Việt Nam - Kỳ tích 'ngược sóng vượt vũ môn'

Hàng loạt khó khăn chưa có tiền lệ

Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, Việt Nam đứng trước hàng loạt khó khăn chưa có tiền lệ, từ đại dịch Covid-19 và kéo dài với các cú sốc về kinh tế thế giới, chuỗi cung ứng bị gián đoạn, tài khóa và tiền tệ thắt chặt, áp lực lạm phát, nợ công, bão lũ… Tất cả những thách thức này buộc Chính phủ phải liên tục điều chỉnh chính sách một cách linh hoạt và kịp thời, đưa tới thành quả có thể gọi là kỳ tích: Việt Nam đã đạt và vượt 22 trên 26 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội chủ yếu giai đoạn 2021 - 2025, đồng thời xấp xỉ đạt 2 chỉ tiêu khác. Điểm nổi bật hơn cả là toàn bộ 15 chỉ tiêu của hai năm 2024 và 2025 đều đạt hoặc vượt kế hoạch đề ra.

Một trong những điểm nhấn nổi bật nhất của năm 2025 là tăng trưởng kinh tế. GDP cả năm tăng 8,02%, vượt xa các mức dự báo thận trọng trước đó và giúp Việt Nam lọt vào nhóm quốc gia có tốc độ tăng trưởng cao nhất khu vực và thế giới. Bình quân tăng trưởng cả giai đoạn 2021 - 2025 đạt 6,3%, một con số khá ấn tượng khi đặt cạnh trong bối cảnh suy giảm toàn cầu. Đồng thời, quy mô nền kinh tế được mở rộng: từ khoảng 346 tỷ USD năm 2020 lên xấp xỉ 510 tỷ USD năm 2025, đưa nước ta vươn lên hạng 32 thế giới về quy mô nền kinh tế. Thước đo thu nhập bình quân đầu người cũng không kém phần ấn tượng: đạt khoảng 5.000 USD/người, chính thức đưa Việt Nam vào nhóm thu nhập trung bình cao.

Về mặt xã hội và an sinh, Chính phủ cũng ghi nhận những thành quả rất đáng kể: Chính sách miễn, giảm học phí từ cấp mầm non đến phổ thông; hỗ trợ ăn trưa cho học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các khu vực khó khăn; nỗ lực xây dựng hàng trăm cơ sở giáo dục mới hiện đại tại các vùng biên giới... Trong lĩnh vực an sinh xã hội, giai đoạn 2021 - 2025 đã chi hơn 1,1 triệu tỷ đồng để hỗ trợ gần 3,5 triệu người có công và người yếu thế, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều từ 4,4% xuống 1,3%. Ngoài ra, chương trình hỗ trợ nhà ở xã hội và xóa nhà tạm đã hoàn thành sớm hơn kế hoạch nhiều năm, chứng tỏ sự chuyển dịch mạnh mẽ về chất lượng đời sống người dân.

Những lĩnh vực khác như y tế, văn hóa - thể thao, bảo tồn di sản cũng ghi nhận những bước tiến. Hệ thống y tế tiếp tục được củng cố, các hoạt động văn hóa lớn như kỷ niệm các ngày lễ trọng đại được tổ chức thành công, lan tỏa tinh thần đoàn kết, tự hào dân tộc mạnh mẽ. Đồng thời, Việt Nam đã có 10 di sản văn hóa được UNESCO công nhận trong giai đoạn này.

Cùng với đó là những thành quả trong công tác bảo đảm an ninh - trật tự, xử lý tội phạm kinh tế và ma túy, giảm khiếu nại, tố cáo kéo dài, đi kèm với những bước tiến trong cải cách hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Những nỗ lực này đã góp phần quan trọng trong việc giữ vững trật tự xã hội trong giai đoạn nhiều biến động.

Bên cạnh đó, trong Báo cáo của Chính phủ được Thủ tướng trình bày trước Quốc hội tại Kỳ họp thứ 10 vừa qua cũng đã chỉ ra những thách thức còn tồn tại: tỷ lệ thất nghiệp ở một số khu vực vẫn là vấn đề, môi trường đầu tư cần cải thiện mạnh hơn nữa, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo chưa hoàn toàn là động lực chủ đạo cho tăng trưởng. Nhận diện rõ những hạn chế này là cơ sở để Chính phủ chuẩn bị những bước đi táo bạo hơn trong năm 2026 và những năm tiếp theo.

Tiếp tục kiến tạo, tăng tốc phát triển

Bước sang năm 2026, Chính phủ đặt ra một loạt mục tiêu đầy tham vọng nhưng khả thi, nhằm tiếp tục xây dựng và củng cố động lực cho sự phát triển bền vững của đất nước, đồng thời tận dụng những thành quả đạt được trong nhiệm kỳ trước. Điều này được thể hiện rõ trong dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 của Chính phủ.

GDP năm 2025 và so sánh với các năm trước. (Đồ họa: TTXVN)

Trọng tâm của kế hoạch là thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cao nhưng bền vững, kiểm soát chặt chẽ lạm phát, mở rộng thị trường trong nước và quốc tế, phát triển mạnh các động lực tăng trưởng mới, đồng thời tiếp tục hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực quản trị quốc gia. Đặc biệt, chính sách điều hành linh hoạt, hiệu quả là một điểm mấu chốt để đạt được mục tiêu này.

