Xây dựng chính quyền gần dân

Hình thành kỹ năng số trong cộng đồng

Ngay từ đầu giờ làm việc, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Cửa Việt đã nhộn nhịp người dân đến giao dịch. Người làm thủ tục hộ tịch, người xin chứng thực giấy tờ, người nộp hồ sơ đất đai… Tại các quầy tiếp nhận, cán bộ liên tục kiểm tra hồ sơ, đối chiếu dữ liệu trên hệ thống điện tử và hướng dẫn người dân hoàn thiện những thủ tục còn thiếu.

Cẩn thận xếp tấm phiếu hẹn trả kết quả vào túi hồ sơ, ông Bùi Đình Thủy, thôn Gio Hải, xã Cửa Việt chia sẻ, điều khiến ông hài lòng không chỉ là thủ tục được tiếp nhận nhanh mà mọi thắc mắc đều được cán bộ hướng dẫn, giải thích ngay tại quầy.

“Trước đây tôi phải đi hỏi nhiều nơi, đi lại nhiều lần để hoàn thiện hồ sơ. Giờ chỉ cần đến trung tâm là được hướng dẫn ngay, hồ sơ được tiếp nhận và xử lý nhanh hơn nên rất thuận tiện cho người dân”, ông Thủy vui vẻ cho hay.

Khung cảnh ấy không phải điều gì quá đặc biệt, nhưng lại phản ánh rõ sự thay đổi trong hoạt động của chính quyền cơ sở sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Điều người dân quan tâm không phải bộ máy có bao nhiêu phòng, bao nhiêu đầu mối hay được sắp xếp như thế nào, mà là công việc của họ có được giải quyết nhanh hơn, thuận tiện hơn hay không.

Người dân tra cứu thông tin và thực hiện các thủ tục hành chính thông qua hệ thống mã QR - Ảnh: L.A

Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Cửa Việt Hoàng Thị Thu Thủy cho biết, cùng với nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ, đơn vị còn thay đổi phương thức phục vụ theo hướng đồng hành với người dân.

Cụ thể, thay vì tiếp nhận hồ sơ theo cách truyền thống, cán bộ tại trung tâm dành nhiều thời gian hướng dẫn người dân thao tác trên điện thoại thông minh, từ đăng nhập tài khoản, nộp hồ sơ trực tuyến đến tra cứu kết quả giải quyết thủ tục hành chính (TTHC). Quan điểm của trung tâm là không làm thay mà kiên trì hướng dẫn để người dân tự thực hiện. Bởi chỉ khi trực tiếp thao tác, người dân mới nhớ quy trình và có thể chủ động thực hiện trong những lần tiếp theo.

Theo bà Thủy, nhờ cách làm này, tỉ lệ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến ngày càng tăng. Nhiều người sau khi được hướng dẫn đã có thể tự nộp hồ sơ tại nhà hoặc hỗ trợ người thân thực hiện các TTHC trên môi trường số.

“Hiện tại đơn vị đang tham mưu địa phương xây dựng mô hình “Mỗi gia đình có một thành viên thành thạo công nghệ số”, lồng ghép với việc triển khai Đề án 06, qua đó từng bước hình thành kỹ năng số trong cộng đồng, giúp người dân tiếp cận các dịch vụ công thuận lợi, nhanh chóng hơn”, bà Thủy cho biết thêm.

Nâng cao chất lượng phục vụ người dân

Nếu như ở xã Cửa Việt, áp lực đến từ quy mô dân số và số lượng hồ sơ hành chính tăng thì tại xã Hướng Phùng, câu chuyện tinh gọn bộ máy lại gắn với đặc thù của một địa phương miền núi có địa bàn rộng, dân cư phân tán. Sau khi sáp nhập 3 xã, gồm: Hướng Phùng, Hướng Sơn và Hướng Linh, địa phương có diện tích hơn 445km2. Có những thôn cách trung tâm xã hàng chục km, giao thông đi lại khó khăn, trong khi người dân vẫn giữ thói quen đến trực tiếp trụ sở để giải quyết công việc thay vì thực hiện trên môi trường số. Chính vì vậy, việc tổ chức bộ máy không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý mà còn phải bảo đảm mọi người dân, dù ở vùng sâu hay vùng xa, đều được tiếp cận các dịch vụ một cách thuận lợi nhất.

