9 nhược điểm của Internet vệ tinh

Từng là lựa chọn bất đắc dĩ tại những vùng không có Internet mặt đất, Internet vệ tinh nay đã thay đổi đáng kể nhờ các dịch vụ như Starlink. Tốc độ và độ ổn định được cải thiện, giúp công nghệ này trở thành đối thủ của cáp quang và 5G.

Tuy nhiên, Internet vệ tinh vẫn có những hạn chế, từ chi phí, thời tiết, độ trễ đến tốc độ tải lên và khả năng hỗ trợ kỹ thuật.

Chi phí cao

Internet vệ tinh hiện có phí thuê bao khoảng 50-150 USD mỗi tháng, tương đương một số gói cáp quang. Tuy nhiên, nếu xét trên tốc độ, vệ tinh vẫn đắt hơn.

Tại Mỹ, cáp quang gigabit thường có giá dưới 100 USD mỗi tháng và tốc độ thực tế có thể đạt 800-900 Mb/giây. Trong khi đó, tốc độ tối đa Starlink công bố gần 300 Mb/giây, còn người dùng thực tế thường đạt khoảng 100 Mb/giây.

Do đó, dù phí hàng tháng không chênh lệch quá lớn, chi phí trên mỗi Mb/giây của Internet vệ tinh vẫn cao hơn nhiều so với cáp quang và thường kém cạnh tranh so với 5G.

Thiết bị và lắp đặt đắt

Cáp quang thường chỉ cần kéo đường truyền từ hạ tầng gần nhất vào nhà, với chi phí ban đầu tương đối thấp, thậm chí có thể được miễn khi ký hợp đồng dài hạn.

Internet vệ tinh cần chảo thu phát, router, thiết bị giá đỡ và đôi khi cả kỹ thuật viên. Tổng chi phí ban đầu có thể từ vài trăm đến gần 2.000 USD.

Starlink Mini là ngoại lệ khi thiết bị rẻ và dễ lắp đặt, nhưng chủ yếu phục vụ nhu cầu cá nhân, di động hoặc tạm thời, thay vì cung cấp Internet tốc độ cao cho cả gia đình.

Tại Việt Nam, Starlink có giá rẻ nhất 1.131.990 đồng/tháng. Khách hàng cần mua phần cứng giá 8.655.300 đồng để sử dụng dịch vụ.

Giá dịch vụ Starlink tại Việt Nam. Ảnh chụp màn hình.

Thời tiết vẫn ảnh hưởng kết nối

Starlink đã giảm đáng kể tác động của khí quyển bằng cách sử dụng vệ tinh quỹ đạo thấp. Dù vậy, tín hiệu vẫn phải truyền qua hàng trăm km khí quyển.

Mưa lớn, tuyết, sương mù dày và giông bão có thể làm suy hao hoặc gián đoạn tín hiệu. Starlink xử lý vấn đề này tốt hơn các hệ thống cũ, nhưng mất kết nối vẫn có thể xảy ra và vị trí lắp đặt cần có tầm nhìn thoáng lên bầu trời.

Trong khi đó, cáp quang gần như không bị ảnh hưởng bởi thời tiết, nên vẫn là lựa chọn phù hợp nếu ưu tiên độ ổn định và thời gian hoạt động liên tục.

Không phải nơi nào cũng sử dụng được

Có vệ tinh trên quỹ đạo không đồng nghĩa mọi nơi đều được phủ sóng. Một số khu vực không được cung cấp dịch vụ do quy định pháp lý hoặc chi phí mở rộng mạng lưới quá cao.

Ngay cả trong vùng phủ sóng, núi, nhà cao tầng, rừng rậm hoặc giới hạn số lượng thuê bao cũng có thể khiến tín hiệu không đủ tốt.

Độ trễ vẫn cao hơn cáp quang

Độ trễ là khoảng thời gian từ lúc người dùng gửi yêu cầu đến khi thiết bị nhận được phản hồi. Đây là yếu tố quan trọng với gọi video, ứng dụng thời gian thực và đặc biệt là game trực tuyến.

Vệ tinh quỹ đạo thấp như Starlink đã giảm độ trễ xuống khoảng 25 mili giây trong điều kiện lý tưởng, thấp hơn rất nhiều so với các hệ thống vệ tinh truyền thống ở quỹ đạo địa tĩnh, vốn có thể lên tới hàng trăm mili giây.

