Xuất khẩu surimi và chả cá tiếp tục khởi sắc

Sau 2 năm liên tục sụt giảm, xuất khẩu chả cá và surimi của Việt Nam đã tăng trở lại trong năm 2025 và dự báo tiếp tục khởi sắc trong năm 2026. Ảnh: VASEP

Tăng tốc mạnh tại thị trường EU

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, sau 2 năm liên tục sụt giảm, xuất khẩu chả cá và surimi của Việt Nam đã tăng trở lại trong năm 2025.

Kim ngạch xuất khẩu nhóm sản phẩm này của Việt Nam đạt hơn 344 triệu USD, tăng 15% so với năm 2024 và tăng 13% so với năm 2023, tuy nhiên vẫn thấp hơn mức đỉnh của năm 2022.

Năm 2025, thị trường chả cá và surimi thế giới bước vào chu kỳ phục hồi rõ rệt sau giai đoạn tiêu dùng thắt chặt. Động lực chính đến từ xu hướng đồ ăn tiện lợi – giá vừa túi tiền, đặc biệt ở châu Á và kênh bán lẻ hiện đại tại Mỹ và EU.

Surimi có lợi thế là nguồn đạm giá hợp lý, dễ chế biến, phù hợp các món tiện lợi. Ở Mỹ, nhóm sản phẩm “thanh cua” tiếp tục lan tỏa mạnh trên kênh bán lẻ/online nhờ yếu tố giá và tính tiện dụng.

Tại EU, nhu cầu phục hồi theo hướng ưa chuộng các sản phẩm đóng gói nhỏ – sản phẩm tiện lợi – tối ưu chi tiêu, trong khi một số dự báo thị trường cho rằng EU tiêu thụ lượng nguyên liệu surimi đáng kể.

Cũng chính nhờ xu hướng trên cùng với sự nỗ lực của các doanh nghiệp, năm 2025 là một năm tích cực của ngành chả cá và surimi Việt Nam với sự tăng trưởng liên tục kể từ đầu năm. Tuy nhiên, càng về cuối năm tốc độ tăng trưởng có xu hướng chậm lại.

Hàn Quốc, Thái Lan, Trung Quốc, EU và Nhật Bản là 5 thị trường nhập khẩu nhiều nhất chả cá và surimi của Việt Nam trong năm qua, chiếm hơn 81% tổng kim ngạch xuất khẩu. Trong đó, EU là thị trường đáng chú ý nhất, với “đà tăng trưởng muộn” nhưng tăng tốc nhanh vào cuối năm 2025.

Xuất sang EU trong năm qua đạt hơn 35 triệu USD, tăng 99% so với năm 2024. Càng về cuối năm, xuất khẩu sang EU càng tăng trưởng nhanh chóng, có thời điểm lên tới 3 con số. Sự tăng trưởng này rất quan trọng vì EU thường đi kèm yêu cầu cao về tiêu chuẩn, hồ sơ, chứng từ, nếu làm tốt sẽ giúp doanh nghiệp nâng mặt bằng chất lượng để mở rộng sang các thị trường khó tính khác.

Cùng với EU, xuất khẩu sang 4 thị trường còn lại trong tốp 5 cũng đều tăng so với năm 2024. Xuất khẩu sang Trung Quốc cũng tăng trưởng liên tục trong năm qua. Kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt hơn 54 triệu USD, tăng 41%.

Trong khi đó, Hàn Quốc vẫn tiếp tục là thị trường nhập khẩu nhiều nhất chả cá và surimi của Việt Nam. Tuy nhiên, xuất khẩu sang thị trường Hàn Quốc năm qua không ổn định, có nhiều tháng bị sụt giảm. Giá trị xuất khẩu chỉ đạt gần 83 triệu USD, tăng 5%.

Năm 2026 sẽ tiếp đà tăng trưởng

Chuyên gia thị trường cá ngừ (VASEP) Nguyễn Hà nhận định, thị trường chả cá và surimi thế giới sẽ tiếp tục tăng trưởng. Nhu cầu tiêu thụ vẫn ở mức tốt, nhất là phân khúc các sản phẩm tiện lợi. Tuy nhiên, xu hướng nhà nhập khẩu sẽ ưu tiên nhà cung cấp ổn định chất lượng, giao hàng chuẩn, hồ sơ chuẩn. Ngành chả cá và surimi sẽ tiếp tục đối mặt với áp lực chi phí và yếu tố hạn ngạch, mùa vụ có thể khiến giá nguyên liệu duy trì mức cao, đặc biệt ở surimi cá thịt trắng.

Nhu cầu đối với các sản phẩm giá trị gia tăng tiếp tục tăng nhanh hơn hàng nguyên liệu, đặc biệt là các sản phẩm như thanh cua, chả cá tẩm vị,…

Các thị trường sẽ yêu cầu ngày càng gắt về nhãn, phụ gia, dị ứng, truy xuất, tiêu chuẩn nhà máy và trách nhiệm chuỗi cung ứng sẽ là “điểm quyết định” khi chốt đơn ở các thị trường lớn như EU hay Mỹ.

Do đó, dự kiến xuất khẩu chả cá và surimi của Việt Nam năm 2026 sẽ tiếp tục đà tăng trưởng.

Để giữ vững đà tăng trưởng tốt, các chuyên gia cho rằng, doanh nghiệp cần chuyển trọng tâm từ tăng sản lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng; đầu tư công nghệ chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm. Song song đó, cần chủ động kiểm soát tốt nguồn nguyên liệu cá thịt trắng, xây dựng liên kết chuỗi bền vững với ngư dân và vùng khai thác để hạn chế rủi ro về giá và mùa vụ; tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế.

Ngoài ra, ngành cần tận dụng hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do (FTA) để gia tăng lợi thế thuế quan; đẩy mạnh xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu sản phẩm surimi và chả cá Việt Nam theo hướng ổn định, an toàn, bền vững.

Lam Ngọc