Chủ tịch UBND xã Hướng Phùng Phạm Huy Văn cho biết, sau khi thực hiện mô hình mới, xã đặt mục tiêu tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ có khả năng làm việc trong môi trường đa nhiệm. Theo đó, mỗi cán bộ được yêu cầu phải chủ động nghiên cứu các quy định mới, nắm chắc thẩm quyền được phân cấp, thành thạo kỹ năng số và sẵn sàng phối hợp với các bộ phận liên quan để giải quyết công việc nhanh nhất cho người dân.

Để đáp ứng yêu cầu đó, địa phương đã tạo điều kiện để cán bộ, công chức tham gia các lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức chuyên môn; các kỹ năng xử lý tình huống, giao tiếp với người dân và tinh thần trách nhiệm trong thực thi công vụ.

Một góc trung tâm xã Hướng Phùng hôm nay - Ảnh: L.A

Kết quả, qua một năm vận hành, quy trình xử lý công việc từng bước đi vào nền nếp, sự phối hợp giữa các bộ phận ngày càng chặt chẽ, năng lực điều hành của chính quyền cơ sở được nâng lên rõ rệt. Đơn cử như tỉ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn đạt 99,99%; việc số hóa kết quả giải quyết TTHC, cấp kết quả điện tử đạt trên 96%.

“Điều quan trọng hơn là tư duy phục vụ của đội ngũ cán bộ cũng đang từng bước thay đổi, từ giải quyết công việc theo quy trình hành chính sang đồng hành, hỗ trợ để người dân hoàn thành thủ tục nhanh nhất có thể. Đây cũng là một trong những kết quả tích cực mà xã đạt được sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp”, ông Phạm Huy Văn khẳng định.

Theo Chủ tịch UBND xã Vĩnh Linh Nguyễn Thiên Tùng, sau khi bộ máy được kiện toàn, công tác điều hành của địa phương được triển khai đồng bộ, tạo nền tảng để thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội. Minh chứng rõ nhất là chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm 2026, tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn xã tăng 10,07% so với cùng kỳ năm trước. Tổng thu ngân sách nhà nước đạt trên 221,5 tỉ đồng, bằng 86,43% kế hoạch năm; thu ngân sách cấp xã đạt gần 214,5 tỉ đồng, tương đương 88,98% kế hoạch. Nhiều chỉ tiêu về sản xuất nông nghiệp, giải quyết việc làm, an sinh xã hội, giáo dục, y tế đều đạt và vượt tiến độ đề ra.

Ông Tùng chia sẻ, những kết quả trên có được là nhờ bộ máy sau sắp xếp nhanh chóng ổn định, trách nhiệm của từng cơ quan, từng cán bộ được xác định rõ hơn, công tác chỉ đạo, điều hành được thực hiện quyết liệt và xuyên suốt. Việc phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho cấp xã giúp nhiều công việc được giải quyết ngay tại cơ sở, rút ngắn thời gian xử lý, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển sản xuất, thu hút đầu tư và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Có thể thấy, sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, điều thay đổi không chỉ là cơ cấu tổ chức mà còn là cách chính quyền phục vụ Nhân dân. Khi mỗi TTHC được giải quyết nhanh hơn, mỗi cán bộ ý thức rõ hơn trách nhiệm của mình và người dân cảm nhận rõ sự thuận tiện trong từng giao dịch, thì mục tiêu của quá trình tinh gọn bộ máy cũng từng bước được hiện thực hóa. Đó cũng là minh chứng rõ nét nhất cho hiệu quả của quá trình xây dựng một chính quyền gần dân, sát dân và vì dân.

Lê An