Từ '5 không' sang '5 có': Khẳng định vị thế, vai trò nòng cốt của phụ nữ:Bài 2: Ba sạch - xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu

Ra mắt mô hình "3 sạch" mới

Sáng 10-12 vừa qua, không khí tại thôn Tòng Lệnh 2, xã Bất Bạt, Hà Nội, tràn ngập sự phấn khởi khi Trung ương Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam phối hợp địa phương tổ chức Lễ ra mắt mô hình "Thu gom, phân loại rác xây dựng gia đình 3 sạch". Đây là hoạt động có ý nghĩa thiết thực, nhằm cụ thể hóa cuộc vận động "Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch" gắn với phong trào "Xây dựng, giữ gìn thôn, xóm, ngõ sáng, xanh, sạch, đẹp", đồng thời góp phần bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống của hội viên và nhân dân.

Chi hội phụ nữ thôn Tòng Lệnh 2, xã Bất Bạt được Trung ương Hội bàn giao 2 ngôi nhà để thu gom rác tái chế. Ảnh: PV

Tại buổi lễ, Chi hội phụ nữ thôn Tòng Lệnh 2 được Trung ương Hội bàn giao 2 ngôi nhà để thu gom rác tái chế. Công ty Unilever cũng đồng hành bằng việc trao tặng một số dụng cụ hỗ trợ và 2 điểm tập kết rác tái chế. Sự hỗ trợ này không chỉ là vật chất, mà còn là động viên tinh thần to lớn, khẳng định phụ nữ Bất Bạt đang đi đúng hướng trong công tác bảo vệ môi trường.

Theo bà Võ Thị Duyên, cán bộ Ban Công tác phụ nữ (Trung ương Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam), Cuộc vận động "Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch" nhiều năm qua đã khẳng định là thương hiệu của Hội trong xây dựng nông thôn mới. Ở nhiều địa phương đã xuất hiện những mô hình sáng tạo như "Biến rác thải thành quỹ học tập cho trẻ em nghèo" ở Bắc Giang, "Ngôi nhà xanh" ở Hà Tĩnh, Hà Nam, "Phân loại rác bằng men vi sinh" ở Thừa Thiên Huế... tạo hiệu quả rõ rệt, vừa bảo vệ môi trường, vừa mang lại lợi ích kinh tế - xã hội.

“Trung ương Hội tin tưởng rằng, Mô hình tại thôn Tòng Lệnh 2 sẽ thành công, tiếp tục được nhân rộng, biến rác thành tài nguyên, góp phần thiết thực vào xây dựng nông thôn mới bền vững. Mô hình không chỉ là nơi gắn kết, chia sẻ của chị em, mà còn trở thành hạt nhân lan tỏa phong trào "sống xanh" trong cộng đồng. Mỗi hành động nhỏ - phân loại một túi rác, giữ sạch một ngõ nhà sẽ góp phần bảo vệ môi trường, xây dựng gia đình hạnh phúc và quê hương xanh, sạch, đẹp”, bà Duyên nhấn mạnh.

Việc Trung ương Hội chọn thôn Tòng Lệnh 2 để ra mắt mô hình không phải ngẫu nhiên. Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ xã Bất Bạt Lê Thị Tuyến, xã thuộc địa bàn thuần nông với hơn 8.000 hộ, hơn 40.000 nhân khẩu, phụ nữ chiếm trên 50%. Với quy mô lớn, lượng rác thải sinh hoạt và sản xuất phát sinh hàng ngày là rất lớn, tạo áp lực đáng kể lên môi trường.

Ký kết phối hợp bảo vệ môi trường tại lễ ra mắt mô hình "Thu gom, phân loại rác xây dựng gia đình 3 sạch". Ảnh: PV

Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực (tỷ lệ thu gom, tái chế chất thải nhựa đạt khoảng 95%, tỷ lệ hộ "3 sạch" đạt 80%), nhưng môi trường xã vẫn chịu áp lực lớn do một bộ phận người dân vẫn đốt, chôn lấp hoặc vứt rác xuống ao hồ, gây ô nhiễm và mất mỹ quan.

Khảo sát 75 hộ cho thấy thực trạng đáng chú ý: Chỉ 35 hộ có thói quen phân loại rác, và chỉ 20 hộ phân loại hằng ngày. Tuy nhiên, 100% hộ được khảo sát đều mong muốn tham gia mô hình và đề nghị có tờ rơi hướng dẫn, điểm tập kết rác tái chế thuận tiện, hỗ trợ bao tải chứa rác.

Từ đặc điểm và thực trạng trên, việc xây dựng mô hình phân loại, thu gom rác tại nguồn tại thôn Tòng Lệnh 2 là hết sức cần thiết, nhằm nâng cao nhận thức, hình thành thói quen bền vững và góp phần giữ gìn môi trường xanh - sạch - đẹp, đồng thời làm cơ sở để nhân rộng ra toàn xã.

Điểm đặc biệt của mô hình mới là nhấn mạnh vào việc phân loại rác ngay tại hộ gia đình, khâu quan trọng nhất trong quản lý chất thải. Việc phân loại rác tại nguồn giúp giảm chi phí xử lý, hạn chế ô nhiễm môi trường, chống biến đổi khí hậu và đặc biệt là "biến rác thành nguồn lực cho cộng đồng".

