Xanh hóa chuỗi giá trị nông sản

Thực hiện Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050”, tỉnh đặt mục tiêu triển khai tối thiểu 2 mô hình sản xuất giảm phát thải đối với cây chè và cây dong riềng. Ảnh T.L

Theo mục tiêu của Đề án, đến năm 2035, lĩnh vực trồng trọt phấn đấu giảm ít nhất 15% tổng lượng phát thải khí nhà kính so với năm 2020. Cùng với đó, việc tham gia xây dựng và phát triển nhãn hiệu “Phát thải thấp” cho sản phẩm trồng trọt mở ra cơ hội tái định vị nông sản Thái Nguyên trên thị trường theo hướng xanh và bền vững.

Tỉnh đặt mục tiêu triển khai tối thiểu 2 mô hình sản xuất giảm phát thải đối với cây chè và cây dong riềng. Việc lựa chọn cây chè, sản phẩm đặc trưng của Thái Nguyên, cho thấy chủ trương gắn mục tiêu giảm phát thải với lợi thế sẵn có. Nếu các mô hình được tổ chức bài bản, có sự tham gia của doanh nghiệp và hợp tác xã trong chuỗi giá trị, khả năng nhân rộng sẽ cao hơn, tránh tình trạng chỉ dừng ở phạm vi thí điểm.

Đáng chú ý, tỉnh định hướng thí điểm các mô hình canh tác có tiềm năng phát triển tín chỉ các-bon theo yêu cầu của các tổ chức quốc tế. Đây là cách tiếp cận mới, liên quan đến tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ chế xác nhận và giao dịch trên thị trường. Trong bối cảnh đó, vai trò của cơ quan quản lý nhà nước trong hướng dẫn, kết nối và bảo đảm hành lang pháp lý có ý nghĩa quan trọng, giúp người dân và doanh nghiệp hạn chế rủi ro khi tham gia lĩnh vực còn nhiều yếu tố mới.

Tầm nhìn đến năm 2050, ngành trồng trọt Thái Nguyên phát triển theo hướng phát thải thấp, sinh thái, hiện đại; tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị tuần hoàn; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và nông nghiệp thông minh; hình thành cơ sở dữ liệu số hóa về phát thải, kết nối với hệ thống giám sát quốc gia.

Đây là định hướng dài hạn, tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi toàn diện. Yêu cầu xây dựng cơ sở dữ liệu số hóa về phát thải cần được triển khai đồng bộ, bảo đảm phục vụ kiểm kê khí nhà kính, hỗ trợ quản lý sản xuất, dự báo rủi ro và hoạch định chính sách.

Để thực hiện các mục tiêu trên, tỉnh xác định nhiều nhóm nhiệm vụ trọng tâm, gồm: Chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với từng vùng sinh thái; phát triển và áp dụng gói kỹ thuật canh tác giảm phát thải đối với cây trồng chủ lực; xây dựng mô hình sản xuất quy mô vùng gắn với chuỗi giá trị; kết nối thị trường cho sản phẩm phát thải thấp...

Thách thức lớn nhất nằm ở khâu tổ chức thực hiện. Giảm phát thải trong trồng trọt đòi hỏi thay đổi tập quán canh tác, đầu tư công nghệ và tuân thủ quy trình kỹ thuật. Nếu thiếu cơ chế khuyến khích đủ mạnh, người dân khó chủ động chuyển đổi. Vì vậy, cùng với giải pháp về khoa học công nghệ, truyền thông và nâng cao năng lực, việc hoàn thiện chính sách hỗ trợ và xây dựng hệ thống đo lường bảo đảm liên thông với kiểm kê khí nhà kính quốc gia sẽ quyết định hiệu quả thực chất của Đề án.

Khánh Thiện