Tỷ phú công nghệ Trung Quốc đang chi tiêu xa xỉ một cách kín đáo

Ảnh: Bloomberg

Các thế hệ giàu có trước đây tại Trung Quốc đều có những mô hình chi tiêu rõ ràng riêng. Giới chủ ngành sản xuất trong thập niên 1990 và 2000 chi tiêu để phô trương sự hiện diện: từ nhà máy cho đến biệt thự. Trong khi đó, giới nhà giàu ngành Internet những năm 2010 lại theo đuổi lối sống toàn cầu hóa kín đáo hơn: đầu tư vào nghệ thuật và cho con cái du học nước ngoài.

Thế hệ giàu có gần đây nhất lại tiếp tục đổ tiền vào bất động sản, một vòng lặp chỉ bị phá vỡ khi chính thị trường bất động sản sụp đổ. Nhưng thế hệ tỷ phú AI hiện nay lại không đi theo quỹ đạo đó. Phần lớn tài sản của họ nằm dưới dạng cổ phần trong các công ty chưa niêm yết, và có thể gặp nhiều khó khăn để niêm yết, do những rào cản trên thị trường vốn mà các công ty công nghệ Trung Quốc đang phải đối mặt khi muốn IPO ở nước ngoài.

Theo Danh sách Người giàu Toàn cầu năm 2026 của Hurun, có tới 114 khối tài sản tỷ phú được ghi nhận từ các công ty AI, trong đó 46 khối tài sản mới xuất hiện chỉ trong năm nay, khiến AI trở thành nguồn gốc lớn nhất tạo ra tỷ phú mới trên toàn thế giới.

Riêng tại Trung Quốc, nhà sáng lập ByteDance Trương Nhất Minh (Zhang Yiming) đã giành lại vị trí người giàu nhất nước này với khối tài sản 550 tỷ nhân dân tệ (khoảng 81,5 tỷ USD), tăng 32% so với cùng kỳ năm trước, trong khi ông Dương Chí Lâm (Yang Zhilin), nhà sáng lập Moonshot AI, 33 tuổi, trở thành doanh nhân tự thân trẻ thứ hai của Trung Quốc trở thành tỷ phú, với khối tài sản 9 tỷ nhân dân tệ (khoảng 1,3 tỷ USD).

Trương Nhất Minh (Zhang Yiming) và Dương Chí Lâm (Yang Zhilin). Ảnh: Sina, Getty Images

Nói cách khác, tốc độ gia tăng tài sản đã vượt xa khả năng thanh khoản: đây phần lớn vẫn chỉ là những khối tài sản "trên giấy tờ", chứ chưa hẳn là tiền mặt thực sự trong tài khoản ngân hàng.

GIÀU CÓ CHỈ TRÊN GIẤY TỜ?

Ông James Early, Giám đốc điều hành Curia Financial, đồng thời từng phụ trách mảng đầu tư Mỹ - Trung tại Stansberry China, cho biết ông đã nghe chính các nhà sáng lập chia sẻ điều tương tự.

"Rất nhiều nhà sáng lập trong lĩnh vực AI trông có vẻ giàu có trên giấy tờ, nhưng thực tế họ không có nhiều tiền mặt, vì phần lớn tài sản đều đang bị 'khóa' lại," ông cho biết. Trừ khi công ty niêm yết công khai hoặc có một đợt bán cổ phần tư nhân thứ cấp hiếm hoi được phê duyệt, mức định giá từ một vòng gọi vốn chỉ có giá trị thực sự trên giấy tờ, chứ không hiện diện ở bất kỳ nơi nào khác.

Ông Early cũng cho biết nếu bản thân là một nhà sáng lập trong lĩnh vực AI, ông sẽ khá dè dặt trước việc bắt đầu thể hiện lối sống xa hoa một cách công khai. "Rất có thể đây chỉ là một bong bóng. Mọi thứ hoàn toàn có thể sụp đổ bất cứ lúc nào".

