Vì sao người Ấn Độ ăn bốc?

Nếu có dịp ghé thăm nhà hàng tại Thủ đô New Delhi hay thưởng thức bữa cơm gia đình trên lá chuối tại vùng ngoại ô Tamil Nadu, Ấn Độ, du khách hiếm khi thấy sự xuất hiện của dao, thìa hay nĩa. Đối với người Ấn, việc dùng dụng cụ để đưa thức ăn vào miệng thường được ví von hóm hỉnh bằng câu nói nổi tiếng: "Ăn món Biryani (cơm gà) bằng dao và nĩa giống như việc yêu đương qua người thông ngôn vậy".

Những người giàu có tại Ấn Độ cũng có thói quen ăn bốc. (Ảnh: Veerji)

Lý do người Ấn Độ ăn bốc?

Trong khi thế giới phương Tây coi dao, nĩa là chuẩn mực của sự văn minh trên bàn tiệc, thì đối với hơn 1,4 tỷ dân Ấn Độ, đôi bàn tay mới là "dụng cụ" hoàn hảo nhất. Tại Ấn Độ, ăn bốc không phải là một sự lạc hậu, mà là một nét văn hóa tinh tế, kết hợp hài hòa giữa tri thức cổ xưa và những lợi ích thực tiễn cho sức khỏe. Đó cũng là cách người Ấn Độ thể hiện sự tôn trọng tối đa đối với thực phẩm.

Niềm tin xa xưa

Theo y học cổ truyền Ayurveda của Ấn Độ, mỗi ngón tay là đại diện cho một yếu tố cơ bản cấu thành nên vũ trụ (Pancha Mahabhutas). Khi người Ấn Độ chụm các đầu ngón tay lại để lấy thức ăn, đó là lúc con người đang trực tiếp kết nối với các yếu tố xung quanh giúp cân bằng các dòng năng lượng trong cơ thể.

Ngón cái đại diện cho Lửa (Agni). Ngón trỏ đại diện cho Không khí (Vayu). Ngón giữa đại diện cho Không gian (Akash). Ngón đeo nhẫn đại diện cho Đất (Prithvi). Ngón út đại diện cho Nước (Jal). Việc sử dụng cả năm ngón tay giúp kích thích các giác quan, làm cho món ăn không chỉ được thưởng thức bằng vị giác mà còn bằng cả tâm linh.

Cách làm món ăn

Hầu hết các món ăn Ấn Độ như cà ri, cơm trộn sốt đậu (Dal) hay các loại bánh mì phẳng (Roti, Naan) đều có kết cấu đặc thù, rất khó để xử lý bằng thìa dao kéo. Món ăn Ấn Độ lại đòi hỏi sự khéo léo để xé bánh, cuộn thức ăn hoặc trộn đều các loại nước sốt vào từng hạt gạo. Đôi bàn tay linh hoạt giúp người ăn cảm nhận rõ kết cấu, độ mềm và đảm bảo hương vị được hòa quyện hoàn hảo trước khi thưởng thức.

Người Ấn Độ ăn bốc vì niềm tin và văn hóa ẩm thực từ xa xưa. (Ảnh: Tour De Farm)

Phục vụ trên lá chuối

Tại nhiều vùng, đặc biệt là miền Nam Ấn Độ, đồ ăn thường được phục vụ trên lá chuối thay vì đĩa sứ. Đây là một lựa chọn phù hợp với văn hóa và thân thiện với môi trường. Khi thức ăn nóng được đặt lên lá chuối, các dưỡng chất và mùi thơm đặc trưng từ lá sẽ tiết ra, hòa quyện vào món ăn. Việc dùng tay trên bề mặt lá chuối tạo nên một trải nghiệm mộc mạc, gần gũi và giúp người ăn dễ dàng thao tác hơn dùng thìa, nĩa.

Ăn chánh niệm

Đối với người Ấn Độ, việc ăn bốc khuyến khích tinh thần chánh niệm. Khi đôi tay chạm vào thực phẩm, não bộ ngay lập tức nhận được tín hiệu về nhiệt độ, độ cứng và kết cấu. Điều này giúp người ăn tập trung hoàn toàn vào bữa cơm, tránh bị xao nhãng bởi điện thoại hay tivi. Sự kết nối này tạo nên một mối liên kết mật thiết giữa người ăn và thực phẩm, giúp họtrân trọng từng miếng ăn và nhận biết rõ hơn thời điểm cơ thể đã thực sự no.

Thúc đẩy hệ tiêu hóa

Thực tế là khoa học đã chứng minh rằng việc ăn bằng tay có thể thúc đẩy tiêu hóa tốt hơn. Các dây thần kinh ở đầu ngón tay khi chạm vào thức ăn sẽ gửi thông tin đến dạ dày, kích thích tiết ra các enzyme tiêu hóa cần thiết ngay cả khi thức ăn chưa chạm đến lưỡi. Hơn nữa, việc ăn bốc thường chậm hơn so với dùng thìa, giúp thức ăn được nhai kỹ và nhào trộn tốt hơn, giảm bớt gánh nặng cho hệ tiêu hóa.

Ăn bốc đem đến nhiều lợi ích hơn nhiều người vẫn lầm tưởng. (Ảnh: FoodRep)

Quan niệm về vệ sinh

Nhiều người lầm tưởng ăn bốc là mất vệ sinh, nhưng người Ấn Độ quan niệm ngược lại. Một bàn tay được rửa sạch bằng xà phòng trước bữa ăn thường được tin tưởng hơn là những dụng cụ kim loại được rửa qua loa hoặc dùng chung bởi hàng trăm người ở nơi công cộng. Khi dùng tay, bạn là người duy nhất kiểm soát độ sạch sẽ của "dụng cụ" mình đang sử dụng. Ngoài ra, bàn tay còn có những vi khuẩn có lợi tự nhiên, giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh từ môi trường.

Nguyên tắc vàng của người Ấn Độ trên bàn ăn

Dù ăn bốc nhưng người Ấn Độ có quy tắc nghiêm ngặt về vệ sinh và lịch sự:

Chỉ dùng tay phải

Trong văn hóa Ấn Độ (và nhiều quốc gia Nam Á), tay trái được coi là không sạch sẽ (thường dùng cho các hoạt động vệ sinh cá nhân). Do đó, việc chạm vào thức ăn hay đưa đồ ăn cho người khác hoàn toàn phải thực hiện bằng tay phải.

Sạch sẽ là ưu tiên hàng đầu

Trước và sau bữa ăn, người Ấn Độ luôn rửa tay cực kỳ kỹ lưỡng. Tại các nhà hàng, khách thường được phục vụ một bát nước ấm có lát chanh để làm sạch dầu mỡ và mùi gia vị sau khi ăn.

Không để thức ăn chạm vào lòng bàn tay

Một người ăn bốc lịch sự chỉ sử dụng các đầu ngón tay (đến đốt thứ hai). Việc để thức ăn dính lên lòng bàn tay hay vương vãi ra ngoài bị coi là thiếu kỹ năng và kém tinh tế.

Hoàng Hà (Tổng hợp)