Trung Quốc xây dựng hàng chục trường học dành riêng cho robot

Các chuyên gia đào tạo dữ liệu tại Trung tâm Đào tạo Dữ liệu Robot Hình người Shijingshan ở Bắc Kinh hướng dẫn robot cách gấp khăn lau

Trung tâm đào tạo dữ liệu tại quận Shijingshan (Bắc Kinh, Trung Quốc) có diện mạo giống y như một trường dạy nghề, ngoại trừ việc tất cả học viên ở đây đều là robot.

Hàng chục robot hình người, được các huấn luyện viên điều khiển từ xa, liên tục thực hiện những thao tác như nhấc chai nước đóng sẵn, đặt khay thức ăn vào lò vi sóng và quét mã các kiện hàng. Những huấn luyện viên khác đeo tai nghe, cầm bộ điều khiển và lặp đi lặp lại các động tác gấp quần áo, dọn dẹp bát đĩa.

TRƯỜNG HỌC DÀNH CHO ROBOT

Đi vào hoạt động từ tháng 9/2025, trung tâm đào tạo dữ liệu này có diện tích hơn 10.000 m² và hiện là trường đào tạo robot lớn nhất Trung Quốc. Trung tâm do Tập đoàn Đổi mới Khoa học và Công nghệ Jing Shi, một doanh nghiệp nhà nước có trụ sở tại Shijingshan, cùng Leju (Shenzhen) Robotics vận hành, với tỷ lệ sở hữu lần lượt là 67% và 33%.

Trong một cuộc phỏng vấn do Văn phòng Thông tin Bắc Kinh tổ chức ngày 10/8, ông Zhu Kai, Tổng giám đốc Trung tâm Đào tạo Dữ liệu Robot Hình người Shijingshan cho biết, với vai trò là một hạ tầng quan trọng đối với ngành trí tuệ nhân tạo, trung tâm chủ yếu cung cấp dữ liệu đào tạo cho robot trong các tình huống như dịch vụ gia đình, đời sống thường ngày và sản xuất công nghiệp. Ông Zhu chia sẻ thêm, trung tâm đào tạo tại Shijingshan đang được phát triển qua 5 giai đoạn, với tổng vốn đầu tư 700 triệu nhân dân tệ (104 triệu USD). Ba giai đoạn đầu tiên đến nay đã nhận được 200 triệu nhân dân tệ vốn đầu tư.

Ngoài việc thu thập dữ liệu chất lượng cao từ môi trường thực tế, trung tâm Shijingshan đang xây dựng một hệ thống đào tạo mô phỏng ảo. Mục tiêu là tạo ra khối lượng dữ liệu lớn, đẩy nhanh quá trình phát triển “bộ não hiện thân” của robot hình người do Trung Quốc sản xuất, đồng thời giúp robot thông minh phục vụ các ngành kinh tế và cuộc sống hàng ngày của các hộ gia đình.

Các chuyên gia hướng dẫn robot cách lấy hàng tại một hiệu thuốc

Ông Zhu Kai tiết lộ, hiện trung tâm có 100 robot hình người. Cụm thu thập dữ liệu của trung tâm tạo ra 29.000 giờ dữ liệu mỗi năm, bao phủ gần 700 kịch bản, với tỷ lệ đạt 99% đối với các nhiệm vụ thu thập dữ liệu riêng lẻ.

Bên cạnh Shijingshan, các cơ sở đào tạo robot hình người quy mô lớn cũng đang mọc lên tại nhiều địa phương trên khắp Trung Quốc.

Theo dữ liệu của công ty nghiên cứu thị trường công nghệ Interact Analysis, tính đến cuối tháng 4/2026, Trung Quốc có ít nhất 90 trung tâm thu thập và đào tạo dữ liệu cho robot hình người đang hoạt động, được lên kế hoạch hoặc đang trong quá trình xây dựng.

Quy mô và tốc độ chưa từng có này bắt nguồn từ một chiến lược thúc đẩy ở cấp quốc gia. Trí tuệ hiện thân đã được đưa vào Báo cáo Công tác Chính phủ Trung Quốc năm 2025 và 2026, đồng thời được xác định là một ngành công nghiệp chủ chốt trong tương lai trong Đề cương Kế hoạch 5 năm lần thứ 15.