Một trong những chỉ tiêu nổi bật nhất là mục tiêu tăng trưởng GDP cả năm 2026 lên ít nhất 10%, mức cao nhất kể từ trước tới nay và nằm trong nhóm tăng trưởng nhanh trên toàn cầu. Việc đặt mục tiêu này phản ánh niềm tin vào nội lực và khả năng tận dụng cơ hội của nền kinh tế Việt Nam, nhất là khi các động lực sản xuất, tiêu dùng và đầu tư được kích hoạt mạnh mẽ sau năm 2025.

Chính phủ cũng đề xuất mức thu nhập bình quân đầu người hướng tới khoảng 5.400 - 5.500 USD và giữ mức tăng CPI bình quân ở mức khoảng 4,5%, nhằm bảo đảm cân bằng giữa tăng trưởng và ổn định giá cả tiêu dùng. Cơ cấu kinh tế cũng được định hướng cải thiện, với khu vực chế biến - chế tạo chiếm khoảng 24,96% tổng GDP, đánh dấu sự đóng góp lớn hơn của các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao. Đây là một phần trong chiến lược phát triển toàn diện nền kinh tế, giảm dần sự phụ thuộc vào các ngành thuần túy lao động giản đơn.

Một trong những điểm đáng chú ý khác là Chính phủ xác định đầu tư cơ sở hạ tầng chiến lược, phát triển thị trường trong nước, thương mại điện tử và thương mại số là trọng tâm của năm 2026. Đặc biệt, đặt ra mục tiêu cắt giảm 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết và giảm 50% thời gian, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính so với năm 2024 - một bước đi có tính chất bước ngoặt nhằm cải thiện môi trường kinh doanh và thu hút đầu tư. Chính phủ cũng tiếp tục triển khai các đề án chuyển đổi số, phát triển Chính phủ số, chính quyền số và công dân số để phù hợp với tiến trình hội nhập kinh tế toàn cầu.

Trong lĩnh vực xã hội - môi trường, kế hoạch 2026 nhấn mạnh tiếp tục củng cố an sinh xã hội, đẩy mạnh giáo dục - đào tạo, nâng cao kỹ năng lao động, đặc biệt là kỹ năng số, để đáp ứng yêu cầu thị trường lao động trong thời đại mới. Các chính sách hỗ trợ học phí, lương thực, thực phẩm, nhà ở xã hội và hỗ trợ các nhóm yếu thế tiếp tục được duy trì, nhằm bảo đảm “không để ai bị bỏ lại phía sau”…

Nhìn chung, mục tiêu năm 2026 không chỉ là tăng trưởng đột phá về số liệu, mà là tăng trưởng chất lượng, bền vững và đồng đều trên nhiều lĩnh vực. Với cách tiếp cận này, Chính phủ không chỉ đặt mục tiêu cao mà còn chuẩn bị triển khai những giải pháp mạnh mẽ để biến mục tiêu thành hiện thực.

Thể hiện bản lĩnh điều hành, “vững tay lái, chắc tay chèo” của Chính phủ

Chia sẻ tại Diễn đàn Quốc hội, các đại biểu Quốc hội đều đánh giá cao về kết quả năm 2025 và nhiệm kỳ 2021 - 2025 trong bối cảnh thế giới không thuận lợi, vô cùng phức tạp, bất ổn và khó đoán định; biến đổi khí hậu, thiên tai ngày càng khắc nghiệt và cực đoan, hạ tầng còn nhiều “điểm nghẽn”, ảnh hưởng đại dịch Covid-19 đến sức khỏe Nhân dân và tình hình doanh nghiệp rất lớn và kéo dài.

Đại biểu Trần Quốc Tuấn (Đoàn Vĩnh Long) khẳng định, giữa bối cảnh kinh tế chính trị thế giới có nhiều biến động, Việt Nam vẫn được ví như “mặt biển bình yên giữa cơn giông bão”. Những con số về tăng trưởng, xuất khẩu, thu ngân sách đạt được… không chỉ thể hiện bản lĩnh điều hành “vững tay lái, chắc tay chèo” của Chính phủ mà còn khẳng định hiệu quả lãnh đạo của Đảng và sự đồng hành giám sát chặt chẽ của Quốc hội.

Bày tỏ đồng tình với báo cáo của Chính phủ về kế hoạch kinh tế - xã hội năm 2026 - năm có ý nghĩa rất quan trọng, là năm đầu tiên của kế hoạch 5 năm 2026 - 2031, là năm đất nước bước vào kỷ nguyên mới, các đại biểu cho rằng, chỉ tiêu năm 2026 được đề ra về tăng trưởng trên 10% là mục tiêu cao nhưng có cơ sở. Theo các đại biểu, để kinh tế phát triển nhanh, bền vững, bên cạnh việc tận dụng vị thế uy tín quốc tế đã có, triển khai hiệu quả Nghị quyết 59 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế, chúng ta cần ưu tiên việc phát triển dựa trên tiềm năng, lợi thế, vị trí địa chính trị của quốc gia; tập trung ưu tiên phát triển kinh tế biển, logistics, nông nghiệp, dịch vụ, y tế, giáo dục chất lượng cao.

Bên cạnh đẩy mạnh việc xúc tiến thương mại, khai thác thị trường truyền thống và tận dụng hiệu quả 17 FTA mà Việt Nam đã ký kết, cần tăng hàm lượng xanh, số, khoa học công nghệ, giá trị gia tăng trong hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam. Đồng thời cũng hết sức lưu ý đến thị trường nội địa với 106 triệu dân và 30 triệu lượt khách quốc tế cùng với 1 triệu doanh nghiệp và hơn 3 triệu hộ sản xuất kinh doanh. Cần đặc biệt quan tâm đến vấn đề môi trường, phát triển văn hóa, y tế, giáo dục, xã hội, con người, cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân…

Doãn Sơn