'Vua phương Bắc' sắp trở thành Thủ tướng Anh

Ông Andy Burnham phát biểu sau khi được xác nhận là lãnh đạo mới của Đảng Lao động và Thủ tướng tiếp theo của đất nước, trong "Hội nghị đặc biệt của Đảng Lao động" tại London, Anh, ngày 17/7. Ảnh: Reuters.

Ngày 17/7, Công đảng cầm quyền tại Anh thông báo ông Andy Burnham đã được bầu làm lãnh đạo đảng, mở đường để trở thành thủ tướng tiếp theo của nước này sau khi Thủ tướng Keir Starmer từ chức, Reuters cho biết.

Theo kế hoạch, ông Burnham, 56 tuổi, sẽ chính thức được Vua Charles III bổ nhiệm làm thủ tướng vào ngày 20/7 sau khi yết kiến nhà vua, trước khi chuyển tới làm việc tại số 10 phố Downing.

Chủ tịch Ủy ban Điều hành Quốc gia của Công đảng, bà Shabana Mahmood, xác nhận ông Burnham là người chiến thắng trong cuộc bầu cử lãnh đạo đảng. Bà cho biết kết quả gần như không có bất ngờ khi ông Burnham là ứng viên duy nhất đủ điều kiện tranh cử, nhận được 379 đề cử trong tổng số 403 nghị sĩ Công đảng, vượt xa mức tối thiểu 81 phiếu đề cử.

Phát biểu sau khi đắc cử, ông Burnham cam kết sẽ "mang lại hy vọng" cho người dân Anh và ưu tiên cải thiện mức sống trên khắp các vùng miền.

"Người dân các địa phương đã phải chờ quá lâu để thấy sự thay đổi. Chúng tôi sẽ mang lại hy vọng đó", ông nói trước các đại biểu Công đảng. "Tôi ở đây vì chúng ta, vì tất cả chúng ta".

Tân lãnh đạo Công đảng cũng cho biết đang hoàn tất danh sách nội các và sẽ công bố các vị trí trong ngày chính thức nhậm chức.

Ông Burnham được truyền thông Anh mệnh danh là "Vua phương Bắc" nhờ 9 năm giữ cương vị Thị trưởng vùng Đại Manchester, nơi ông xây dựng được hình ảnh một chính trị gia gần gũi và có ảnh hưởng lớn tại miền Bắc nước Anh.

Trước khi bước vào cuộc đua lãnh đạo Công đảng, ông vừa từ chức thị trưởng để tham gia cuộc bầu cử bổ sung và giành chiến thắng áp đảo tại khu vực Makerfield, một địa bàn mà đảng cánh hữu Reform UK đang mở rộng ảnh hưởng. Tuy nhiên, ông chưa kịp tuyên thệ với tư cách nghị sĩ thì Thủ tướng Keir Starmer ngày 22/6 tuyên bố từ chức do chịu áp lực ngày càng lớn trong nội bộ đảng, tạo ra cuộc chuyển giao quyền lực mới.

Khoảnh khắc Thủ tướng Anh nghẹn ngào tuyên bố từ chức Ngày 22/6,Thủ tướng Anh Keir Starmer tuyên bố sẽ từ chức trong một bài phát biểu đầy xúc động, đồng thời cho biết người kế nhiệm sẽ được lựa chọn trước tháng 9.

Sau thông báo của ông Starmer, ông Burnham xác nhận tranh cử với cam kết bảo đảm quá trình chuyển giao "có trật tự và có trách nhiệm", đồng thời nhấn mạnh sự thay đổi lãnh đạo không được làm ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân.

Dù giành được sự ủng hộ áp đảo trong nội bộ Công đảng, ông Burnham sẽ tiếp quản chính phủ vào thời điểm đầy thách thức. Nền kinh tế Anh vẫn tăng trưởng chậm, chi phí vay nợ của chính phủ ở mức cao, áp lực chi cho phúc lợi ngày càng lớn, trong khi Reform UK tiếp tục gia tăng sức ảnh hưởng trên chính trường, theo New York Times.

Bên cạnh đó, chính phủ mới còn phải đối mặt với nguy cơ giá năng lượng biến động do căng thẳng Mỹ - Iran cũng như những bất định từ chính sách của Tổng thống Mỹ Donald Trump, những yếu tố có thể tác động trực tiếp tới triển vọng kinh tế của Anh.

Ông Burnham cam kết sẽ không tăng các loại thuế chủ chốt, song vẫn phải tìm lời giải cho khoản thiếu hụt khoảng 4,7 tỷ bảng (6,3 tỷ USD) trong kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng kéo dài bốn năm.

Việc ông Burnham trở thành người đứng đầu chính phủ cũng đánh dấu một giai đoạn biến động hiếm thấy của chính trường Anh. Chỉ trong vòng một thập niên, nước này đã trải qua 6 đời thủ tướng và ông Burnham sẽ là thủ tướng thứ 7, tiếp quản một nền kinh tế vẫn đang vật lộn với những hệ lụy hậu Brexit và bài toán định hình lại quan hệ với châu Âu.

Phương Linh