Vận hành trường học quy mô lớn sau sắp xếp

Ổn định hoạt động dạy và học sau sắp xếp trường học

Chủ trương sắp xếp mạng lưới trường học được đặt trong định hướng tổng thể về đổi mới quản trị và phát triển giáo dục. Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22.8.2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo xác định Nhà nước có trách nhiệm bảo đảm đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên; xây dựng mạng lưới trường lớp đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh thuộc mọi đối tượng, vùng miền.

UBND phường Đống Đa, thành phố Hà Nội công bố quyết định thành lập Trường THCS Thái Thịnh trên cơ sở sắp xếp, sáp nhập Trường THCS Thái Thịnh và Trường THCS Thịnh Quang

Nghị quyết đồng thời yêu cầu chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển, quản trị hiện đại; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và giảm đầu mối cơ quan quản lý đối với các cơ sở giáo dục, gắn quản lý chuyên môn với nhân sự và tài chính.

Định hướng này tiếp tục được cụ thể hóa tại Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, được Văn phòng Trung ương Đảng thông báo tại văn bản số 105-TB/VPTW ngày 24.6.2026.

Theo đó, tùy điều kiện cụ thể, có thể tổ chức trường có nhiều điểm trường; mọi phương án sắp xếp phải dựa trên đánh giá về địa lý, giao thông, số lượng học sinh, giáo viên và điều kiện giáo dục.

Việc điều tiết nhân sự cần linh hoạt theo nguyên tắc “ở đâu có học sinh, ở đó có giáo viên”; tổ chức thí điểm để sơ kết, tổng kết và nhân rộng những phương án phù hợp.

Cụ thể hóa chủ trương trên, tại Công văn số 777/TTg-TCCV ngày 10.7.2026, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu hoàn thành việc sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập trước ngày 30.8, giảm khoảng 30% đầu mối nhưng không làm phát sinh rào cản địa lý và chi phí đối với người học.

Việc tổ chức lại hướng tới hình thành các trường quy mô lớn, gồm trường một cấp học có phân hiệu, điểm trường và trường phổ thông nhiều cấp học, đồng thời sử dụng hiệu quả hơn đội ngũ và cơ sở vật chất hiện có.

Tại Hội nghị tổng kết năm học 2025 - 2026, triển khai nhiệm vụ năm học 2026 - 2027 ngày 27.8, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng cho biết số đầu mối cơ sở giáo dục cả nước dự kiến giảm từ 37.515 xuống khoảng 18.600, tương ứng 50,5%. Số lượng hiệu trưởng, phó hiệu trưởng dự kiến giảm 32.625 người; nhiều cán bộ quản lý được bố trí trở lại giảng dạy.

Nhờ tổ chức lại đội ngũ, nhu cầu biên chế giáo viên cần bổ sung cho năm học 2026 - 2027 dự kiến giảm từ 104.516 xuống còn 43.267 người. Đây vẫn là số liệu dự kiến do báo cáo tổng hợp kết quả sắp xếp phải được hoàn thành trước ngày 6.9.

Việc giảm đầu mối cần được đặt trong cấu trúc tổ chức mới: một trường có thể gồm điểm chính cùng nhiều phân hiệu, điểm trường. Vì vậy, giảm đầu mối quản lý không đồng nghĩa với giảm tương ứng địa điểm học.

Tại Hà Nội, số cơ sở giáo dục công lập sau rà soát, tổ chức lại giảm từ 2.343 xuống còn 1.092 đơn vị, nhưng thành phố xác định không giảm chỗ học, không làm tăng quãng đường đi học và tiếp tục duy trì những điểm trường cần thiết.

TP.HCM giảm khoảng 32% đầu mối nhưng không giảm phòng học, đồng thời đưa hơn 1.000 phòng học mới vào sử dụng. Tại Cà Mau, số đầu mối giảm từ 746 xuống 359; những điểm trường, phân hiệu cần thiết tại địa bàn sông nước, dân cư phân tán vẫn được duy trì.

