Vì sao ông Trump chấp nhận 'canh bạc lớn' với Iran?

Rủi ro được cảnh báo trước

Trước cuộc tấn công vào Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhận được các báo cáo đánh giá thẳng thắn về nguy cơ thương vong lớn đối với binh sĩ Mỹ, đồng thời nhấn mạnh khả năng tạo ra một sự chuyển dịch mang tính thế hệ tại Trung Đông theo hướng có lợi cho lợi ích của Washington, một quan chức Mỹ nói với Reuters.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters

Chiến dịch mà Lầu Năm Góc gọi là “Operation Epic Fury” (tạm dịch là Cơn thịnh nộ kinh hoàng), được phát động ngày 28/2, đã đẩy Trung Đông vào một cuộc xung đột mới với diễn biến khó lường. Quân đội Mỹ và Israel đã tiến hành không kích nhiều mục tiêu trên khắp Iran, kéo theo các đòn đáp trả của Iran nhằm vào Israel và một số quốc gia Arab vùng Vịnh lân cận.

Theo quan chức giấu tên, những người thực hiện bản báo cáo đã mô tả với Tổng thống Donald Trump rằng đây là một kịch bản “rủi ro cao, lợi ích lớn”. Bản thân ông Trump dường như cũng thừa nhận tính chất đó khi đề cập những hệ lụy có thể xảy ra ngay khi chiến dịch bắt đầu, nói rằng “sinh mạng của những người hùng Mỹ dũng cảm có thể bị mất đi”.

“Tuy nhiên, chúng ta làm điều này không chỉ cho hiện tại, mà cho tương lai, và đây là một sứ mệnh cao cả”, ông Trump nhấn mạnh trong thông điệp video rạng sáng 28/2 (theo giờ Mỹ) công bố việc khởi động các hoạt động tác chiến quy mô lớn.

Các cuộc họp báo cáo từ nhóm an ninh quốc gia của Tổng thống Trump cho thấy vì sao ông quyết định theo đuổi chiến dịch quân sự được đánh giá là rủi ro nhất của Mỹ kể từ năm 2003.

Trước khi tiến hành không kích, ông Trump đã nhận nhiều báo cáo từ các quan chức cấp cao, trong đó có Giám đốc CIA John Ratcliffe, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ - Tướng Dan Caine, Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth.

Hôm 26/2, Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm (CENTCOM) – phụ trách khu vực Trung Đông, đã quay về Washington để tham gia các cuộc thảo luận tại Phòng Tình huống của Nhà Trắng.

Một quan chức khác của Mỹ cho biết trước các cuộc tấn công, Nhà Trắng đã được thông báo về nhiều rủi ro liên quan, trong đó có khả năng Iran phóng tên lửa tấn công nhiều căn cứ Mỹ trong khu vực với quy mô có thể vượt quá năng lực phòng thủ, cũng như nguy cơ các lực lượng ủy nhiệm của Iran nhằm vào binh sĩ Mỹ tại Iraq và Syria.

Quan chức này nói thêm rằng, dù Mỹ đã tăng cường đáng kể hiện diện quân sự trong khu vực, các hệ thống phòng không được triển khai khẩn cấp vẫn có những giới hạn nhất định.

Các chuyên gia cảnh báo xung đột đang diễn biến có thể rẽ sang những hướng nguy hiểm. Kế hoạch của Lầu Năm Góc dường như không bảo đảm chắc chắn kết cục của bất kỳ cuộc xung đột nào.

Mục tiêu rộng lớn của Tổng thống Trump

Trong những tuần trước cuộc tấn công, Tổng thống Donald Trump đã ra lệnh tăng cường đáng kể lực lượng quân sự Mỹ tại Trung Đông. Reuters trước đó đưa tin về các kế hoạch quân sự nhằm tiến hành một chiến dịch kéo dài chống lại Iran nếu Tổng thống Mỹ lựa chọn phương án này, bao gồm cả việc nhắm mục tiêu vào từng quan chức cụ thể của Iran.

Một quan chức Israel cho biết Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khameneivà Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đều nằm trong danh sách mục tiêu.

Trong phát biểu qua video đăng trên mạng xã hội Truth, Tổng thống Trump cho thấy mục tiêu của ông tại Iran mang tính toàn diện, khẳng định sẽ chấm dứt mối đe dọa từ Tehran đối với Mỹ và tạo cơ hội cho người dân Iran thay đổi lãnh đạo. Ông tuyên bố sẽ phá hủy phần lớn năng lực quân sự của Iran và ngăn nước này phát triển vũ khí hạt nhân, dù Tehran nhiều lần phủ nhận việc theo đuổi vũ khí hạt nhân.

“Chúng ta sẽ phá hủy các tên lửa của họ và san phẳng ngành công nghiệp tên lửa… Chúng ta sẽ xóa sổ hải quân của họ”, ông Trump nói, đồng thời khẳng định sẽ bảo đảm các lực lượng ủy nhiệm của Iran mà Washington coi là khủng bố trong khu vực không còn khả năng gây bất ổn hay tấn công lực lượng Mỹ.

Quyết định của Tổng thống Donald Trump cho thấy mức độ chấp nhận rủi ro gia tăng, vượt xa so với thời điểm ông điều lực lượng đặc nhiệm Mỹ tới Venezuela hồi tháng 1 trong một chiến dịch táo bạo nhằm bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro. Chiến dịch hiện tại cũng được đánh giá rủi ro hơn so với khi ông ra lệnh không kích các cơ sở hạt nhân của Iran hồi tháng 6/2025.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố sẽ nhằm vào mọi căn cứ và lợi ích của Mỹ trong khu vực, đồng thời khẳng định các đòn đáp trả sẽ tiếp diễn cho đến khi “đối phương bị đánh bại hoàn toàn”.

Các chuyên gia nhận định Iran có nhiều phương án đáp trả, bao gồm tấn công bằng tên lửa, máy bay không người lái và cả tấn công mạng.

Ông Daniel Shapiro, cựu Đại sứ Mỹ tại Israel và từng là quan chức cấp cao phụ trách Trung Đông tại Lầu Năm Góc, cho rằng bất chấp các cuộc không kích của Mỹ và Israel, Iran vẫn có khả năng gây tổn thất đáng kể.

“Iran có nhiều tên lửa đạn đạo có thể vươn tới các căn cứ Mỹ hơn số lượng tên lửa đánh chặn mà Mỹ đang có… một số vũ khí của Iran có thể sẽ lọt qua”, ông Daniel Shapiro nói, đồng thời nhận định đây là “một canh bạc lớn”.

Hoàng Phạm/VOV.VN