'Trợ lực' mới cho công tác giải phóng mặt bằng

Dự án Đường ven sông Đồng Nai mới thông xe kỹ thuật giữa tháng 1-2026. Ảnh minh họa: Hoàng Lộc

Khi giá đất được tính toán sát thực tế hơn và quy trình thu hồi đất được minh bạch và rút gọn thì quyền lợi hợp pháp của người dân được bảo đảm tốt hơn. Từ đó, gia tăng sự đồng thuận của xã hội, giúp việc thu hồi đất thuận lợi.

Giá đất mới, quy trình thu hồi đất rút gọn

Đồng Nai đang bước vào giai đoạn triển khai hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm về giao thông, khu đô thị, khu tái định cư, năng lượng, khu công nghiệp nên nhu cầu mặt bằng là rất lớn. Nhiều dự án dù Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã liên tục chỉ đạo; các chủ đầu tư và địa phương nỗ lực nhưng mặt bằng vẫn chậm tiến độ do vướng mắc trong bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Để tháo gỡ điểm nghẽn này, UBND tỉnh chỉ đạo khẩn trương xây dựng, trình HĐND tỉnh thông qua nghị quyết và ngay từ đầu năm 2026, bảng giá đất hằng năm đã chính thức được áp dụng thay cho bảng giá chu kỳ 5 năm trước đây.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Diệp Trường Vũ, bảng giá đất mới đã khắc phục tình trạng chênh lệch lớn giữa giá Nhà nước và giá thị trường, bảo đảm sát thực tế hơn. Do đó, mức bồi thường cũng tiệm cận với thị trường, giúp giảm khiếu kiện và hạn chế thiệt thòi cho người dân. Kèm theo bảng giá còn có hệ số điều chỉnh giá đất nhằm tạo cơ sở tính toán minh bạch, đầy đủ và thống nhất.

Vào ngày 31-1-2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 49/2026/NĐ-CP hướng dẫn xác định hệ số điều chỉnh giá đất theo biến động thị trường và điều kiện đặc thù của từng địa phương. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để tỉnh xây dựng, ban hành hệ số điều chỉnh giá đất phù hợp thực tiễn, góp phần đẩy nhanh tiến độ bồi thường. Theo chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh, hệ số bảng giá đất của UBND tỉnh phải được ban hành ngay trong quý I này để làm căn cứ bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất.

Cùng với chính sách giá đất, vào đầu tháng 2-2026, Chủ tịch UBND tỉnh cũng ban hành quy trình bồi thường, hỗ trợ và tái định cư mới theo hướng rút ngắn thời gian xử lý, phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, tránh tình trạng đùn đẩy, hồ sơ phải chuyển đi chuyển lại. Điểm mới nổi bật ở quy trình mới là phân cấp mạnh cho UBND cấp xã trong phê duyệt phương án bồi thường và ban hành quyết định cưỡng chế khi cần thiết. Việc này giúp nâng cao trách nhiệm cơ sở, rút ngắn thủ tục, tạo thuận lợi để người dân tiếp cận thông tin sớm.

Có thể nói, với “bộ ba” chính sách mới gồm: bảng giá đất hằng năm, quy trình thu hồi đất rút gọn và tới đây là hệ số điều chỉnh giá đất; cùng với đó là các giải pháp đang thực hiện song song như: đẩy nhanh hoàn thiện các khu tái định cư, tăng cường tuyên truyền vận động, áp dụng các hỗ trợ khác cho người dân bị thu hồi đất ở… tỉnh kỳ vọng công tác GPMB thời gian tới sẽ có chuyển biến rõ nét.

Tạo đồng thuận cao từ các chủ sử dụng đất

Trong buổi tiếp Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam mới đây, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Út cho rằng: Đồng Nai đang cần thu hồi quỹ đất lớn để triển khai các dự án giao thông, khu công nghiệp và khu đô thị. Đây đều là những dự án có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển bền vững của tỉnh. Sự đồng thuận cao về chủ trương của các chủ sử dụng đất là yếu tố quan trọng để dự án được triển khai theo kế hoạch. Công tác bồi thường, hỗ trợ để thu hồi đất sẽ được thực hiện theo đúng quy định và các chính sách của tỉnh nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và doanh nghiệp.

Tại buổi làm việc với Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh và các chi nhánh của trung tâm vừa diễn ra đầu tháng 2-2026, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Hà cho hay: Mặt bằng là yếu tố trực tiếp quyết định tiến độ dự án, công tác giải ngân vốn đầu tư công và mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số của tỉnh. Do đó, công tác bồi thường, GPMB phải được đặc biệt ưu tiên. Cũng theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh, hiện bảng giá đất mới đã có, quy trình thu hồi đất rút gọn đã ban hành, các cơ quan, đơn vị phải thực hiện nghiêm, chủ động phối hợp, không để phát sinh chậm trễ.

Ở góc độ đơn vị thực hiện, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Lê Thanh Điền cho biết: Đơn vị đang phụ trách GPMB nhiều dự án giao thông và tái định cư. Để đảm bảo mặt bằng cho các dự án, trung tâm đã xây dựng kế hoạch chi tiết và đường găng tiến độ. Khi có hệ số điều chỉnh giá đất, trung tâm sẽ áp dụng ngay trong quá trình thực hiện để rút ngắn thời gian.

Đối với các dự án hạ tầng giao thông, ông Bùi Ngọc Tiếp, Trưởng phòng Quản lý hạ tầng kỹ thuật Sở Xây dựng nhận định, năm 2026, Đồng Nai tiếp tục xác định phát triển giao thông là khâu đột phá chiến lược. Theo đó, tỉnh tập trung nguồn lực để đẩy nhanh các dự án vành đai, cao tốc, quốc lộ và các cầu kết nối. Trong các giải pháp trọng tâm thì GPMB là then chốt và phải đi trước một bước. Sở Xây dựng sẽ phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành và UBND cấp xã trong việc chuẩn bị khu tái định cư. Cùng với đó, địa phương cần nâng cao vai trò của cấp ủy, chính quyền, đoàn thể trong công tác tuyên truyền, giải thích, vận động nhằm tạo sự đồng thuận cao của người dân bàn giao mặt bằng.

Hoàng Lộc