lỏng trực tiếp qua máy chủ để tiếp cận các chip - bộ phận có thể đạt nhiệt độ trên 80 độ C.
Điểm đáng chú ý là hệ thống cho phép chất lỏng đi vào máy chủ ở nhiệt độ khoảng 45 độ C, cao hơn mức 32 độ C trước đây. Nhờ đó, các trung tâm dữ liệu giảm nhu cầu sử dụng hệ thống khí lạnh liên tục, qua đó không chỉ tiết kiệm nước mà còn tối ưu hóa tiêu thụ điện năng.
Các "ông lớn" Microsoft, Amazon Web Services (AWS) và Meta cũng xác nhận đang ứng dụng các hệ thống làm mát tuần hoàn khép kín nhằm giảm lượng nước thất thoát ra môi trường. Mặc dù quy mô các trung tâm dữ liệu tiếp tục mở rộng khiến tổng lượng nước sử dụng tăng trong giai đoạn 2022-2025, các báo cáo phát triển bền vững cho thấy hiệu suất sử dụng nước của Microsoft đã cải thiện 25%, trong khi AWS tăng 37%.
Tuy nhiên, giới chuyên gia lưu ý lượng nước tiêu thụ trực tiếp tại các trung tâm dữ liệu mới chỉ là “phần nổi” của vấn đề. Tại Mỹ, lượng nước cần thiết để sản xuất điện cung cấp cho các trung tâm dữ liệu, cũng như chế tạo chip và máy chủ, có thể cao gấp đôi lượng nước mà các cơ sở này sử dụng trực tiếp.
Trong bối cảnh AI tiếp tục thúc đẩy nhu cầu xây dựng trung tâm dữ liệu trên toàn cầu, việc giảm tiêu thụ nước tại các cơ sở này vì thế không chỉ là bài toán công nghệ, mà còn là yêu cầu ngày càng cấp thiết đối với phát triển hạ tầng số bền vững.