Mô hình "Thu gom, phân loại rác xây dựng gia đình 3 sạch" nhận được sự ghi nhận của cán bộ, hội viên phụ nữ và nhân dân. Ảnh: PV

Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Bất Bạt Chu Đình Lập chia sẻ: "Việc triển khai mô hình có ý nghĩa quan trọng, góp phần nâng cao ý thức tự giác, trách nhiệm của mỗi hộ gia đình trong giữ gìn vệ sinh môi trường, chống biến đổi khí hậu, bảo vệ sức khỏe và xây dựng nếp sống văn minh".

Để mô hình đi vào hoạt động hiệu quả, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã đề nghị, Hội Liên hiệp phụ nữ xã cần tích cực tuyên truyền, vận động hội viên và nhân dân tham gia, coi đây là nhiệm vụ thường xuyên, gắn với phong trào "Xây dựng, giữ gìn thôn, xóm ngõ sáng, xanh, sạch, đẹp" và tiêu chí đánh giá phong trào phụ nữ và gia đình văn hóa; xây dựng các đội nhóm nòng cốt, tổ tự quản phụ trách thu gom, phân loại rác tại thôn, khu dân cư, kịp thời biểu dương và nhân rộng các điển hình.

Mỗi hộ gia đình cần thực hiện nghiêm túc việc phân loại rác tại hộ, bảo đảm "Nhà sạch, ngõ sạch, môi trường sạch"; đồng thời chủ động, tự giác giữ gìn nhà cửa sạch sẽ, gọn gàng, tích cực tham gia tổng vệ sinh môi trường, thu gom rác tái chế, chất thải rắn sinh hoạt, rác thải nông nghiệp, không vứt rác bừa bãi. UBND xã cam kết sẽ tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện về cơ chế, chính sách, đưa nội dung bảo vệ môi trường vào quy ước, hương ước của thôn, gắn với việc bình xét gia đình văn hóa hằng năm.

Bà Lương Thị Bích Thúy, Chi hội trưởng Chi hội 2, được giao trọng trách làm Tổ trưởng mô hình bày tỏ niềm vui và cam kết sẽ luôn gương mẫu, tận tâm, phối hợp chặt chẽ để đưa mô hình hoạt động hiệu quả, bền vững.

Phụ nữ Bất Bạt biến rác thành tài nguyên

Thành công của mô hình mới tại thôn Tòng Lệnh 2 không đến trong một sớm một chiều, mà là kết quả của những nỗ lực không ngừng nghỉ của phụ nữ Bất Bạt trong việc bảo vệ môi trường và cụ thể hóa Cuộc vận động "5 có, 3 sạch" thời gian qua.

Xã Bất Bạt có 28 “Ngôi nhà xanh” tại các chi hội. Ảnh: PV

Xuất phát từ thực tế trong sinh hoạt hằng ngày, với các loại phế liệu như vỏ lon, chai nhựa sau khi sử dụng thường được vứt bừa bãi, vừa lãng phí, vừa ảnh hưởng đến môi trường, Hội Liên hiệp phụ nữ xã Bất Bạt đã chủ động triển khai xây dựng mô hình “Ngôi nhà xanh”, “Trạm rác văn minh xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch”, "Biến rác thải nhựa thành tiền", nhằm ủng hộ hội viên phụ nữ nghèo, có hoàn cảnh khó khăn.

Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ xã Bất Bạt Lê Thị Tuyến tự hào chia sẻ: "Từ khi triển khai mô hình này, ý thức thu gom, phân loại rác thải, giữ gìn môi trường sống của người dân đã thay đổi rất nhiều, góp phần vào phong trào xây dựng nông thôn mới của địa phương. Đến nay, mô hình đã được nhân rộng ở các cơ sở hội. Chúng tôi đã có 28 “Ngôi nhà xanh tại 23/28 Chi hội".

Các chị em phụ nữ Bất Bạt đã thành lập và duy trì 35 tổ nhóm chống rác thải nhựa, tạo thành mạng lưới phụ nữ tiên phong trong bảo vệ môi trường. Để thay đổi thói quen tiêu dùng từ gốc rễ, Hội đã tổ chức 45 buổi truyền thông, vận động chị em đi chợ bằng làn nhựa, thay vì túi ni lông.

Mô hình "Biến rác thải nhựa thành tiền", nhằm ủng hộ hội viên phụ nữ nghèo, có hoàn cảnh khó khăn xã Bất Bạt. Ảnh: PV

Tổng số tiền thu được từ mô hình “Ngôi nhà xanh”, “Môi trường của mẹ, hạnh phúc cho con”, “Trạm rác văn minh xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” đã lên tới gần 100 triệu đồng để tặng quà cho các trường hợp khó khăn. Con số này là minh chứng cho giá trị thiết thực của mô hình, vừa bảo vệ môi trường, vừa tạo nguồn lực chăm lo cho người nghèo.

Chính những nỗ lực không ngừng, những sáng kiến thiết thực và kết quả rõ rệt của phụ nữ Bất Bạt trong công tác bảo vệ môi trường đã tạo nền tảng vững chắc để Trung ương lựa chọn thôn Tòng Lệnh 2 làm địa điểm ra mắt mô hình mới, khẳng định vai trò nòng cốt của phụ nữ trong xây dựng nông thôn mới, bảo vệ môi trường, biến rác thải thành nguồn lực, góp phần xây dựng quê hương ngày càng xanh - sạch - đẹp, văn minh và đáng sống.

Nguyệt Ánh