Ưu tiên xăng nội địa cho pha chế nhiên liệu sinh học

Văn phòng Chính phủ vừa có Văn bản số 1723/VPCP-CN, ngày 27/2/2026, truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn về triển khai lộ trình sản xuất, phối trộn và sử dụng nhiên liệu sinh học tại Việt Nam. Văn bản được ban hành trong bối cảnh yêu cầu chuyển dịch cơ cấu năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia ngày càng trở nên cấp thiết.

Theo đó, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và cơ quan liên quan tổ chức triển khai lộ trình nhiên liệu sinh học một cách nghiêm túc, đồng bộ và hiệu quả; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng ách tắc, chậm trễ. Quá trình thực hiện phải đi kèm với việc chủ động rà soát, dự báo và lường trước các vấn đề có thể phát sinh, từ nguồn cung, hạ tầng phối trộn đến thị trường tiêu thụ, nhằm kịp thời có biện pháp xử lý phù hợp.

Cùng với đó, công tác thông tin, tuyên truyền được nhấn mạnh như một nhiệm vụ xuyên suốt, nhằm tạo sự đồng thuận trong xã hội và khuyến khích người tiêu dùng tích cực hưởng ứng, ủng hộ việc sử dụng nhiên liệu sinh học thay thế dần nhiên liệu truyền thống.

Đồng bộ chính sách, rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện

Chỉ đạo của Phó Thủ tướng là bước cụ thể hóa Chỉ thị số 07/CT-TTg ngày 26/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh sản xuất, phối trộn, phân phối và sử dụng nhiên liệu sinh học tại Việt Nam. Theo Chỉ thị, các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm lồng ghép mục tiêu thúc đẩy tiêu thụ nhiên liệu sinh học vào các chiến lược, đề án, quy hoạch, kế hoạch phát triển của ngành, lĩnh vực và địa phương trong thời gian tới.

Ưu tiên xăng nội địa cho pha chế nhiên liệu sinh học.

Không chỉ dừng ở việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, Chỉ thị 07/CT-TTg còn yêu cầu rà soát, đánh giá tiềm năng và hiệu quả của các ngành, lĩnh vực mới liên quan đến phát triển, sản xuất và tiêu thụ nhiên liệu sinh học. Các chương trình, dự án, đề án thí điểm mô hình mới cần được đẩy nhanh tiến độ, nhất là trong các lĩnh vực có mức tiêu thụ năng lượng lớn như giao thông vận tải, công nghiệp và nông nghiệp.

Bên cạnh đó, nhiệm vụ truyền thông, giáo dục được xác định là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức của người dân và cộng đồng doanh nghiệp về vai trò, ý nghĩa cũng như lợi ích kinh tế, xã hội và môi trường của nhiên liệu sinh học. Việc tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin giữa các bộ, ngành, địa phương được kỳ vọng sẽ giúp quá trình triển khai lộ trình diễn ra thông suốt, tránh chồng chéo và phân tán nguồn lực.

Theo phân công, Bộ Công Thương giữ vai trò đầu mối, chủ trì phối hợp với các bộ, ngành và địa phương xây dựng kế hoạch chi tiết thực hiện lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống, đồng thời bảo đảm nguồn cung xăng sinh học ổn định, đáp ứng nhu cầu của thị trường trong nước.

Ưu tiên xăng nội địa, hình thành chuỗi giá trị bền vững

Một trong những điểm nhấn quan trọng của lộ trình này là yêu cầu ưu tiên tiêu thụ nguồn xăng không chì và E100 sản xuất trong nước để pha chế xăng sinh học. Đây được xem là giải pháp mang tính chiến lược, không chỉ phục vụ mục tiêu môi trường mà còn tạo động lực phát triển cho các ngành kinh tế trong nước.

Việc ưu tiên xăng nền và ethanol nội địa giúp gia tăng giá trị cho chuỗi sản xuất trong nước, từ nông nghiệp nơi cung cấp nguyên liệu sản xuất ethanol, đến công nghiệp chế biến và hệ thống phân phối xăng dầu. Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới còn tiềm ẩn nhiều rủi ro, chủ trương này góp phần giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, tăng tính chủ động cho thị trường xăng dầu trong nước và củng cố an ninh năng lượng quốc gia.

