Phần Lan tự lắp động cơ F135 cho tiêm kích F-35A

Tập đoàn quốc phòng Phần Lan Patria ngày 3/9 thông báo đã hoàn thành lắp ráp động cơ F135 đầu tiên tại cơ sở Linnavuori ở thành phố Nokia. Đây là loại động cơ được sử dụng trên tiêm kích F-35A mà Phần Lan đang chuẩn bị tiếp nhận.

Cột mốc này diễn ra ngay trước khi những chiếc F-35A đầu tiên của Phần Lan dự kiến về nước. Theo kế hoạch, máy bay sẽ được triển khai tại Căn cứ Không quân Lapland ở Rovaniemi vào mùa thu năm 2026.

Điều đáng chú ý là Phần Lan không chỉ mua máy bay mà còn xây dựng năng lực kỹ thuật để tự hỗ trợ đội bay trong nước.

Patria sẽ tiếp tục lắp ráp động cơ F135 tại Linnavuori đến năm 2030. Sau đó, cơ sở này sẽ chuyển sang bảo trì, sửa chữa, đại tu và nâng cấp động cơ cho phi đội F-35A của Phần Lan.

Thỏa thuận giữa Patria và Pratt & Whitney, nhà sản xuất động cơ F135, được ký vào tháng 2/2026. Trước đó, 2 bên cũng đã đạt thỏa thuận khung từ năm 2024 về việc bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu động cơ tại Phần Lan.

F135 là động cơ trang bị cho cả 3 phiên bản của F-35. Pratt & Whitney cho biết hơn 1.300 động cơ loại này đang được sử dụng để hỗ trợ đội bay F-35 trên toàn thế giới. Động cơ có lực đẩy hơn 40.000 pound, tương đương hơn 18 tấn lực đẩy.

Đối với Phần Lan, việc có cơ sở hỗ trợ F135 trong nước có ý nghĩa quan trọng. Khi một động cơ cần kiểm tra hoặc sửa chữa, việc xử lý tại quốc gia sở hữu máy bay có thể giúp giảm sự phụ thuộc vào các cơ sở ở nước ngoài.

Quan trọng hơn, Phần Lan sẽ có đội ngũ kỹ thuật viên và cơ sở vật chất được chuẩn bị từ sớm để duy trì F-35A trong thời gian dài.

Năng lực này cũng có ý nghĩa đối với NATO. Hiện Pratt & Whitney đã xây dựng mạng lưới bảo dưỡng F135 tại Mỹ, Na Uy, Hà Lan, Nhật Bản và Australia. Việc Phần Lan phát triển thêm năng lực tại Linnavuori sẽ bổ sung một điểm hỗ trợ mới ở khu vực Bắc Âu.

Tuy nhiên, Linnavuori hiện chưa phải một trung tâm bảo dưỡng F135 hoàn chỉnh của NATO. Cơ sở này đang bắt đầu bằng việc lắp ráp động cơ và sẽ từng bước chuyển sang hoạt động bảo trì trong tương lai.

Dù vậy, sự xuất hiện của một cơ sở như vậy tại Phần Lan giúp mạng lưới hỗ trợ F-35 của các nước đồng minh có thêm một địa điểm kỹ thuật quan trọng.

Chương trình cũng mang lại lợi ích cho ngành công nghiệp Phần Lan. Hoạt động lắp ráp động cơ dự kiến tạo khoảng 50 việc làm tại Patria trong giai đoạn 2025-2030, đồng thời giúp doanh nghiệp tích lũy kinh nghiệm với một trong những hệ thống động lực hàng không quân sự hiện đại nhất hiện nay.

Phần Lan đã đặt mua 64 tiêm kích F-35A. Vì vậy, việc hoàn thành động cơ F135 đầu tiên không chỉ là một dấu mốc sản xuất.

Đây còn là bước chuẩn bị cho cả một hệ thống hậu cần và bảo dưỡng mới, giúp Phần Lan chủ động hơn khi đưa F-35A vào hoạt động.

Khi những chiếc F-35A đầu tiên đến Rovaniemi trong năm nay, cơ sở Linnavuori cũng đang sẵn sàng đảm nhận vai trò hỗ trợ kỹ thuật cho chúng.

Với Phần Lan, đây là cách biến thương vụ mua F-35 thành một năng lực công nghiệp quốc phòng lâu dài, đồng thời bổ sung thêm một mắt xích cho hệ thống bảo đảm kỹ thuật của NATO ở Bắc Âu.