Vì sao có tên gọi cầu Ba Son?

Người dân vui chơi tại công viên Sáng Tạo tại Thủ Thiêm bên bờ sông Sài Gòn, cạnh chân cầu Ba Son năm 2025. Ảnh: Linh Huỳnh.

Cầu Ba Son là cầu dây văng bắc qua sông Sài Gòn, nối phường Sài Gòn với phường An Khánh (TP.HCM). Công trình được khởi công đầu năm 2015, hoàn thành và đưa vào sử dụng từ tháng 4/2022, với tổng vốn đầu tư gần 3.100 tỷ đồng.

Khi mới xây dựng, công trình có tên là cầu Thủ Thiêm 2. Đến ngày 9/12/2022, Hội đồng Nhân dân TP.HCM khi đó quyết định đổi tên thành cầu Ba Son.

Tên gọi "Ba Son" có từ năm 1790, khi chúa Nguyễn Ánh lập trại thủy quân và xây dựng "xưởng thủy" bên sông Sài Gòn. Nơi đây được xem là cái nôi của ngành công nghiệp đóng và sửa chữa tàu thủy Việt Nam. Ba Son cũng gắn liền với quá trình hoạt động của Chủ tịch Tôn Đức Thắng, trở thành biểu tượng của giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn Việt Nam.

Bên cạnh cách lý giải này, học giả Vương Hồng Sển trong cuốn Sài Gòn năm xưa đưa ra một số giả thuyết khác về nguồn gốc tên gọi Ba Son. Theo ông, "Ba Son" có thể bắt nguồn từ tên một người thợ nguội tên "Son", là con thứ ba, từng làm việc tại xưởng nên người dân quen gọi nơi này là Ba Son.

Một giả thuyết khác cho rằng tên gọi được đọc chệch từ tiếng Pháp "Bassin" trong cụm từ Bassin de radoub (ụ tàu), sau đó dần được Việt hóa thành "Ba Son".

Cuối năm 2024, cầu Ba Son được lắp đặt hệ thống chiếu sáng mỹ thuật. Ảnh: Quỳnh Danh.

Cầu Ba Son có tổng chiều dài 1.465 m, trong đó phần cầu dài 885,7 m. Nhịp chính được thiết kế theo kết cấu dây văng bất đối xứng với trụ tháp hình vòm cao 113 m, nghiêng về phía An Khánh và được nâng đỡ bởi 56 bó cáp dây văng.

Công trình có quy mô 6 làn xe, gồm 4 làn ôtô và 2 làn xe hỗn hợp. Với kiến trúc hiện đại, cầu nhanh chóng trở thành điểm ngắm cảnh, chụp ảnh quen thuộc của người dân và du khách sau khi đưa vào khai thác.

Cuối năm 2024, hệ thống chiếu sáng mỹ thuật trên cầu được hoàn thiện. Ánh sáng chạy dọc theo hệ thống dây văng và trụ tháp, góp phần tôn lên kiến trúc đặc trưng, giúp cầu Ba Son trở thành một trong những biểu tượng mới của TP.HCM.

Châu Sa