Trung Quốc phá kỷ lục thế giới với cỗ máy siêu trọng lực 'nén không gian và thời gian'

Với khả năng tạo ra lực siêu trọng lực chưa từng có, thiết bị này được ví như "cỗ máy thời gian", cho phép các nhà khoa học mô phỏng lại các thảm họa địa chất hay quá trình vật lý kéo dài hàng thập kỷ chỉ trong chớp mắt.

Vừa qua, Tập đoàn Điện hạt nhân Thượng Hải đã chính thức bàn giao và vận chuyển thiết bị cốt lõi của dự án này đến Đại học Chiết Giang ở miền đông Trung Quốc để lắp đặt. Cỗ máy mang tên CHIEF1900 được kỳ vọng sẽ trở thành máy ly tâm mạnh nhất hành tinh từng được chế tạo cho mục đích nghiên cứu khoa học, phá vỡ các kỷ lục trước đó do chính Trung Quốc và Mỹ nắm giữ.

Về bản chất, CHIEF1900 là một máy ly tâm khổng lồ có khả năng quay các mẫu vật nặng hàng tấn ở tốc độ cực cao. Sức mạnh của nó được đo bằng đơn vị "g-tấn" (g·t) - một chỉ số kết hợp giữa gia tốc trọng trường và khối lượng mẫu vật.

Theo thông tin được công bố, CHIEF1900 sở hữu công suất lên tới 1.900 g·t. Để dễ hình dung, một chiếc máy giặt gia đình thông thường hiếm khi vượt quá 2 g·t trong chu trình vắt. Con số 1.900 g·t cho thấy sức mạnh khủng khiếp mà cỗ máy này tạo ra, vượt xa người tiền nhiệm CHIEF1300 (1.300 g·t) mới đi vào hoạt động hồi tháng 9 và bỏ xa kỷ lục cũ 1.200 g·t của Công binh Lục quân Mỹ.

Điểm hấp dẫn nhất của công nghệ này nằm ở khả năng "nén không gian và thời gian" theo nghĩa vật lý thực nghiệm. Bằng cách tạo ra lực hấp dẫn mạnh hơn hàng trăm, thậm chí hàng nghìn lần so với trọng lực Trái đất, cỗ máy cho phép các nhà nghiên cứu quan sát nhanh các hiện tượng tự nhiên vốn dĩ phải mất rất nhiều năm hoặc xảy ra trên quy mô hàng km mới có thể nhìn thấy được.

Các nhà khoa học tại Đại học Chiết Giang cho biết, trong môi trường siêu trọng lực này, họ có thể tái hiện chân thực các sự kiện thảm khốc như vỡ đập thủy điện, động đất hay sự biến dạng của vỏ Trái đất.

Thay vì chờ đợi hàng chục năm để xem xét tác động của việc vận chuyển chất ô nhiễm trong lòng đất hay sự thay đổi kết cấu địa chất, giờ đây họ có thể thu được kết quả chỉ sau một thí nghiệm trong phòng lab. Điều này mang ý nghĩa sống còn đối với các lĩnh vực như kỹ thuật biển sâu, khoa học vật liệu và phòng chống thiên tai.

Dự án tổ hợp CHIEF (viết tắt của Cơ sở Thử nghiệm Đa ngành và Siêu trọng lực Ly tâm) đã được chính phủ Trung Quốc phê duyệt từ năm 2021 với ngân sách khoảng 2 tỷ nhân dân tệ (tương đương 285 triệu USD). Đây là một phần trong chiến lược tham vọng của Bắc Kinh nhằm mở rộng cơ sở hạ tầng nghiên cứu tiên tiến và khẳng định vị thế dẫn đầu trong khoa học công nghệ toàn cầu.

Không chỉ dừng lại ở việc phá vỡ các giới hạn vật lý, CHIEF1900 còn mở ra cánh cửa cho những phát kiến chưa từng có.

Ông Chen, một đại diện của dự án, nhấn mạnh rằng cỗ máy này sẽ mang lại cơ hội khám phá những hiện tượng hoặc lý thuyết hoàn toàn mới mà trước đây nhân loại chưa thể tiếp cận. Trong một lần chạy thử nghiệm, thiết bị có thể tạo ra hàng nghìn mẫu vật liệu mới hoặc mô phỏng các biến dạng mặt đất quy mô lớn, cung cấp dữ liệu quý giá cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng bền vững hơn trong tương lai.

Cơ sở nghiên cứu này dự kiến sẽ mở cửa cho các nhà khoa học từ các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp cả trong và ngoài nước cùng tham gia khai thác.

Việt Vũ