Tuy nhiên, cáp quang thường có độ trễ chỉ vài mili giây. Với người dùng thông thường, Starlink đã đủ nhanh, nhưng khi điều kiện không thuận lợi, độ trễ có thể tăng đáng kể.

Vẫn có giới hạn dữ liệu

Người dùng cáp quang ngày càng quen với Internet tốc độ cao không giới hạn. Internet vệ tinh hiện đại cũng thường quảng cáo các gói không giới hạn, nhưng vẫn có thể áp dụng chính sách sử dụng hợp lý.

Khi mạng lưới có thêm nhiều thuê bao, nhà cung cấp phải phân bổ băng thông giữa người dùng. Vì vậy, tốc độ có thể bị giảm sau khi vượt một ngưỡng dữ liệu nhất định.

Năm 2025, Starlink từng áp dụng cơ chế giảm tốc độ xuống 1 Mb/giây sau khi người dùng gói ưu tiên sử dụng hết dung lượng ưu tiên. Với các ứng dụng Internet hiện đại, mức tốc độ này gần như không đủ dùng.

Trong dài hạn, Internet vệ tinh khó đạt chi phí trên mỗi Mb/giây thấp như cáp quang. Một số nơi đã bắt đầu triển khai cáp quang 10 Gb/giây đến hộ gia đình, trong khi tăng băng thông cho mạng vệ tinh phức tạp và tốn kém hơn nhiều.

Tốc độ tải lên thấp

Người dùng thường chú ý tốc độ tải xuống nhưng tải lên ngày càng quan trọng do nhu cầu gọi video, livestream, lưu trữ đám mây và chia sẻ dữ liệu.

Các gói cáp quang phổ thông có thể đạt tốc độ tải lên bằng một nửa tải xuống, trong khi các gói cáp quang đối xứng có tốc độ hai chiều tương đương.

Internet vệ tinh gặp bất lợi do thiết bị đầu cuối phải truyền dữ liệu lên vệ tinh. Starlink hiện cung cấp tốc độ tải lên khoảng 10-35 Mb/giây. Các dịch vụ vệ tinh truyền thống như HughesNet và Viasat thậm chí chỉ đạt dưới 5 Mb/giây vào năm 2025.

Với người làm việc từ xa, tốc độ tải lên thấp có thể gây khó khăn khi gửi file, chia sẻ dữ liệu hoặc cộng tác trực tuyến.

Sửa chữa và hỗ trợ có thể chậm

Với Internet cáp quang hoặc mạng di động, hạ tầng nằm gần người dùng nên việc xử lý sự cố tương đối thuận tiện.

Internet vệ tinh có phạm vi phục vụ rộng, khiến kỹ thuật viên có thể ở rất xa. Các nhà cung cấp như Starlink cũng phải hỗ trợ lượng khách hàng phân tán trên nhiều khu vực, gây khó khăn trong việc xử lý nhanh các yêu cầu.

Người dùng có thể phải chờ lâu khi gửi yêu cầu hỗ trợ hoặc cần kỹ thuật viên đến tận nơi. Nếu thiết bị trên mái nhà gặp vấn đề, thời gian sửa chữa còn phụ thuộc vào khả năng tiếp cận nhân sự tại địa phương.

Công nghệ khác có thể vượt lên

Hiện Internet vệ tinh là giải pháp đáng giá cho những nơi không có cáp quang hoặc 5G cố định. Công nghệ này giúp người dùng ở vùng xa tiếp cận kết nối gần với Internet băng rộng tại nhà.

Tuy nhiên, cả cáp quang và mạng di động vẫn đang phát triển nhanh. Giới hạn hiệu năng của hai công nghệ này có thể cao hơn đáng kể so với vệ tinh.

Do đó, Internet vệ tinh có thể tiếp tục giữ vai trò phương án kết nối dự phòng hoặc giải pháp cho vùng khó tiếp cận, thay vì thay thế hoàn toàn hạ tầng mặt đất.

Starlink và Amazon Leo đang hướng tới việc trở thành nhà cung cấp Internet toàn cầu. Song, tại những nơi cáp quang đã phát triển, vệ tinh sẽ khó cạnh tranh về giá, tốc độ và độ trễ.

Trong khi đó, các quốc gia có hạ tầng viễn thông kém phát triển có thể là thị trường lớn hơn cho công nghệ này.

(Theo BGR)