Ảnh: iStock

Sự phô trương lại càng trở nên bất tiện hơn đối với thế hệ tỷ phú mới này. Một phần đáng kể trong số các tỷ phú mới của Trung Quốc năm nay kiếm được tài sản từ ngành bán dẫn. Có tới 18 doanh nhân trở thành tỷ phú mới trong lĩnh vực này, bao gồm ông Trần Vĩ Lượng (Chen Weiliang) của MetaX với khối tài sản 33 tỷ nhân dân tệ (khoảng 4,8 tỷ USD) và ông Trương Kiến Trung (Zhang Jianzhong) của Moore Threads với 32 tỷ nhân dân tệ (khoảng 4,7 tỷ USD).

Theo Jing Daily, loại tài sản này gắn liền trực tiếp với các chính sách công nghiệp của nhà nước. Tiền bắt nguồn từ một dự án chiến lược mang tầm quốc gia sẽ khó có thể được chi tiêu một cách phô trương hơn nhiều so với tiền kiếm được từ một ứng dụng thông thường.

Ảnh: Getty Images

BẤT ĐỘNG SẢN VẪN LÀ TÍN HIỆU THỂ HIỆN SỰ GIÀU CÓ

Dòng tiền từ giới nhà giàu ngành AI Trung Quốc đang đổ mạnh vào bất động sản tại một số thành phố cụ thể. Điển hình, Hàng Châu được biết đến với biệt danh "Lục Tiểu Long" vì bao gồm cụm 6 các công ty khởi nghiệp công nghệ bao gồm Game Science, DeepSeek, Unitree Robotics, Deep Robotics, BrainCo và Manycore Tech.

Tại đây, toàn bộ 66 căn hộ trong giai đoạn đầu của dự án bất động sản cao cấp Wangtianji đã được bán hết ngay trong ngày mở bán 16/7, mang về doanh thu 3,36 tỷ nhân dân tệ (khoảng 498 triệu USD). Căn hộ penthouse cao cấp nhất, rộng 624 mét vuông, được bán với giá 152 triệu nhân dân tệ (khoảng 22,5 triệu USD).

Dự án bất động sản cao cấp Wangtianji tại Hàng Châu. Ảnh: Handout

Số lượng giao dịch bất động sản hạng sang có giá trên 20 triệu nhân dân tệ (khoảng 2,9 triệu USD) tại Hàng Châu đã đạt mức cao nhất trong vòng 10 năm trở lại đây, chỉ trong nửa đầu năm 2026, với 480 căn hộ được bán ra.

Đây không hẳn là biểu hiện của sự hoài niệm, mà là sự dễ hiểu, dễ nhận biết: bất động sản vẫn là loại tài sản duy nhất mà thế hệ cha mẹ của các nhà sáng lập có thể dễ dàng nhận ra như một biểu tượng của sự giàu có.

Xu hướng tương tự cũng đang xuất hiện trong lĩnh vực nghệ thuật. Tại Hàng Châu, nhà sáng lập DeepSeek Lương Văn Phong (Liang Wenfeng) và Tổng giám đốc điều hành Game Science Feng Ji là ví dụ điển hình. Hai người này có tài sản cá nhân hiện đang nuôi dưỡng một cộng đồng ngày càng phát triển gồm các không gian nghệ thuật không bảng hiệu, chỉ hoạt động dựa trên giới thiệu, được xây dựng thông qua các buổi tham quan studio và những lời giới thiệu qua WeChat, thay vì thông qua các phiên đấu giá hay lễ khai mạc triển lãm truyền thống.

Các tỷ phú cũng có xu hướng đầu tư vào lĩnh vực nghệ thuật. Ảnh: The New York Times

"Hàng Châu vẫn tiếp tục sản sinh ra những khối tài sản mới, và rất nhiều người tạo ra chúng đều còn khá trẻ," nhà sưu tầm Ngô Vân Khải (Wu Yunkai) chia sẻ với tạp chí Observer vào tháng 8. Đây là một hình thức tham gia mang tính kín đáo, chọn lọc, và có thể sẽ ngày càng trở thành cách thức chủ đạo để thể hiện sự giàu có của thế hệ tỷ phú AI trong tương lai.