Chính phủ khuyến khích cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội ngành nghề liên quan chủ động tham gia nghiên cứu, sản xuất, phân phối, ứng dụng và quảng bá nhiên liệu sinh học. Doanh nghiệp cần phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước xây dựng và thực hiện các giải pháp ứng dụng nhiên liệu sinh học theo hướng tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và phát triển bền vững.

Cùng với đó, yêu cầu tuân thủ quy hoạch phát triển, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và các quy định pháp luật về chất lượng nhiên liệu sinh học được đặt lên hàng đầu. Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh; bảo đảm nguồn cung xăng sinh học đầy đủ, ổn định cho thị trường trong nước, kể cả từ nguồn sản xuất nội địa và nhập khẩu E100 theo quy định.

Để đáp ứng yêu cầu này, việc đầu tư, duy trì và vận hành hệ thống hạ tầng phục vụ phối trộn, pha chế, vận chuyển và phân phối xăng sinh học là điều kiện tiên quyết. Hệ thống kho bãi, trạm phối trộn và mạng lưới phân phối phải được xây dựng đồng bộ, đáp ứng nhu cầu lưu trữ, vận chuyển và kinh doanh xăng sinh học trên phạm vi cả nước.

Các chính sách ưu đãi và hỗ trợ cho người lao động tham gia sản xuất nhiên liệu sinh học, đặc biệt tại khu vực nông thôn, đang được nghiên cứu đề xuất.

Khoa học - nhân lực - truyền thông cùng vào cuộc

Song hành với doanh nghiệp, các viện nghiên cứu, học viện và trường đại học được giao tăng cường nghiên cứu cơ bản và ứng dụng liên quan đến phát triển nhiên liệu sinh học; hợp tác với doanh nghiệp và tổ chức quốc tế trong thử nghiệm, ứng dụng công nghệ mới. Công tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành nhiên liệu sinh học được coi là yếu tố then chốt, bảo đảm sự phát triển lâu dài và bền vững của lĩnh vực này.

Ở góc độ xã hội, các chính sách ưu đãi và hỗ trợ cho người lao động tham gia sản xuất nhiên liệu sinh học, đặc biệt tại khu vực nông thôn, đang được nghiên cứu đề xuất. Đây là giải pháp vừa góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động, vừa tạo sinh kế bền vững cho người dân gắn với phát triển vùng nguyên liệu trong nước.

Về đối ngoại, việc thúc đẩy hợp tác quốc tế, tranh thủ nguồn hỗ trợ tài chính, chuyển giao công nghệ và kinh nghiệm từ các quốc gia đi trước được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam rút ngắn thời gian phát triển thị trường nhiên liệu sinh học. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền đối ngoại và quảng bá hình ảnh Việt Nam như một quốc gia chủ động, trách nhiệm trong chuyển dịch năng lượng cũng là mục tiêu được đặt ra.

Các địa phương có trách nhiệm ban hành văn bản chỉ đạo, tổ chức kiểm tra, giám sát việc phối trộn, phân phối và kinh doanh xăng sinh học trên địa bàn; chủ động triển khai các hoạt động truyền thông cộng đồng, bảo đảm thống nhất với định hướng truyền thông quốc gia.

Cùng với đó, các cơ quan báo chí trung ương và địa phương được giao đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến thông tin về nhiên liệu sinh học và lợi ích của việc sử dụng xăng sinh học, qua đó từng bước thay đổi thói quen tiêu dùng và tạo nền tảng xã hội vững chắc cho lộ trình đã được Chính phủ đề ra.

Việc ưu tiên xăng nội địa cho pha chế nhiên liệu sinh học là bước đi chiến lược nhằm hình thành chuỗi giá trị năng lượng xanh, tự chủ và bền vững cho Việt Nam trong dài hạn.

Đình Khương