Vì sao càng mệt càng khó ngủ?

Sau một ngày dài kiệt sức, nhiều người nghĩ rằng chỉ cần đặt lưng xuống là có thể ngủ ngay. Nhưng thực tế lại trái ngược: càng mệt, giấc ngủ càng trằn trọc, chập chờn, thậm chí mất ngủ hoàn toàn. Hiện tượng này không hiếm gặp và có những lý do rất cụ thể phía sau.

Khi cơ thể mệt nhưng não bộ vẫn tỉnh táo

Mệt mỏi thể chất không đồng nghĩa với việc não bộ sẵn sàng nghỉ ngơi. Áp lực công việc, lo lắng, suy nghĩ dồn dập khiến hệ thần kinh vẫn ở trạng thái cảnh giác cao. Não bộ tiếp tục chạy, dù cơ thể đã rã rời. Kết quả là người mệt nhưng không thể chìm vào giấc ngủ sâu.

Ảnh minh họa/ Nguồn internet

Stress kích hoạt hormone gây khó ngủ

Khi căng thẳng kéo dài, cơ thể tiết ra nhiều cortisol – hormone stress. Cortisol cao vào buổi tối sẽ ức chế melatonin, hormone điều hòa giấc ngủ. Vì vậy, càng mệt do áp lực, càng dễ rơi vào vòng luẩn quẩn: mệt – căng thẳng – khó ngủ – hôm sau càng mệt hơn.

Mệt quá mức làm rối loạn nhịp sinh học

Làm việc quá sức, ngủ thất thường, thức khuya liên tục khiến đồng hồ sinh học bị lệch nhịp. Đến giờ cần ngủ, cơ thể không còn nhận diện rõ tín hiệu nghỉ ngơi. Người mệt nhưng lại tỉnh, đến khi buồn ngủ thật sự thì đã quá khuya, giấc ngủ kém chất lượng.

Cơ thể đau nhức cũng cản trở giấc ngủ

Mệt mỏi kéo dài thường đi kèm đau vai gáy, lưng, đầu gối, chuột rút… Những cơn đau âm ỉ này khiến cơ thể khó thả lỏng hoàn toàn. Ngủ không sâu, dễ tỉnh giấc, ngủ dậy vẫn thấy mệt là hệ quả thường gặp.

Thói quen chống mệt sai cách

Nhiều người dùng cà phê, trà đặc, nước tăng lực để vượt qua mệt mỏi ban ngày. Các chất kích thích này tồn tại trong cơ thể nhiều giờ, khiến buổi tối dù rất mệt vẫn khó ngủ. Ngoài ra, việc sử dụng điện thoại, máy tính trước giờ ngủ cũng khiến não bị kích thích thêm.

Vòng xoáy mệt – mất ngủ cần được cắt sớm

Nếu tình trạng càng mệt càng khó ngủ kéo dài, nó có thể dẫn đến suy nhược, giảm tập trung, rối loạn cảm xúc. Vì vậy, thay vì cố chịu đựng, cần học cách nghỉ ngơi đúng: ngủ đủ giờ, giảm căng thẳng, vận động nhẹ, hạn chế chất kích thích và tạo thói quen thư giãn trước khi ngủ.

Giải pháp giúp ngủ ngon hơn khi cơ thể mệt mỏi

Hạ nhiệt não bộ trước giờ ngủ: Tắt thiết bị điện tử ít nhất 30 phút, đọc sách nhẹ, nghe nhạc chậm hoặc hít thở sâu.

Ổn định giờ giấc sinh hoạt: Cố gắng ngủ – thức dậy cùng khung giờ mỗi ngày để điều chỉnh nhịp sinh học.

Giảm chất kích thích: Tránh cà phê, trà đặc, nước tăng lực sau 14–15 giờ.

Thư giãn cơ thể: Tắm nước ấm, giãn cơ nhẹ, xoa bóp vai gáy giúp cơ thể thả lỏng.

Giải tỏa căng thẳng trong ngày: Viết ra điều lo lắng, sắp xếp công việc cho ngày hôm sau để não bộ không phải suy nghĩ tiếp khi lên giường.

Ngủ ngon không đến từ sự kiệt sức, mà đến từ trạng thái thư giãn đúng lúc. Chăm sóc giấc ngủ cũng chính là cách hồi phục năng lượng bền vững nhất.

Trương Hiền