Ứng dụng công nghệ số về phân loại rác

Thành viên các tổ nòng cốt và hội viên phụ nữ tại 12 thôn của xã Hòa Vang triển khai cài đặt, sử dụng ứng dụng công nghệ số WazNet để hướng dẫn nhân rộng. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Hiệu quả bước đầu

Thời gian qua, tại thôn Bồ Bản (xã Hòa Vang), Trung tâm Nghiên cứu môi trường và cộng đồng (CECR) hướng dẫn người dân thí điểm sử dụng ứng dụng số WazNet trên điện thoại thông minh nhằm thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng dân cư trong quản lý rác thông qua việc số hóa dữ liệu.

Bên cạnh tính năng cập nhật dữ liệu phân loại rác theo nhóm rác có khả năng tái chế và xử lý rác hữu cơ, ứng dụng này còn tự động xuất kết quả thống kê đóng góp của hộ gia đình về giảm phát thải khí nhà kính (khối lượng khí CO2 tương đương) thông qua việc từ chối sử dụng nhựa, tái chế rác…

Theo ông Trần Phước Dũng, Phó ban công tác mặt trận thôn Bồ Bản, 630 hộ dân trong thôn đã được phổ biến kiến thức, hướng dẫn kỹ thuật về phân loại rác tại nguồn, tách riêng các nhóm rác có khả năng tái chế (nhựa, kim loại, giấy) để đem bán và xử lý rác hữu cơ.

Trong đó, có 10 hộ dân thường xuyên phân loại, xử lý rác hữu cơ để sản xuất nước tẩy rửa sinh học (nước rửa chén, rửa tay, lau sàn nhà…).

Bên cạnh đó, 10 hộ gia đình tham gia thí điểm sử dụng ứng dụng công nghệ số WazNet đã tích cực thực hiện và nhân rộng ra nhiều hộ.

Ông Dũng cho biết: “Sự kết hợp giữa các hoạt động bảo vệ môi trường tại khu dân cư với ứng dụng công nghệ số WazNet giúp tăng tính chủ động của người dân trong việc giám sát, chia sẻ thông tin và duy trì các mô hình phân loại, xử lý rác. Thời gian đến, tổ nòng cốt của thôn hướng dẫn thêm nhiều hộ dân cài đặt, sử dụng ứng dụng công nghệ số WazNet”.

Từ những thành công ban đầu, UBND xã Hòa Vang, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã phối hợp với CECR duy trì thực hiện các mô hình phân loại, xử lý rác và ứng dụng công nghệ số WazNet tại thôn Bồ Bản để mở rộng thêm số hộ gia đình thực hiện.

Đồng thời, nhân rộng thí điểm sang 2 thôn Hòa Phong, Cẩm Toại Đông và 45 hội viên phụ nữ nòng cốt ở 9 thôn còn lại trên địa bàn xã nhằm tạo “hạt nhân” nhân rộng.

Bà Nguyễn Thị Lý, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Hòa Vang cho hay, với sự hỗ trợ nguồn lực và kỹ thuật, kinh nghiệm của CECR, xã đẩy mạnh triển khai chương trình thực hiện các mô hình phân loại, xử lý rác và nhân rộng sử dụng ứng dụng công nghệ số WazNet.

“Cùng với sự hỗ trợ nguồn lực lẫn kỹ thuật, kinh nghiệm của CECR, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã cũng sẽ tích cực triển khai chương trình này đạt hiệu quả cao để sớm triển khai nhân rộng trên địa bàn”, bà Lý nói.

Người dân ở tổ dân phố Tà Lang - Giàn Bí (phường Hải Vân) được hướng dẫn thực hiện mô hình xử lý rác hữu cơ làm nước tẩy rửa sinh học để sử dụng trong cộng đồng. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Các tổ nòng cốt là “hạt nhân”

Bên cạnh xã Hòa Vang, CECR đang phối hợp với UBND các phường, xã triển khai chương trình thí điểm nhân rộng các mô hình phân loại, xử lý rác và sử dụng ứng dụng công nghệ số WazNet tại các thôn, tổ dân phố như: Nam Mỹ, Tà Lang - Giàn Bí (phường Hải Vân), thôn Thái Lai (xã Bà Nà), thôn Bắc An (xã Hòa Tiến)...

Hiện tổ nòng cốt (10 - 15 người) của mỗi thôn, tổ dân phố đã được tập huấn, hướng dẫn thực hiện và trực tiếp cài đặt, sử dụng ứng dụng WazNet nhằm làm “hạt nhân” để thực hiện hiệu quả và nhân rộng.

Bà Trần Thị Thanh Hải, hội viên Chi hội Phụ nữ thôn Thái Lai (xã Bà Nà) cho hay, đối với việc sử dụng ứng dụng WazNet, thành viên tổ nòng cốt sẽ trực tiếp hướng dẫn người dân cách thực hiện để gửi số liệu về phân loại, xử lý rác; trong đó, tập trung thực hiện chương trình vào các ngày Chủ nhật hằng tuần và sau đó phối hợp duy trì thực hiện các mô hình này.

Ông Nguyễn Văn Trung, Chi hội trưởng Chi hội Người cao tuổi tổ dân phố Tà Lang - Giàn Bí (phường Hải Vân) cho rằng, đồng bào Cơ Tu ở tổ dân phố đã tiếp cận và thực hành phân loại rác tại nguồn, tách riêng rác tái chế đem bán và xử lý rác hữu cơ làm phân bón, chất tẩy rửa sinh học.

Tuy nhiên, việc sử dụng các phần mềm, ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số nói chung và ứng dụng công nghệ số WazNet nói riêng đối với đồng bào còn nhiều hạn chế, nên rất cần việc hướng dẫn cặn kẽ, sâu sát, “cầm tay chỉ việc” của tổ nòng cốt. Trong tháng 9/2026, tổ nòng cốt tập trung thực hiện để tháng 10/2026 có được những kết quả bước đầu.

Bà Nguyễn Ngọc Lý, Chủ tịch Hội đồng quản lý CECR cho hay, chương trình này không chỉ giúp các địa phương thực thi hiệu quả phân loại rác theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường, mà còn từng bước xây dựng số liệu quản lý rác thải cho thành phố Đà Nẵng để giúp thành phố thúc đẩy kinh tế tuần hoàn từ tái chế các nhóm rác tài nguyên.

Đồng thời, có số liệu về rác sinh hoạt cần được thu gom để thành phố hoạch định quy hoạch, thiết kế hạ tầng thu gom rác như: điểm tập kết, trạm trung chuyển, số xe vận chuyển, quy mô công trình xử lý… nhằm tối ưu chi phí đầu tư công cho xử lý rác.

Số liệu từ ứng dụng này cũng là bằng chứng để tính phí thu gom, vận chuyển rác thải của mỗi hộ gia đình...

Ứng dụng này còn tự động tính ra lượng khí nhà kính được giảm thiểu thông qua lượng rác không phải vận chuyển lên khu chôn lấp. Vì vậy, việc nhân rộng các mô hình phân loại, xử lý rác và sử dụng ứng dụng công nghệ số WazNet là rất cần thiết đối với thành phố Đà Nẵng.