Vấn đề cốt lõi

Cố vấn cấp cao Nhà trắng J.Kushner đã công bố kế hoạch phát triển kinh tế nhằm “đem lại hòa bình và sự thịnh vượng” cho người Palestine, tại Hội nghị quốc tế do Mỹ khởi xướng với chủ đề “Hòa bình tới Thịnh vượng” diễn ra trong hai ngày qua, tại thủ đô Manama của Bahrain. Tuy nhiên, không chỉ tẩy chay hội nghị tại Bahrain, Palestine còn thẳng thừng từ chối những đề xuất giúp phát triển kinh tế. Palestine phản đối kế hoạch hòa bình của Mỹ vì cho rằng, Washington không thể đóng vai trò trung gian cho tiến trình hòa bình Trung Đông, một khi có quan điểm thiên vị Israel. Người Palestine cho rằng, sự thịnh vượng sẽ không thể đạt được nếu không có một giải pháp chính trị công bằng cho cuộc xung đột. Khoảng 3.000 người đã xuống đường ở nhiều thành phố của Palestine để phản đối hội nghị ở Bahrain.

Hội nghị tại Bahrain đề cập các khía cạnh kinh tế trong kế hoạch hòa bình Trung Đông vốn bị trì hoãn trong thời gian dài của chính quyền Tổng thống D.Trump. Trong bối cảnh các đề xuất chính trị gây tranh cãi có thể bị trì hoãn công bố tới sau cuộc bầu cử lại tại Israel tháng 9 tới, kế hoạch kinh tế trị giá hơn 50 tỷ USD đã được Washington khởi động. Kế hoạch của Nhà trắng tập trung vào những sáng kiến nhằm kích thích “tiềm năng kinh tế” của Palestine.

Theo đó, 15 tỷ USD trong tổng số hơn 50 tỷ USD từ các khoản tài trợ, 25 tỷ USD từ các khoản vay được trợ cấp và khoảng 11 tỷ USD từ vốn tư nhân. Kế hoạch này dự kiến hỗ trợ 179 dự án kinh tế trong các lĩnh vực, như cơ sở hạ tầng, nguồn nước, nguồn điện, viễn thông, du lịch và cơ sở y tế. 147 dự án trong số đó sẽ được triển khai trên các vùng lãnh thổ Palestine.

Nhà trắng tuyên bố, kế hoạch nêu trên nhằm giúp phá vỡ thế bế tắc trong các nỗ lực hiện nay để kiến tạo hòa bình giữa Israel và Palestine. Kế hoạch hỗ trợ phát triển kinh tế cho Palestine hướng tới bốn mục tiêu chính, gồm tăng gấp hai lần giá trị GDP, tạo ra hơn một triệu việc làm, giảm tỷ lệ thất nghiệp và giảm đói nghèo cho người dân Palestine. Tuy nhiên, Palestine kiên quyết bác bỏ các đề xuất tại hội nghị Bahrain, đồng thời chỉ trích chính quyền Mỹ và Israelcố tình dập tắt mong muốn độc lập của người Palestine.

Tổng Thư ký Tổ chức giải phóng Palestine (PLO) S.Erakat cho rằng, những chiến dịch như vậy nhằm mục đích làm cho người dân và lãnh đạo của Palestine phải chấp nhận các chính sách, mối đe dọa và sự chuyên chế của cả Mỹ và Israel. Palestine khẳng định sẽ không thỏa hiệp vì cần có một giải pháp chính trị toàn diện và lâu dài. Theo Palestine, kế hoạch hòa bình của Mỹ đã phớt lờ những vấn đề cốt lõi trong cuộc xung đột Israel-Palestine, đó là giải pháp hai nhà nước. Tổng thống Palestine M.Abbas nhiều lần khẳng định lại quan điểm phản đối kế hoạch hòa bình Trung Đông của Mỹ, nhấn mạnh rằng một giải pháp chính trị phải là bước đi đầu tiên. Điều mà Palestine muốn Mỹ làm trước tiên đó là gây ảnh hưởng để chấm dứt sự chiếm đóng của Israel trên các vùng lãnh thổ của Palestine.

Người Palestine đã trải qua nhiều thập kỷ đấu tranh vì một khát vọng cháy bỏng thành lập Nhà nước Palestine độc lập, với thủ đô là Đông Jerusalem. Bởi vậy, bất cứ một kế hoạch hòa bình nào mà không đề cập vấn đề này được coi như là thất bại. Mọi sự hỗ trợ về kinh tế đều không thể thay thế được sự dàn xếp chính trị. Hòa bình và thịnh vượng chỉ thật sự đến với người dân Palestine nếu có một sáng kiến chính trị dựa trên giải pháp hai nhà nước mà người Palestine vẫn kiên trì theo đuổi và được Liên hợp quốc cũng như cộng đồng quốc tế ủng hộ bấy lâu nay.