Xây dựng bệnh viện thông minh từ dữ liệu số

Hệ thống y tế TPHCM nỗ lực chuyển đổi số để phục vụ người dân tốt hơn. Ảnh: S.X

Đồng bộ bệnh án điện tử

Ghi nhận thực tế cho thấy, nhiều người bệnh đã cảm nhận rõ những thay đổi tích cực từ quá trình chuyển đổi số. Bà Nguyễn Thị Ngọc Lan (58 tuổi, ngụ phường Bình Trưng) cho biết: “Trước đây tôi phải mang theo nhiều giấy tờ và chờ khá lâu. Bây giờ chỉ cần căn cước công dân là đăng ký khám được, thời gian làm thủ tục nhanh hơn nhiều”.

Theo BS.CKII Trần Văn Khanh - Giám đốc Bệnh viện Lê Văn Thịnh, bệnh viện đã triển khai đồng bộ bệnh án điện tử, chữ ký số, thanh toán không dùng tiền mặt, kết nối dữ liệu xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh theo các tiêu chuẩn liên thông. Khi dữ liệu được chia sẻ đồng bộ giữa các cơ sở y tế, bác sĩ có thể sử dụng lại những kết quả xét nghiệm, chẩn đoán còn giá trị thay vì chỉ định thực hiện lại. Điều này không chỉ giúp người dân giảm thời gian chờ đợi, tiết kiệm chi phí mà còn nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.

“Mỗi bệnh viện cần chuẩn hóa dữ liệu, tuân thủ các tiêu chuẩn kết nối, bảo đảm tính chính xác, bảo mật và chia sẻ thông tin an toàn. Quan trọng hơn, cần thay đổi tư duy từ “quản lý bệnh” sang “quản lý sức khỏe”, trong đó mỗi lần khám không chỉ điều trị bệnh hiện tại mà còn bổ sung dữ liệu để hình thành “nhật ký sức khỏe” của người dân” - BS Khanh chia sẻ.

Là một trong những đơn vị tiên phong về chuyển đổi số, Bệnh viện Nhi Đồng thành phố triển khai đồng bộ nhiều giải pháp công nghệ nhằm nâng cao chất lượng phục vụ bệnh nhi. Bệnh viện đưa vào vận hành hệ thống bệnh án điện tử, giúp toàn bộ hồ sơ bệnh án được hiển thị trên phần mềm. Bác sĩ và nhân viên y tế có thể tra cứu thông tin người bệnh, theo dõi sơ đồ giường bệnh, tình trạng điều trị và các chỉ số chuyên môn ngay trên hệ thống mà không còn phụ thuộc vào hồ sơ giấy. Song song đó, bệnh viện còn triển khai thành công mô hình phòng khám chuyển đổi số kiểu mẫu tại Khoa Khám bệnh. Người bệnh sử dụng định danh điện tử, toàn bộ thông tin được tích hợp trên mã QR, từ đăng ký khám, thanh toán đến tra cứu kết quả xét nghiệm. Nhờ đó, thời gian làm thủ tục được rút ngắn đáng kể, góp phần nâng cao trải nghiệm của người dân.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Hồng Chương - Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM, từ cuối năm 2025 và đầu năm 2026, thành phố đã triển khai đồng bộ bệnh án điện tử tại các cơ sở khám chữa bệnh. Kết quả, đến nay toàn bộ 163 bệnh viện trên địa bàn đều đã triển khai ở các mức độ khác nhau. Lãnh đạo Sở Y tế khẳng định, bệnh án điện tử là nền tảng quan trọng để xây dựng bệnh viện không giấy, đồng thời, tạo lập nguồn dữ liệu phục vụ quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời. Cùng với đó, ngành y tế thành phố đang xây dựng phần mềm khám sức khỏe toàn dân theo Nghị quyết số 72 của Trung ương. Từ ngày 1/7/2026, hồ sơ sức khỏe điện tử đã chính thức được triển khai trên nền tảng Công dân số TPHCM.

Dữ liệu số - nền tảng của hệ sinh thái y tế thông minh

Mặc dù 100% bệnh viện đã triển khai bệnh án điện tử nhưng mức độ ứng dụng chưa đồng đều, song đại diện Sở Y tế nhận định, một số bệnh viện vận hành hoàn toàn không sử dụng hồ sơ giấy, trong khi nhiều đơn vị vẫn đang tiếp tục hoàn thiện các quy trình số hóa. Thời gian tới, ngành y tế sẽ tiếp tục xây dựng bệnh viện không giấy, bệnh viện thông minh; đồng thời chuẩn hóa, liên thông và chia sẻ dữ liệu sức khỏe của người dân giữa các cơ sở khám chữa bệnh thay vì quản lý riêng lẻ như hiện nay.

Không chỉ được ngành y tế TPHCM đẩy mạnh triển khai, chuyển đổi số y tế cũng được các chuyên gia trong và ngoài nước đánh giá là xu hướng tất yếu để xây dựng hệ thống chăm sóc sức khỏe hiện đại. Ở góc độ quốc tế, ông Frank Hester OBE - nhà sáng lập Công ty TPP (Vương quốc Anh) nhận định, Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số trong khi các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, đái tháo đường, ung thư ngày càng gia tăng. Vì vậy, bài toán của ngành y tế hiện nay vừa điều trị bệnh cấp tính vừa quản lý sức khỏe người dân trong suốt vòng đời. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, việc xây thêm bệnh viện hay tăng nhân lực là cần thiết nhưng chưa đủ. Quan trọng hơn là xây dựng một hệ thống y tế dựa trên dữ liệu và khả năng kết nối giữa các cơ sở khám chữa bệnh.

PGS.TS Trần Quý Tường - Chủ tịch Hội Tin học y tế Việt Nam nhận định, những năm gần đây, ngành y tế đã đạt nhiều kết quả tích cực trong chuyển đổi số. Nhiều hệ thống quản lý, hồ sơ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử, nền tảng khám chữa bệnh từ xa cùng các giải pháp số đã được triển khai, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và hiệu quả quản lý. Hiện cả nước có 1.238 bệnh viện bước đầu nghiên cứu, ứng dụng AI và công nghệ số trong khám chữa bệnh, quản lý bệnh viện và hỗ trợ quyết định chuyên môn.

“Xây dựng bệnh viện thông minh không đơn thuần là đầu tư thêm thiết bị công nghệ mà là đổi mới toàn diện phương thức quản trị. Trong đó, dữ liệu phải được xem là tài sản chiến lược, công nghệ là công cụ hỗ trợ và người dân là trung tâm của mọi hoạt động” - ông Tường nhấn mạnh.

Theo thống kê của Sở Y tế TPHCM, sau 2 tháng triển khai Chương trình khám sức khỏe toàn dân (từ ngày 25/5/2026), hơn 1 triệu người dân đã được khám sức khỏe và lập hồ sơ sức khỏe điện tử. Đây là dấu mốc quan trọng trong quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu sức khỏe toàn dân, tạo nền tảng để ngành y tế quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời thay vì chỉ quản lý từng đợt khám, chữa bệnh.

Thanh Giang