Từ Trung Đông tới nước Mỹ: Tên lửa Iran có thể vươn xa đến đâu?

Tuy nhiên, theo các quan chức Mỹ, Iran hiện chưa sở hữu tên lửa có khả năng tấn công trực tiếp lãnh thổ Mỹ. Dù vậy, kho tên lửa đạn đạo hiện tại của nước này đủ sức nhắm tới các căn cứ quân sự trọng yếu của Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh. Cuộc tấn công phối hợp của Mỹ và Israel vào Iran ngày 28/2 càng làm gia tăng mối lo ngại này. Vấn đề tên lửa được cho là đã trở thành điểm then chốt trong các cuộc đàm phán hạt nhân đang diễn ra giữa các bên.

Tên lửa Iran. Ảnh: AP

Iran có thể tấn công những mục tiêu nào?

Các nhà phân tích quốc phòng phương Tây đánh giá Iran đang vận hành lực lượng tên lửa đạn đạo lớn nhất Trung Đông. Kho vũ khí này chủ yếu gồm tên lửa tầm ngắn và tầm trung, với tầm bắn tối đa khoảng 2.000 km.

Với tầm bắn này, nhiều cơ sở quân sự của Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh nằm trong phạm vi tác chiến. Dù Washington đã rút khỏi một số vị trí trong thời gian gần đây, trong đó có việc bàn giao căn cứ không quân Al Asad cho Iraq hồi đầu năm 2026, các căn cứ lớn khác của Mỹ trong khu vực vẫn nằm trong tầm với của tên lửa Iran.

Một số quan chức Mỹ nói với Fox News rằng quân số tại trụ sở Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ ở Bahrain đã được điều chỉnh xuống mức “thiết yếu” trong bối cảnh căng thẳng gia tăng. Tuy nhiên, một quan chức khác bác bỏ thông tin về việc di tản nhân sự hoặc gia đình quân nhân.

Song song đó, Mỹ đã tăng cường đáng kể sự hiện diện hải quân và không quân trong khu vực.

Nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln hiện hoạt động tại Biển Arab cùng nhiều tàu khu trục. Các tàu khu trục khác được triển khai ở phía đông Địa Trung Hải, Biển Đỏ và Vịnh Ba Tư. Trong khi đó, nhóm tác chiến tàu sân bay USS Gerald R. Ford cũng đang trên đường tới khu vực. Theo Fox News, Không quân Mỹ đã bố trí các tiêm kích F-15, F-16, F-35 và A-10 tại Jordan, Saudi Arabia và Bahrain, với sự hỗ trợ của máy bay tiếp nhiên liệu, cảnh báo sớm và trinh sát.

Iran từng sử dụng tên lửa đạn đạo nhằm vào các mục tiêu của Mỹ. Tháng 1/2020, sau khi Mỹ không kích khiến tướng Qassem Soleimani – chỉ huy thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran – thiệt mạng, Tehran đã phóng hơn chục tên lửa đạn đạo vào các căn cứ Mỹ tại Iraq. Sau vụ việc, hàng chục binh sĩ Mỹ được chẩn đoán bị chấn thương. Sự kiện này được xem là minh chứng rõ ràng cho mức độ rủi ro mà các lực lượng Mỹ phải đối mặt khi nằm trong tầm bắn của kho tên lửa Iran.

Tên lửa Iran có thể vươn tới châu Âu?

Phần lớn các hệ thống tên lửa mà Iran công khai sở hữu được đánh giá có tầm bắn tối đa khoảng 2.000 km.

Tùy theo địa điểm phóng, tầm bắn này có thể bao trùm một số khu vực Đông Nam châu Âu như Hy Lạp, Bulgaria và Romania. Mỹ hiện duy trì khoảng 80.000 binh sĩ tại châu Âu, trong đó có lực lượng đồn trú tại ba quốc gia nói trên. Để vươn sâu hơn vào lục địa châu Âu, Tehran sẽ cần các hệ thống có tầm bắn xa hơn đáng kể so với những gì nước này đã công khai chứng minh đang vận hành.

Iran có thể tấn công lãnh thổ Mỹ?

Ở thời điểm hiện tại, Iran chưa sở hữu tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) có khả năng tấn công lãnh thổ Mỹ.

Để vươn tới bờ Đông nước Mỹ, một tên lửa cần đạt tầm bắn khoảng 10.000 km - vượt xa năng lực vốn có của Tehran. Tuy nhiên, các cơ quan tình báo Mỹ cảnh báo chương trình phóng vệ tinh của Iran có thể tạo nền tảng công nghệ cho tên lửa tầm xa trong tương lai. Trong báo cáo đánh giá mối đe dọa gần đây, Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA) nhận định Iran “có các phương tiện phóng vào không gian mà họ có thể sử dụng để phát triển ICBM khả thi về mặt quân sự vào khoảng năm 2035, nếu Tehran quyết định theo đuổi năng lực này”.

Đánh giá này cho thấy Iran có thể phải mất một thập kỷ để chế tạo ICBM và điều này phụ thuộc vào quyết định chính trị của Tehran.

Giới phân tích đặc biệt lưu ý các vụ phóng gần đây của Iran, trong đó có tên lửa đẩy Zuljanah sử dụng động cơ nhiên liệu rắn. Loại động cơ này có thể lưu trữ lâu dài và phóng nhanh hơn so với nhiên liệu lỏng — yếu tố quan trọng trong thiết kế tên lửa quân sự.

Về mặt công nghệ, phương tiện phóng vào không gian và tên lửa đạn đạo tầm xa đều dựa trên nền tảng tên lửa đa tầng tương tự. Do đó, tiến bộ trong chương trình không gian có thể rút ngắn lộ trình phát triển ICBM nếu Iran chuyển hướng sang mục đích quân sự. Dù vậy, cho đến nay Tehran chưa triển khai ICBM và lãnh thổ Mỹ vẫn nằm ngoài tầm với của kho tên lửa đạn đạo hiện có của nước này.

Hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ: Mạnh nhưng hữu hạn

Để bảo vệ lực lượng và đồng minh trước các mối đe dọa tên lửa đạn đạo tại Trung Đông, Mỹ dựa vào hệ thống phòng thủ nhiều lớp, trong đó có THAAD, Patriot và các tên lửa đánh chặn triển khai trên tàu chiến.

Các hệ thống này có tính kỹ thuật cao, song số lượng tên lửa đánh chặn lại có giới hạn. Trong cuộc xung đột giữa Iran và Israel tháng 6/2025, lực lượng Mỹ được cho là đã phóng hơn 150 tên lửa đánh chặn THAAD. Yếu tố chi phí cũng cho thấy sự chênh lệch đáng kể. Một số nguồn tin ước tính tên lửa đạn đạo tầm ngắn của Iran có thể chỉ trị giá vài trăm nghìn USD mỗi quả, trong khi một tên lửa đánh chặn THAAD có giá khoảng 12 triệu USD hoặc cao hơn.

Vẫn chưa rõ Mỹ có bao nhiêu tên lửa đánh chặn, nhưng giới chuyên gia cảnh báo việc bổ sung các tên lửa đánh chặn tiên tiến có thể mất nhiều năm. Trong kịch bản xung đột cường độ cao kéo dài, kho dự trữ có thể chịu áp lực lớn, ngay cả khi hệ thống phòng thủ vẫn hoạt động hiệu quả.

Hồng Anh/VOV.VN (Tổng hợp)