Từ Singapore đến Philippines: Hàn Quốc tăng cường liên kết chiến lược

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong bắt tay sau cuộc họp báo chung tại Bộ Ngoại giao Singapore hôm thứ Hai. Ảnh: Yonhap

Chuyến thăm Singapore và Philippines không chỉ mang ý nghĩa ngoại giao song phương, mà còn phản ánh cách Hàn Quốc định vị vai trò của mình tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Thông qua việc thúc đẩy các hiệp định thương mại, mở rộng hợp tác công nghệ và tăng cường phối hợp an ninh, Seoul tìm cách xây dựng mạng lưới đối tác kinh tế - chiến lược ổn định hơn trước những bất định của trật tự quốc tế hiện nay.

Mở rộng hợp tác kinh tế, công nghệ và an ninh

Theo The Korea Times, một trong những kết quả đáng chú ý nhất của chuyến thăm là quyết định của Hàn Quốc và Singapore khởi động đàm phán nâng cấp Hiệp định thương mại tự do (FTA) đã có hiệu lực từ năm 2006. Trong cuộc hội đàm với Thủ tướng Singapore Lawrence Wong, Tổng thống Lee nhấn mạnh rằng việc hiện đại hóa FTA nhằm phản ánh những thay đổi sâu sắc của nền kinh tế số và các ngành công nghệ mới nổi.

Việc nâng cấp hiệp định thương mại được kỳ vọng mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, năng lượng sạch và an ninh chuỗi cung ứng. Đối với hai nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào thương mại và đổi mới công nghệ, việc cập nhật khuôn khổ FTA giúp tạo điều kiện thuận lợi hơn cho dòng chảy đầu tư, công nghệ và dữ liệu. Đồng thời, đây cũng là bước đi nhằm củng cố hệ sinh thái đổi mới giữa hai trung tâm công nghệ của châu Á.

Bên cạnh đàm phán FTA, hai chính phủ đã ký kết 5 bản ghi nhớ hợp tác (MOU) trong các lĩnh vực quản trị trí tuệ nhân tạo, khoa học - công nghệ, đổi mới kỹ thuật số, sở hữu trí tuệ, sử dụng dữ liệu vệ tinh môi trường và nghiên cứu lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR). Những thỏa thuận này phản ánh xu hướng mở rộng hợp tác song phương sang các ngành công nghệ chiến lược, vốn được xem là động lực tăng trưởng mới của cả hai quốc gia.

Về an ninh - quốc phòng, Seoul và Singapore cũng nhất trí tăng cường hợp tác trong nghiên cứu công nghệ quốc phòng, đồng thời mở rộng phối hợp trong phòng chống các mối đe dọa xuyên quốc gia như tội phạm mạng và lừa đảo trực tuyến. Trong bối cảnh không gian mạng trở thành mặt trận an ninh mới, sự hợp tác này cho thấy hai nước đang tìm cách xây dựng các cơ chế phòng thủ chung trước những rủi ro phi truyền thống.

Ngoài ra, hai nhà lãnh đạo cũng trao đổi về các vấn đề khu vực và quốc tế, bao gồm tác động của căng thẳng tại Trung Đông đối với thị trường năng lượng và kinh tế toàn cầu. Hai bên nhất trí rằng việc duy trì ổn định và tôn trọng luật pháp quốc tế là điều kiện quan trọng để đảm bảo môi trường phát triển của khu vực.

Sau Singapore, Tổng thống Lee tiếp tục chuyến thăm cấp nhà nước tới Philippines và hội đàm với Tổng thống Ferdinand Marcos Jr.. Kết quả nổi bật của cuộc gặp là thỏa thuận mở rộng hợp tác trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân và chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu.

Hai bên nhất trí tăng cường hợp tác trong các dự án điện hạt nhân, đặc biệt liên quan đến kế hoạch khôi phục Nhà máy điện hạt nhân Bataan - dự án được khởi công từ năm 1976 nhưng bị đình chỉ vào thập niên 1980. Chính phủ Philippines hiện đang xem xét tái khởi động nhà máy này nhằm giải quyết tình trạng thiếu điện kéo dài, với mục tiêu đưa nhà máy vào vận hành trong thập niên tới.

Hàn Quốc được đánh giá có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực xây dựng và vận hành nhà máy điện hạt nhân, đồng thời đang tích cực xuất khẩu công nghệ hạt nhân ra nước ngoài. Việc tham gia dự án Bataan có thể giúp Seoul mở rộng sự hiện diện trong thị trường năng lượng hạt nhân đang nổi lên tại Đông Nam Á.

