Tuổi trẻ sáng tạo từ thực tiễn cuộc sống

Tỉnh Đoàn Lâm Đồng tuyên dương các tài năng trẻ tiêu biểu có thành tích nổi bật trên tất cả các lĩnh vực năm 2025

Sáng tạo từ ruộng vườn

Sinh ra trong gia đình gắn bó với ruộng vườn, Phạm Hoàng Hải, học sinh lớp 12, Trường THPT Hoàng Hoa Thám, xã Tân Hội sớm quen với hình ảnh cây trồng bị sâu bệnh, năng suất giảm sút, thậm chí mất trắng cả vụ. Hải nhận thấy không ít nông dân chủ yếu dựa vào kinh nghiệm để nhận diện bệnh trên cây trồng. Cách làm này tiềm ẩn nhiều rủi ro khi bệnh bị xác định sai, xử lý chậm. Từ thực tế đó, cùng với bạn học Trần Minh Quân, Hải xây dựng một ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ phát hiện sớm bệnh trên cây trồng. “Việc phát hiện bệnh sớm có ý nghĩa quyết định trong việc giảm thiểu thiệt hại, nhất là trong bối cảnh chi phí đầu vào ngày càng tăng và thời tiết diễn biến khó lường”, Hải nói.

Ứng dụng này cho phép người dùng chỉ cần chụp ảnh lá, thân hoặc quả cây trồng bằng điện thoại thông minh. Hệ thống AI sẽ phân tích hình ảnh, nhận diện tình trạng cây, xác định một số bệnh phổ biến và đưa ra gợi ý xử lý phù hợp. Qua khảo sát và thử nghiệm tại một số địa bàn, ứng dụng đã nhận diện được nhiều bệnh thường gặp như thán thư, héo rũ, nấm mốc trắng, giúp người trồng chủ động xử lý sớm, giảm thiệt hại từ khoảng 15 - 30% so với cách làm trước đây. Giải pháp được xây dựng theo hướng phù hợp với điều kiện khí hậu, sinh thái và cơ cấu cây trồng đặc thù của Lâm Đồng; đồng thời có thể triển khai trên các thiết bị phổ thông, phù hợp với điều kiện sản xuất tại địa phương.

Nhiều sản phẩm sáng tạo của tuổi trẻ Lâm Đồng được ghi nhận tại các cuộc thi sáng tạo các cấp

Công nghệ hỗ trợ người khuyết tật vận động

Cũng từ những trăn trở rất đời thường, một hướng sáng tạo khác lại xuất phát từ câu chuyện mang nhiều chiều sâu nhân văn. Chứng kiến người thân mất khả năng vận động tay sau một tai nạn giao thông nghiêm trọng, Hoàng Khánh Huyền cùng Nguyễn Phan Nhật Minh, học sinh lớp 11, Trường THPT Đơn Dương, xã Đơn Dương nhận ra rằng, những sinh hoạt tưởng chừng rất đơn giản như gọi người hỗ trợ, sử dụng máy tính hay tiếp cận thông tin lại trở thành rào cản lớn đối với người khuyết tật vận động.

Giải pháp được nhóm xây dựng là một thiết bị nhỏ gọn, tích hợp camera và máy tính mini, cho phép người sử dụng điều khiển con trỏ chuột thông qua các cử động khuôn mặt như nghiêng đầu, nháy mắt hoặc mở miệng. Thông qua giao diện trực quan, người dùng có thể lựa chọn các nhu cầu cơ bản như cần nước uống, cần người thân, cần bác sĩ hoặc phát tín hiệu khẩn cấp. Các tín hiệu này được phát ra bằng âm thanh và đồng thời gửi thông báo đến người thân qua mạng internet.

Huyền và Minh chia sẻ: “Trong quá trình thử nghiệm, thiết bị cho thấy khả năng vận hành ổn định, giúp người dùng gửi tín hiệu yêu cầu hỗ trợ nhanh hơn, giảm cảm giác bị động và áp lực cho người chăm sóc. Bên cạnh hỗ trợ giao tiếp, thiết bị còn mở ra khả năng tiếp cận thông tin và học tập trực tuyến ngay tại giường bệnh”.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ phát hiện sớm bệnh trên cây trồng của tuổi trẻ Trường THPT Hoàng Hoa Thám

Lan tỏa phong trào tuổi trẻ sáng tạo

Cả hai giải pháp này đều đã được ghi nhận, đoạt giải tại cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng tỉnh Lâm Đồng lần thứ 21 - năm 2025. Từ những sản phẩm cụ thể này có thể thấy, các ý tưởng sáng tạo của tuổi trẻ không xuất hiện rời rạc, mà được nuôi dưỡng trong một môi trường phong trào rộng khắp, có chiều sâu.

Đánh giá về phong trào Tuổi trẻ sáng tạo, Phó Bí thư Tỉnh Đoàn Lâm Đồng H’Hồng cho rằng, các hoạt động thời gian qua đã thể hiện rõ vai trò của tổ chức Đoàn trong việc mở rộng không gian phát huy tư duy độc lập, tinh thần tìm tòi và khả năng ứng dụng khoa học - công nghệ của đoàn viên, thanh thiếu nhi vào thực tiễn. Cách tổ chức linh hoạt, nội dung đa dạng, phù hợp với từng nhóm đối tượng đã góp phần hình thành môi trường học tập, nghiên cứu cởi mở và khuyến khích sáng tạo trong tuổi trẻ toàn tỉnh.

Nhiều ý tưởng, giải pháp có chiều sâu đã được phát hiện, bồi dưỡng và từng bước hoàn thiện, phản ánh chất lượng cũng như sức lan tỏa của trí tuệ trẻ Lâm Đồng. Đây được xem là nguồn lực quan trọng để tuổi trẻ Lâm Đồng tiếp tục nuôi dưỡng, hiện thực hóa các ý tưởng sáng tạo gắn với yêu cầu phát triển của địa phương, đóng góp bằng trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng vào tiến trình xây dựng và phát triển tỉnh nhà một cách bền vững, chủ động và giàu nội lực, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đoàn TNCS tỉnh Lâm Đồng lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Thời gian qua, phong trào Tuổi trẻ sáng tạo trên địa bàn tỉnh được triển khai đa dạng, với 103 cuộc thi, hội thi và sân chơi sáng tạo, thu hút 4.514 ý tưởng, sáng kiến của đoàn viên, thanh thiếu nhi. Nhiều ý tưởng đã được thử nghiệm, hoàn thiện và từng bước đưa vào thực tiễn. Song song đó, hoạt động sáng tạo gắn với lao động, sản xuất và khởi nghiệp được thúc đẩy mạnh mẽ, hình thành nhiều mô hình hiệu quả trong nông nghiệp công nghệ cao, ứng dụng kỹ thuật số và phát triển kinh tế gắn với đặc thù địa phương.

Hương Ly