TV, máy lạnh, camera... có thể bị hacker xâm nhập

Chuyên gia cảnh báo hacker xâm nhập

Sự tiện nghi của các thiết bị thông minh đang làm thay đổi đời sống hằng ngày, từ chiếc TV trong phòng khách, máy lạnh trong phòng ngủ đến camera giám sát trước cửa nhà. Thế nhưng, đi cùng sự tiện lợi ấy là những nguy cơ bảo mật ngày càng phức tạp, âm thầm len vào từng gia đình, từng doanh nghiệp.

Khi mọi thiết bị đều kết nối, mọi dữ liệu đều được truyền dẫn, thì chỉ một mắt xích lỏng lẻo cũng có thể trở thành điểm khởi đầu cho một cuộc tấn công.

Tại sự kiện “Tổng quan về kinh doanh và xu hướng an ninh mạng” của Kaspersky vừa diễn ra tại TPHCM, các chuyên gia của hãng đã đưa ra nhiều cảnh báo đáng chú ý về tình hình an ninh mạng tại Việt Nam.

Không chỉ dừng ở những cuộc tấn công nhằm vào máy tính hay điện thoại như trước đây, phạm vi đe dọa hiện đã mở rộng sang các thiết bị thông minh trong gia đình, các hệ thống công nghệ vận hành doanh nghiệp, thậm chí trong tương lai là cả xe điện.

Doanh nghiệp buộc chuyển từ phòng thủ bị động sang chiến lược an ninh chủ động.

Điểm đáng lo ngại là nhiều người dùng vẫn giữ thói quen nghĩ rằng bảo mật chỉ cần thiết với máy tính cá nhân hoặc điện thoại di động. Trong khi đó, thực tế mới cho thấy ngôi nhà hiện đại với hàng loạt thiết bị kết nối Internet cũng đã trở thành một môi trường số đúng nghĩa, nơi bất kỳ lỗ hổng nào cũng có thể bị lợi dụng.

Theo số liệu được Kaspersky công bố, trong năm qua, Việt Nam ghi nhận hơn 23,8 triệu vụ tấn công trực tuyến và hơn 109,4 triệu mối đe dọa nhằm vào thiết bị cục bộ đã được phát hiện, ngăn chặn.

Cùng kỳ, 34% doanh nghiệp tại Việt Nam từng trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công chuỗi cung ứng. Những con số này cho thấy an ninh mạng không còn là câu chuyện riêng của giới công nghệ, mà đã trở thành một vấn đề gắn trực tiếp với sinh hoạt thường nhật, hoạt động sản xuất kinh doanh và sự an toàn dữ liệu của toàn xã hội.

Khi thiết bị thông minh trong nhà trở thành điểm yếu bảo mật

Theo ông Adrian Hia - Giám đốc Điều hành Kaspersky khu vực châu Á Thái Bình Dương - rủi ro hiện nay không chỉ đến từ các phần mềm độc hại hay những vụ tấn công có chủ đích nhằm vào doanh nghiệp, mà còn xuất hiện trong chính những hành vi tưởng chừng rất bình thường của người dùng, như truy cập wifi công cộng miễn phí.

Ông cảnh báo, dữ liệu cá nhân, bao gồm thông tin và hình ảnh, có thể bị đánh cắp trong quá trình truyền tải nếu không được bảo vệ đúng cách. Nói cách khác, chỉ một lần kết nối mạng công cộng thiếu an toàn cũng có thể khiến người dùng để lộ các dữ liệu quan trọng.

Vì vậy, theo khuyến nghị của chuyên gia, người dùng cần nâng cao ý thức tự bảo vệ, trong đó việc sử dụng VPN khi truy cập wifi công cộng là một biện pháp cần thiết để giảm thiểu nguy cơ bị tấn công.

Tuy nhiên, mối lo hiện nay không chỉ nằm ở các điểm truy cập Internet công cộng. Với sự bùng nổ của Internet vạn vật ( IoT), những thiết bị quen thuộc trong nhà như TV, máy lạnh, camera giám sát... đã trở thành các thiết bị thông minh, có khả năng kết nối và trao đổi dữ liệu với nhau. Một khi các thiết bị này cùng hoạt động trong một hệ sinh thái số, chúng đồng thời cũng mở ra thêm nhiều bề mặt tấn công cho tội phạm mạng.

Ông Ngô Tấn Vũ Khanh - Giám đốc Quốc gia Kaspersky Việt Nam - cho biết, các thiết bị như TV, máy lạnh, camera ngày nay đều có kết nối, đồng nghĩa với việc luôn tồn tại dòng dữ liệu được truyền đi. Và khi có dữ liệu, có kết nối, thì hoàn toàn có nguy cơ bị xâm nhập. Kẻ xấu có thể thâm nhập vào các thiết bị này để phục vụ nhiều mục đích khác nhau, trong đó có những hành vi tưởng như rất đời thường nhưng lại đặc biệt nguy hiểm.