Song song với năng lượng hạt nhân, hai nước cũng ký kết biên bản ghi nhớ về hợp tác khoáng sản thiết yếu. Philippines là một trong những nhà sản xuất niken lớn nhất thế giới - kim loại quan trọng cho sản xuất pin xe điện và các công nghệ lưu trữ năng lượng. Thỏa thuận này được kỳ vọng giúp Hàn Quốc đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu chiến lược, giảm phụ thuộc vào các chuỗi cung ứng tập trung.

Ngoài ra, Seoul và Manila cũng ký 10 bản ghi nhớ hợp tác trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, hợp tác kỹ thuật số, mua sắm quốc phòng, hợp tác cảnh sát, vấn đề cựu chiến binh và sở hữu trí tuệ. Hai bên cũng cam kết thúc đẩy việc tận dụng Hiệp định thương mại tự do song phương nhằm mở rộng thương mại và đầu tư.

Cuộc hội đàm cấp cao Hàn Quốc - Philippines ngày 3/3/2026. Ảnh: Yonhap

Củng cố mạng lưới đối tác tại Đông Nam Á

Nhìn từ góc độ chiến lược, chuyến thăm Singapore và Philippines phản ánh nỗ lực của Seoul trong việc tăng cường hiện diện tại Đông Nam Á - khu vực ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với cấu trúc kinh tế và an ninh của châu Á - Thái Bình Dương.

Trước hết, Hàn Quốc tìm cách đa dạng hóa chuỗi cung ứng trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ và thương mại toàn cầu gia tăng. Các ngành công nghiệp chủ lực của nước này như sản xuất pin, bán dẫn và xe điện phụ thuộc nhiều vào nguồn nguyên liệu chiến lược. Hợp tác với Philippines về niken và các khoáng sản thiết yếu vì thế mang ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo nguồn cung ổn định cho các ngành công nghệ cao.

Thứ hai, Seoul đang thúc đẩy chiến lược xuất khẩu công nghệ năng lượng, đặc biệt là điện hạt nhân. Với kinh nghiệm xây dựng và vận hành các nhà máy điện quy mô lớn cũng như công nghệ lò phản ứng tiên tiến, Hàn Quốc xem thị trường Đông Nam Á là khu vực tiềm năng cho các dự án năng lượng mới. Việc tham gia các dự án tại Philippines không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, mà còn giúp Seoul nâng cao vị thế trong lĩnh vực công nghệ hạt nhân toàn cầu.

Thứ ba, hợp tác với Singapore cho thấy Hàn Quốc đang hướng tới việc xây dựng các liên minh công nghệ với những nền kinh tế có trình độ phát triển cao. Singapore là trung tâm tài chính và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực, đồng thời đóng vai trò trung chuyển quan trọng trong mạng lưới thương mại toàn cầu. Việc nâng cấp FTA và thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực như AI, chuyển đổi số và công nghệ vệ tinh giúp hai nước tận dụng thế mạnh bổ sung cho nhau.

Ngoài yếu tố kinh tế, chuyến thăm cũng phản ánh nỗ lực của Seoul trong việc củng cố vai trò của mình như một “cường quốc tầm trung” tích cực trong việc duy trì trật tự quốc tế dựa trên luật lệ. Cả Hàn Quốc và Singapore đều nhấn mạnh tầm quan trọng của thương mại tự do, hợp tác đa phương và ổn định khu vực.

Về mặt an ninh, việc tăng cường hợp tác quốc phòng và an ninh mạng với các đối tác Đông Nam Á cho thấy Hàn Quốc đang mở rộng phạm vi hợp tác chiến lược vượt ra ngoài bán đảo Triều Tiên. Trong bối cảnh các mối đe dọa phi truyền thống như tội phạm mạng, lừa đảo xuyên biên giới hay gián đoạn chuỗi cung ứng ngày càng gia tăng, việc xây dựng các cơ chế hợp tác khu vực trở nên cần thiết.

Chuyến thăm cũng mang ý nghĩa ngoại giao khi Seoul tìm cách củng cố quan hệ với các nước thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á. ASEAN ngày càng được xem là một trụ cột quan trọng trong cấu trúc khu vực, và việc duy trì quan hệ chặt chẽ với khối này giúp Hàn Quốc mở rộng không gian chiến lược cũng như cơ hội kinh tế.

Tổng thể, chuyến công du Singapore và Philippines của Tổng thống Lee cho thấy Hàn Quốc đang theo đuổi một chiến lược đối ngoại linh hoạt, kết hợp giữa hợp tác kinh tế, công nghệ và an ninh. Trong bối cảnh trật tự quốc tế ngày càng phân mảnh, việc xây dựng mạng lưới đối tác đa dạng tại Đông Nam Á có thể giúp Seoul tăng cường khả năng thích ứng trước những biến động địa chính trị và kinh tế toàn cầu.

Hùng Anh (CTV)