Vì sao sau sinh, phụ nữ dễ khóc hơn?

Nhiều mẹ sau sinh thường dễ xúc động. Ảnh: Magnific.

Theo các bác sĩ Bệnh viện Từ Dũ (TP.HCM), sau khi sinh con, cơ thể người mẹ trải qua nhiều thay đổi lớn về nội tiết tố. Nồng độ estrogen và progesterone giảm nhanh chỉ trong vài ngày sau sinh, trong khi người mẹ đồng thời phải đối mặt với tình trạng thiếu ngủ, mệt mỏi, áp lực chăm sóc trẻ và những thay đổi trong cuộc sống. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đáng kể đến tâm trạng và sức khỏe tinh thần.

Các bác sĩ cho hay nhiều phụ nữ sau sinh sẽ trải qua tình trạng "baby blues" (buồn thoáng qua sau sinh). Biểu hiện thường gặp là dễ xúc động, hay khóc, lo lắng, cáu gắt hoặc cảm thấy quá tải. Đây là hiện tượng khá phổ biến, thường xuất hiện trong những ngày đầu sau sinh và có thể tự cải thiện sau khoảng 1-2 tuần nếu người mẹ được nghỉ ngơi đầy đủ và nhận được sự hỗ trợ từ gia đình.

Tuy nhiên, nếu cảm giác buồn bã, mất hứng thú, mất ngủ, lo âu hoặc tuyệt vọng kéo dài trên hai tuần, ngày càng nghiêm trọng và ảnh hưởng đến việc chăm sóc bản thân hoặc em bé, người mẹ có thể mắc trầm cảm sau sinh. Đây là tình trạng cần được thăm khám và điều trị sớm.

Để vượt qua giai đoạn nhiều biến động về tâm lý sau sinh, các bác sĩ khuyến cáo người mẹ trước hết cần hiểu rằng việc mệt mỏi, dễ xúc động hay đôi lúc chán nản là phản ứng bình thường của cơ thể trong quá trình thích nghi với vai trò mới, không đồng nghĩa với việc họ là một người mẹ không tốt.

Giấc ngủ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định cảm xúc. Khi em bé ngủ, người mẹ nên tranh thủ nghỉ ngơi thay vì cố gắng hoàn thành mọi việc nhà, bởi thiếu ngủ là một trong những yếu tố khiến rối loạn cảm xúc sau sinh trở nên nặng hơn.

Bên cạnh đó, người mẹ không nên ôm đồm mọi trách nhiệm. Việc chủ động nhờ chồng, người thân hoặc bạn bè hỗ trợ chăm sóc em bé, nấu ăn hay làm việc nhà sẽ giúp có thêm thời gian phục hồi cả về thể chất lẫn tinh thần.

Các chuyên gia cũng khuyến khích mẹ sau sinh duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ, uống đủ nước, bổ sung vi chất theo hướng dẫn của bác sĩ và vận động nhẹ nhàng để cải thiện sức khỏe, giấc ngủ cũng như tâm trạng.

Dành khoảng 15-30 phút mỗi ngày cho các hoạt động thư giãn như đọc sách, nghe nhạc, đi bộ, tập hít thở hoặc trò chuyện với người thân cũng là cách giúp giảm căng thẳng hiệu quả.

Ngoài ra, người mẹ không nên giấu kín cảm xúc của mình. Việc chia sẻ với chồng, người thân, bạn bè hoặc nhân viên y tế sẽ giúp họ cảm thấy được lắng nghe, thấu hiểu và nhận được sự hỗ trợ cần thiết.

Các bác sĩ lưu ý, nếu cảm giác buồn chán kéo dài trên hai tuần, mất ngủ nghiêm trọng, luôn cảm thấy bản thân vô dụng, mất kết nối với em bé hoặc xuất hiện ý nghĩ gây hại cho bản thân hay con, người mẹ cần đến cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa sản hoặc chuyên khoa tâm thần đánh giá và điều trị. Trầm cảm sau sinh là bệnh lý có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm.

Chăm sóc sức khỏe tinh thần quan trọng không kém chăm sóc sức khỏe thể chất trong giai đoạn sau sinh. Việc nghỉ ngơi hợp lý, yêu thương bản thân và tìm kiếm sự hỗ trợ đúng lúc sẽ giúp người mẹ có nền tảng tốt hơn để đồng hành cùng con trong những năm tháng đầu đời.

Nguyễn Thuận