Tuyên Quang: Chuyển biến tích cực trong giảm nghèo

Các tiểu dự án giúp người dân giảm nghèo bền vững

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, tính đến cuối năm 2025, toàn tỉnh có 93.551 hộ nghèo đa chiều, chiếm 22,9% tổng số hộ toàn tỉnh, giảm 9.525 hộ, tương ứng giảm 2,43% so với năm 2024. Trong tổng số hộ nghèo đa chiều, số hộ nghèo là 62.609 hộ, chiếm 15,33%, giảm 9.056 hộ; số hộ cận nghèo là 30.942 hộ, chiếm 7,58%, giảm 469 hộ so với năm trước. Qua rà soát, toàn tỉnh hiện có 314.900 hộ không nghèo, chiếm 77,1%.

Kết quả trên cho thấy, công tác giảm nghèo trên địa bàn tỉnh tiếp tục đạt được những chuyển biến tích cực, phản ánh sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị trong triển khai các chương trình, chính sách giảm nghèo, an sinh xã hội. Tuy nhiên, tỷ lệ nghèo đa chiều toàn tỉnh vẫn ở mức cao, chủ yếu tập trung ở khu vực đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, đòi hỏi các cấp, ngành tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp giảm nghèo bền vững trong thời gian tới.

Chăn nuôi bò vỗ béo giúp người dân xã Khâu Vai nâng cao thu nhập. Ảnh Trần Kế

Sau khi sáp nhập và triển khai chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Tuyên Quang tiếp tục triển khai Chương trình Mục tiêu quốc gia (MTQG) giảm nghèo bền vững với nhiều dự án thành phần. Trong đó, Dự án 1 về hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội được bố trí tổng vốn hơn 636,8 tỷ đồng. Toàn tỉnh triển khai 116 dự án, gồm các dự án đã hoàn thành, đang thi công và chuẩn bị đầu tư. Tuy vậy, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư mới đạt 27,8%, chủ yếu do những vướng mắc trong quá trình chuyển tiếp công tác quản lý dự án sau hợp nhất tỉnh.

Đối với Dự án 2 về đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo, tổng vốn được phân bổ hơn 200,6 tỷ đồng. Đến nay, 47/124 xã đã phê duyệt dự án và tổ chức triển khai; 77 xã còn lại đang hoàn thiện thủ tục theo Nghị quyết số 08/2025/NQ-HĐND. Tỷ lệ giải ngân hiện đạt 8,1%, đặt ra yêu cầu tiếp tục tháo gỡ vướng mắc để dự án sớm phát huy hiệu quả hỗ trợ sinh kế cho người nghèo.

Nổi bật trong các dự án thành phần là Dự án 5 về hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, được xem là điểm tựa quan trọng trong công tác bảo đảm an sinh xã hội của tỉnh. Với tổng vốn hơn 303,8 tỷ đồng, dự án đạt tỷ lệ giải ngân 74,6%, cao nhất trong các dự án thuộc Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững.

Thông qua việc hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở cho hàng nghìn hộ nghèo tại các xã, gắn với Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát năm 2025, dự án không chỉ cải thiện điều kiện ăn ở, sinh hoạt mà còn tạo nền tảng để người dân ổn định cuộc sống, yên tâm phát triển kinh tế lâu dài.

Đặt quyết tâm cao trong giai đoạn mới

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác giảm nghèo của tỉnh Tuyên Quang vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Việc triển khai đồng thời 3 Chương trình MTQG trong bối cảnh hợp nhất tỉnh, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp đã tạo áp lực đáng kể cho cơ sở.

Tiến độ giải ngân vốn đầu tư và vốn sự nghiệp còn chậm; nhiều cơ chế, chính sách, định mức phải rà soát, điều chỉnh để phù hợp với địa giới hành chính mới; một số dự án phải xem xét cắt giảm do thay đổi đối tượng thụ hưởng hoặc không còn đủ thời gian triển khai trong năm 2025.

Xác định năm 2026 là năm bản lề để tạo chuyển biến rõ nét trong công tác giảm nghèo bền vững, tỉnh Tuyên Quang đặt mục tiêu giảm tỷ lệ nghèo đa chiều từ 3 - 4%, trong đó tỷ lệ hộ nghèo là người DTTS giảm bình quân từ 4% trở lên, gắn với việc tích hợp đồng bộ 3 Chương trình MTQG.

Theo bà Vương Ngọc Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang, sau hợp nhất tỉnh, không gian phát triển của địa phương được mở rộng, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn trong tổ chức thực hiện các chính sách giảm nghèo gắn với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Trong bối cảnh đó, tỉnh Tuyên Quang xác định trọng tâm không chỉ dừng ở việc giảm số lượng hộ nghèo mà hướng tới hạn chế tái nghèo, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, các nhóm dân cư. Cách tiếp cận được đặt theo hướng thực chất hơn, gắn việc thực hiện chính sách giảm nghèo với điều kiện phát triển cụ thể của từng địa bàn, tránh dàn trải, hình thức.

Theo đó, tỉnh Tuyên Quang tiếp tục tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp; tổ chức rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2026 - 2030 chặt chẽ, khách quan, làm rõ nguyên nhân nghèo và các chỉ số thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản để xây dựng giải pháp hỗ trợ phù hợp.

Cùng với đó, Tuyên Quang tập trung đẩy nhanh tiến độ triển khai, giải ngân các dự án, chính sách giảm nghèo; ưu tiên đầu tư hạ tầng thiết yếu, hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế, tạo việc làm bền vững cho hộ nghèo, hộ cận nghèo. Việc lồng ghép nguồn lực từ các Chương trình MTQG với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội khác tiếp tục được đẩy mạnh nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư.

Sau hợp nhất, việc xác định năm 2026 là mốc bản lề cho thấy, tỉnh đang điều chỉnh trọng tâm theo hướng sát thực tế, phù hợp từng vùng, từng nhóm dân cư. Đây là cơ sở để công tác giảm nghèo tiếp tục có chuyển biến, từng bước thu hẹp chênh lệch và cải thiện đời sống người dân trên địa bàn.

Tùng Dương