Trong số 64 trung tâm đang hoạt động, Chiết Giang, Quảng Đông và Giang Tô là những địa phương có nhiều trung tâm nhất, với mỗi tỉnh có hơn 10 trung tâm và ít nhất 100 robot. Sơn Đông, một tỉnh kinh tế lớn với nền tảng sản xuất công nghiệp toàn diện, cũng đang nỗ lực bắt kịp xu hướng này. Truyền thông Trung Quốc đưa tin trong tháng 8 rằng tỉnh đã công bố danh sách 26 cơ sở đào tạo robot trí tuệ hiện thân thuộc đợt đầu tiên của các dự án ưu tiên xây dựng.

LỜI GIẢI CHO BỘ NÃO ROBOT

Năng lực sản xuất phần cứng và công suất sản xuất robot hình người của Trung Quốc đã vượt lên trước các quốc gia khác trên thế giới. Nghiên cứu mới nhất của ngành cho thấy lượng robot hình người được xuất xưởng trên toàn cầu đạt khoảng 19.100 chiếc trong nửa đầu năm 2026, trong đó Trung Quốc chiếm hơn 97% tổng số.

Nhưng làm thế nào để năng lực sản xuất khổng lồ của Trung Quốc có thể tạo ra lượng đơn hàng tương ứng? Các robot sẽ cần có khả năng làm việc giống con người trong nhiều môi trường thực tế hơn, chẳng hạn nhà máy, khu logistics và cơ sở chăm sóc người cao tuổi. Khả năng tiếp cận nguồn dữ liệu chất lượng cao sẽ quyết định liệu những robot này có thể thực hiện các công việc đó hay không và cuối cùng, liệu các nhà sản xuất có thể thu hút được người dùng hay không.

Năng lực sản xuất phần cứng và công suất sản xuất robot hình người của Trung Quốc đã vượt lên trước phần còn lại của thế giới

Dữ liệu chất lượng cao đóng vai trò then chốt đối với tương lai của thị trường robot hình người, nhưng nguồn dữ liệu này vẫn còn thiếu hụt.

So với trí tuệ nhân tạo tạo sinh, lĩnh vực mà các công ty công nghệ có thể khai thác dữ liệu văn bản, hình ảnh và âm thanh-hình ảnh từ khắp internet, lượng dữ liệu dành cho các mô hình AI vật lý mà robot hình người lại hạn chế hơn nhiều.

Tại Hội nghị Trí tuệ Nhân tạo Thế giới 2026, ông Yao Maoqing, đối tác tại công ty robot AgiBot kiêm Tổng giám đốc nền tảng dịch vụ dữ liệu AI vật lý Maniformer, ước tính trí tuệ hiện thân cần ít nhất hàng chục triệu giờ và có thể lên tới hàng trăm triệu giờ dữ liệu trước khi có thể được triển khai trên thực tế. Trong khi đó, tổng lượng dữ liệu tương tác vật lý chất lượng cao, có thể sử dụng trong môi trường thực tế, hiện có trên toàn cầu chỉ đạt vài trăm nghìn giờ.

Tình trạng thiếu dữ liệu là một điểm nghẽn lớn đối với ngành robot hình người, nhưng đồng thời cũng là một lĩnh vực mà Trung Quốc đang có lợi thế.

Ông Zhu Kai nhấn mạnh, Trung Quốc có lợi thế trong việc thu thập dữ liệu nhờ quy mô tương đối lớn của các cơ sở đào tạo dữ liệu và sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính quyền địa phương. Ông nhận xét: “Giống như hoạt động xây dựng cơ sở hạ tầng trước đây, đây là một dạng cơ sở hạ tầng mới và phần lớn đang được nguồn vốn nhà nước thực hiện. Trung Quốc cũng có rất nhiều kịch bản. Các cơ quan chính phủ và doanh nghiệp đều có thể cung cấp nhiều môi trường phong phú để thu thập dữ liệu. Không có kịch bản thì không có dữ liệu”.