Một ví dụ được ông Khanh nêu ra gây chú ý lớn là trường hợp kẻ trộm có thể kết nối bluetooth với một chiếc máy lạnh thông minh trong vùng phát sóng, từ đó xâm nhập để kiểm tra xem chủ nhà có đang ở nhà hay không. Cảnh báo này cho thấy rủi ro từ thiết bị thông minh không chỉ dừng ở việc mất dữ liệu, mà còn có thể tác động trực tiếp đến an toàn tài sản và đời sống riêng tư của mỗi gia đình.

Thực tế ấy buộc người dùng phải thay đổi nhận thức. Nếu trước đây khái niệm bảo mật thường gắn với việc đặt mật khẩu cho điện thoại, cài phần mềm diệt virus cho máy tính hay cảnh giác với email lừa đảo, thì nay việc bảo vệ TV, camera, máy lạnh hay các thiết bị gia dụng có kết nối cũng đã trở thành một phần của an ninh số. Ngôi nhà thông minh chỉ thật sự thông minh khi đi kèm khả năng tự bảo vệ trước các nguy cơ xâm nhập ngày càng tinh vi.

Ông Adrian Hia cũng cho rằng câu chuyện bảo vệ thiết bị sẽ còn mở rộng hơn nữa trong thời gian tới, khi không chỉ đồ điện tử dân dụng mà cả xe điện cũng cần được đặt trong vòng bảo vệ an ninh mạng. Điều này phản ánh xu hướng chung của thế giới số hiện nay: càng nhiều thiết bị kết nối, càng cần nhiều lớp phòng thủ.

Thay đổi cách phòng thủ an ninh mạng

Không chỉ người dùng cá nhân, cộng đồng doanh nghiệp tại Việt Nam cũng đang đứng trước áp lực phải thay đổi cách tiếp cận với bảo mật.

Theo các chuyên gia Kaspersky, các mối đe dọa ngày nay liên tục biến động, kéo theo hàng loạt hệ lụy tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đáng chú ý là các cuộc tấn công có chủ đích và những hình thức tấn công liên quan đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo ngày càng gia tăng.

Trong bối cảnh đó, việc phòng thủ theo kiểu bị động, chỉ xử lý khi sự cố đã xảy ra, không còn phù hợp. Thay vào đó, doanh nghiệp cần chuyển sang các chiến lược chủ động hơn, dựa trên dữ liệu thám báo, giám sát liên tục và phản ứng sớm trước rủi ro. Một trong những mô hình được nhắc đến là xây dựng Trung tâm điều hành an ninh mạng, hay còn gọi là SOC.

Theo ông Ngô Tấn Vũ Khanh, trước đây việc xây dựng một trung tâm SOC thường đòi hỏi chi phí rất lớn, có thể lên tới hàng chục tỉ đồng, đồng thời mất từ 6 tháng đến một năm để hoàn thiện. Đây là rào cản khiến nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, khó tiếp cận các giải pháp bảo mật ở mức độ cao.

Tuy nhiên, hiện nay với các giải pháp mới mà Kaspersky đang cung cấp tại Việt Nam, việc triển khai SOC đã trở nên linh hoạt hơn nhiều. Doanh nghiệp có thể xây dựng hệ thống ở nhiều quy mô khác nhau, với mức đầu tư từ vài chục đến vài trăm triệu đồng. Thời gian triển khai cũng được rút ngắn đáng kể, chỉ còn vài tuần lễ thay vì kéo dài nhiều tháng như trước.

Sự thay đổi này có ý nghĩa lớn trong bối cảnh nhu cầu bảo mật tại Việt Nam đang tăng nhanh. Theo ông Adrian Hia, Việt Nam vẫn là một trong những thị trường trọng điểm của Kaspersky trong khu vực. Kết quả kinh doanh tích cực tại đây phản ánh không chỉ nỗ lực mở rộng hiện diện của doanh nghiệp, mà còn cho thấy nhu cầu về an ninh mạng trên thị trường đang gia tăng rõ rệt.

Tại Việt Nam, Kaspersky ghi nhận tổng doanh thu năm 2025 tăng 39% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, phân khúc khách hàng doanh nghiệp tăng 40%, còn phân khúc người tiêu dùng tăng 37%. Trên phạm vi toàn cầu, năm 2025 Kaspersky đạt doanh thu gần 836 triệu USD, tăng 4% so với cùng kỳ, với động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ phân khúc B2B, tăng 16%.

Những con số kinh doanh này cho thấy an ninh mạng không còn là một khoản chi mang tính dự phòng, mà đang dần trở thành nhu cầu thiết yếu. Khi số lượng thiết bị thông minh ngày càng nhiều, khi dữ liệu trở thành tài sản quan trọng của cả cá nhân lẫn tổ chức, đầu tư cho bảo mật cũng đồng nghĩa với đầu tư cho sự an toàn, tính liên tục và uy tín trong hoạt động.

Nguyễn Tuyết