Về nơi lưu giữ hồn quê

Các cụ cao niên kiểm tra, đối chiếu tư liệu lịch sử của đình Tri Chỉ.

Đình Tri Chỉ được xây dựng ngay giữa trung tâm thôn Tri Chỉ. Tên đình được đặt theo địa danh từ xưa đến nay, không có tên gọi khác. Một trong những giá trị nổi bật của đình Tri Chỉ là việc thờ Khoan Khoáng đại vương. Theo tư liệu di tích, trong cuộc kháng chiến chống quân Lương ở thế kỷ VI, Khoan Khoáng đã cùng các tướng lĩnh chiến đấu bảo vệ triều đình của Lý Bí. Trong một trận đánh quyết liệt, ông bị thương và mất tại Tổ Kỳ Trang. Do có công lao trong cuộc đấu tranh chống quân Lương xâm lược, Khoan Khoáng được nhân dân nhiều nơi lập đền, đình thờ phụng.

Bên cạnh đó, di tích còn có đền thờ hậu, được người dân quen gọi là miếu Công chúa. Theo truyền tích, đây là nơi thờ một người phụ nữ thuộc dòng họ Nguyễn Hữu, từng được tuyển vào cung. Bà có công bỏ tiền mua ao, mua ruộng, giúp nhân dân xây dựng đình. Sau khi qua đời, người dân ghi nhớ công lao và lập nơi thờ phụng.

Cụ Nguyễn Văn Lư - thủ từ đình Tri Chỉ, đã có 11 năm gắn bó với di tích chia sẻ: Người dân trong thôn luôn coi đình là một phần không thể thiếu của đời sống tinh thần. Những ngày lễ, Tết, bà con thường đến đình thắp hương, cầu mong gia đình bình an, nhắc nhở con cháu biết trân trọng truyền thống quê hương. Đình không chỉ là nơi thờ tự mà còn là nơi lưu giữ ký ức của làng quê. Vì vậy, việc duy trì các hoạt động tín ngưỡng và giáo dục con cháu về giá trị lịch sử của đình là điều rất cần thiết.

Hằng năm, đình có nhiều ngày lễ chính. Ngày mùng 4 tháng Giêng là hội khai Xuân, với các hoạt động tế lễ và hội bơi chải trên ao đình. Đây là hoạt động thu hút đông đảo người dân trong làng và các khu vực lân cận tham gia. Ngày mùng 1 tháng 6 là lễ Tiệc xuống đồng, người dân tổ chức tế lễ cầu mong mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Đến ngày mùng 10 tháng 9 là ngày hội và tiệc kết thúc năm, sẽ có lễ rước kiệu từ đình ra miếu và ngược lại. Hiện, miếu chỉ còn nền móng và hai cột đá lớn, song những dấu tích còn lại vẫn góp phần minh chứng cho lịch sử lâu đời của vùng đất.

Cùng với các nghi lễ, đình còn là nơi để người dân gặp gỡ, chia sẻ và cùng nhau gìn giữ những phong tục, tập quán tốt đẹp. Chính sự hiện diện thường xuyên của cộng đồng đã giúp di tích tiếp tục “sống” trong đời sống hôm nay. Ông Nguyễn Văn Tuấn - Trưởng thôn Tri Chỉ cho biết: Đình làng có vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần của người dân. Thời gian qua, người dân trong thôn luôn có ý thức giữ gìn, thường xuyên vệ sinh khuôn viên, bảo vệ không gian thờ tự. Những hoạt động tín ngưỡng truyền thống cũng được duy trì, góp phần gắn kết cộng đồng. Tuy nhiên, đình đã trải qua một thời gian dài tồn tại nên một số hạng mục của đình có dấu hiệu xuống cấp, cần tiếp tục nhận được sự quan tâm của địa phương và các cấp, ngành trong công tác tu bổ, tôn tạo. Việc này không chỉ góp phần bảo đảm an toàn cho công trình mà còn giúp gìn giữ những giá trị kiến trúc, văn hóa của đình cho các thế hệ sau.

Trong nhịp sống hiện đại, những di tích như đình Tri Chỉ càng có ý nghĩa trong việc giáo dục truyền thống, bồi đắp tình yêu quê hương và sự trân trọng đối với những giá trị mà cha ông để lại. Bảo tồn đình Tri Chỉ không chỉ là gìn giữ một công trình kiến trúc cổ mà còn là bảo vệ những giá trị lịch sử, văn hóa và ký ức cộng đồng. Sự chung tay của chính quyền, người dân và các cơ quan chuyên môn sẽ góp phần để đình Tri Chỉ, xã Yên Lạc tiếp tục được gìn giữ, phát huy giá trị, trở thành nơi lưu giữ những nét đẹp văn hóa và nhắc nhớ các thế hệ về cội nguồn.