Tháo gỡ vướng mắc khi vận hành trường học nhiều điểm

Sau khi hoàn tất quyết định tổ chức, các trường chuyển sang thực hiện những công việc cụ thể: bàn giao tài chính, tài sản và hồ sơ; thống nhất dữ liệu, quy chế nội bộ, kế hoạch giáo dục; tổ chức lại các tổ chuyên môn; phân công người phụ trách từng điểm trường và điều phối giáo viên. Cùng với đó là yêu cầu xây dựng văn hóa chung, duy trì thông tin thông suốt giữa ban giám hiệu, giáo viên, học sinh và phụ huynh tại các địa điểm khác nhau.

Trường THCS Giảng Võ, Hà Nội là một trường hợp đáng chú ý. Trường được thành lập trên cơ sở sáp nhập ba trường THCS Giảng Võ, Phan Chu Trinh và Nguyễn Trãi, hoạt động tại một điểm chính và hai phân hiệu. Theo số liệu nhà trường công bố tại cuộc họp hội đồng sư phạm ngày 8.8, trường có 124 lớp, hơn 5.400 học sinh và gần 300 cán bộ, giáo viên, nhân viên.

Hiệu trưởng Tô Thị Hải Yến cho biết nhà trường sẽ điều hành theo hướng “quản trị tập trung, phân công linh hoạt”; người đứng đầu chuyển từ quản lý trực tiếp sang quản trị toàn diện, tập trung xác định tầm nhìn, định hướng chiến lược và huy động nguồn lực.

Nhà trường xác lập nguyên tắc một tên trường, một tài khoản, một mã số thuế, một hệ thống dữ liệu, một bộ quy chế và bộ phận hành chính dùng chung. Các phó hiệu trưởng được phân công phụ trách từng điểm trường, trong khi các tổ chuyên môn hoạt động trong một hệ thống thống nhất.

Được tổ chức lại trên cơ sở sáp nhập Trường THCS Thái Thịnh và Trường THCS Thịnh Quang, năm học 2026 - 2027, Trường THCS Thái Thịnh hoạt động tại hai địa điểm, với 57 lớp, 2.325 học sinh, ba cán bộ quản lý, 80 giáo viên và 15 nhân viên.

Theo Hiệu trưởng Nguyễn Cao Cường, quy mô mới tạo thêm nguồn lực nhưng cũng làm phát sinh những yêu cầu về điều hành tại hai địa điểm, bố trí đội ngũ, thống nhất quy trình chuyên môn, quản lý tài sản, dữ liệu và xây dựng văn hóa nhà trường chung.

Ban giám hiệu đã tăng cường gặp gỡ, lắng nghe, công khai nguyên tắc phân công; thống nhất mục tiêu chuyên môn nhưng trao quyền cho tổ chuyên môn và giáo viên lựa chọn phương pháp, học liệu, hình thức tổ chức dạy học phù hợp. Mô hình điều hành được xây dựng theo nguyên tắc phân công rõ trách nhiệm, trao quyền gắn với kiểm soát và đánh giá bằng kết quả.

Từ thực tiễn phường Giảng Võ, ông Cồ Như Dũng, Phó Bí thư, Chủ tịch UBND phường xác định nguyên tắc “giảm đầu mối quản lý nhưng tuyệt đối không giảm điểm học”. Chính quyền địa phương yêu cầu các trường khẩn trương hoàn thiện việc bàn giao tài chính, tài sản và thủ tục pháp lý; xây dựng sự đoàn kết tại các trường đa cơ sở; chuẩn bị đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất, y tế, phòng cháy, chữa cháy và an toàn trường học.

Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục phổ thông năm học 2026 - 2027, Bộ GD&ĐT yêu cầu các trường có phân hiệu, điểm trường phải bảo đảm tổ chức quản lý, cơ sở vật chất, thiết bị, vệ sinh, nước sạch, an toàn và hoạt động dạy học phù hợp; gắn tuyển dụng, điều động, biệt phái, dạy liên trường với phương án sắp xếp.

Việc phân công rõ trách nhiệm, thống nhất dữ liệu và quy chế, bồi dưỡng đội ngũ, duy trì các điểm học cần thiết và xử lý kịp thời những vướng mắc ban đầu sẽ giúp các trường học quy mô lớn phát huy nguồn lực mới, phục vụ tốt hơn hoạt động dạy và học.