Từ Pác Bó lan tỏa giá trị lịch sử – văn hóa

Ngày 28-1-1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và các đồng chí của mình vượt qua mốc 108 biên giới Việt Nam - Trung Quốc về đến Pác Bó (xã Trường Hà, Hà Quảng, Cao Bằng). Ảnh: TTXVN

Pác Bó – điểm tụ của ký ức lịch sử và hiện tại

Ngày 28.1.1941, sau hơn 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về Tổ quốc, đặt chân tới Pác Bó (xã Trường Hà, Cao Bằng).

Sự kiện này đánh dấu bước ngoặt mang ý nghĩa quyết định đối với cách mạng Việt Nam, khi phong trào trong nước được trực tiếp lãnh đạo, tổ chức và chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa Tháng Tám 1945.

85 năm sau, Pác Bó tiếp tục được lựa chọn là trung tâm của chuỗi hoạt động kỷ niệm, với điểm nhấn là Chương trình cầu truyền hình quốc gia diễn ra tối 28.1.2026.

Chương trình được truyền hình trực tiếp trên VTV1, nền tảng số VTVgo và tường thuật trên sóng phát thanh của Đài Tiếng nói Việt Nam. Điểm cầu chính đặt tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó, kết nối với Hà Nội, TP.HCM và Nghệ An – quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Với thời lượng 90 phút, chương trình được dàn dựng công phu, kết hợp tư liệu lịch sử, nghệ thuật biểu diễn và các phóng sự chuyên đề, tái hiện hành trình “về nước” như điểm khởi đầu cho khát vọng độc lập dân tộc.

Từ tưởng niệm đến sáng tạo văn hóa

Chuỗi hoạt động kỷ niệm không dừng lại ở các nghi lễ trang trọng, mà được mở rộng sang không gian sáng tạo văn hóa.

Trại sáng tác nghệ thuật – báo chí “Ánh sáng từ Pác Bó” do Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Cao Bằng tổ chức trong tháng 1.2026 là dịp để văn nghệ sĩ, nhà báo, nhiếp ảnh gia khai thác chiều sâu lịch sử, con người và không gian Pác Bó bằng ngôn ngữ nghệ thuật đương đại.

Cùng với đó, Chương trình nghệ thuật kỷ niệm tổ chức tại Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh (phường Thục Phán, Cao Bằng) với các màn biểu diễn nhạc kèn, kỵ binh và chương trình nghệ thuật phục vụ nhân dân đã góp phần đưa lịch sử ra khỏi khuôn khổ trưng bày, hòa vào nhịp sống cộng đồng, tạo sự gắn kết giữa ký ức cách mạng và đời sống hôm nay.

Bác Hồ về thăm bà con Pác Bó (Hà Quảng, Cao Bằng) tháng 2.1961

Giáo dục lịch sử bằng công nghệ và trải nghiệm

Một điểm nhấn đáng chú ý là việc xây dựng bộ học liệu số và tour giáo dục “Theo chân Bác về nguồn”. Thông qua bài giảng số, tư liệu đa phương tiện và các chuyến học tập trải nghiệm, lịch sử được chuyển tải theo cách trực quan, sinh động, hướng tới học sinh, sinh viên và thế hệ trẻ.

Song song với đó, Cuộc thi trắc nghiệm trực tuyến tìm hiểu về “Hành trình tìm đường cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh” và “Bác Hồ với Cao Bằng” đã thu hút sự tham gia rộng rãi của cán bộ, đảng viên và nhân dân, góp phần củng cố nhận thức lịch sử bằng hình thức phù hợp với môi trường số.

Khoa học – nền tảng cho nhận thức lịch sử

Ở bình diện học thuật, Hội thảo khoa học “Ý nghĩa lịch sử của sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh về nước” là diễn đàn để các nhà nghiên cứu, giảng viên, chuyên gia lịch sử phân tích, làm rõ giá trị lịch sử, tư tưởng và thời đại của sự kiện 28.1.1941. Các tham luận đồng thời khẳng định vai trò đặc biệt của Cao Bằng như một “địa chỉ đỏ”, nơi gắn với bước ngoặt chiến lược của cách mạng Việt Nam.

Hướng tới phát triển du lịch lịch sử bền vững

Bên cạnh các hoạt động kỷ niệm, Cao Bằng còn triển khai những bước đi mang tính dài hạn như khảo sát, xây dựng tuyến du lịch lịch sử “Theo chân Bác” gắn với các địa danh cách mạng ở trong nước và khu vực Quảng Tây (Trung Quốc).

Cùng với Không gian Văn hóa Chủ tịch Hồ Chí Minh đang được xây dựng, đây được xem là nền tảng để biến di sản lịch sử thành nguồn lực văn hóa – du lịch, phục vụ phát triển kinh tế – xã hội địa phương theo hướng bền vững.

Chuỗi hoạt động kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước vì thế không chỉ là dịp ôn lại một dấu mốc lịch sử trọng đại, mà còn là quá trình làm mới cách tiếp cận lịch sử, để từ Pác Bó năm xưa, ánh sáng của tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục lan tỏa trong đời sống hôm nay và mai sau.

ĐẶNG XÁ