Triển khai các giải pháp phòng, chống bệnh bạch hầu hiệu quả

-Thưa ông! Đề nghị ông cho biết diễn biến của bệnh bạch hầu trên địa bàn tỉnh Quảng Trị thời gian vừa qua?

- Tính đến ngày 25/8/2020, trên địa bàn toàn tỉnh ghi nhận 22 trường hợp dương tính với bệnh bạch hầu, trong đó có 6 ca bệnh, 16 trường hợp người lành mang trùng, phân bố tại ba huyện: Vĩnh Linh (7 trường hợp), Gio Linh (9 trường hợp) và Hướng Hóa (6 trường hợp).

Toàn tỉnh hiện có 6 ổ dịch, trong đó 3 ổ dịch đang hoạt động, gồm: 2 ổ dịch ở huyện Vĩnh Linh (tại thôn Xa Lời, xã Vĩnh Ô và thôn Hà Kè, xã Vĩnh Tú), 1 ổ dịch ở huyện Hướng Hóa tại thôn Nguồn Rào - Pin, xã Hướng Sơn; có 3 ổ dịch đã được khống chế, gồm: 1 ổ dịch ở huyện Gio Linh và 2 ổ dịch ở huyện Vĩnh Linh, đều đã qua 14 ngày không phát hiện trường hợp bệnh mới. Có 5 ca bệnh ở huyện Vĩnh Linh đã được điều trị khỏi bệnh.

-Để kiểm soát, ngăn chặn bệnh bạch hầu lây lan trong cộng đồng, ngành Y tế đã triển khai những biện pháp gì, thưa ông?

-Ngày 17/7/2020 Sở Y tế tham mưu cho UBND tỉnh ban hành Chỉ thị 10/CT-UBND về việc tăng cường phòng chống bệnh bạch hầu, bệnh sốt xuất huyết. Tiếp đó, ngày 21/7/2020 Sở Y tế có Công văn số 1027/ SYT-NVY về việc tăng cường phòng, chống bạch hầu và sau đó ban hành Kế hoạch số 42/KH-SYT về việc phòng chống dịch bệnh bạch hầu năm 2020. Cùng với đó, sở tham mưu UBND tỉnh kế hoạch triển khai tiêm vắc xin Td (bạch hầu - uốn ván) cho đối tượng từ 49 tháng tuổi trở lên tại các xã ghi nhận ca bệnh và các xã lân cận tùy theo diễn biến tình hình dịch.

Về công tác chuyên môn, ngành Y tế thực hiện điều tra, xác minh trường hợp bệnh, ổ dịch, tìm nguồn lây trong cộng đồng; khoanh vùng tổ chức các biện pháp xử lý ổ dịch, điều tra truy vết lập danh sách 542 đối tượng tiếp xúc gần; thực hiện lấy 421 mẫu bệnh phẩm của các trường hợp nghi ngờ tại cơ sở y tế và các trường hợp tiếp xúc gần tại cộng đồng gửi Viện Pasteur Nha Trang khẳng định; tổ chức uống kháng sinh dự phòng cho 673 người tiếp xúc gần, đối tượng nguy cơ; thực hiện phun hóa chất tiêu độc khử trùng tại nhà bệnh nhân, các hộ gia đình liền kề và hướng dẫn các hộ gia đình trong vùng có dịch thực hiện vệ sinh phòng bệnh; rà soát, đánh giá công tác tiêm chủng tại các địa bàn có dịch, tổ chức tiêm bù (tiêm bổ sung) vắc xin phòng bệnh có thành phần bạch hầu cho 305 đối tượng trẻ từ 2 - 48 tháng tuổi chưa tiêm chủng đầy đủ theo lịch tiêm chủng; in cấp phát 3.000 tờ rơi, 100 áp phích phòng chống bạch hầu; xây dựng, phát sóng phóng sự, chuyên mục hướng dẫn phòng chống bạch hầu trên sóng truyền hình địa phương.

-Người dân đang băn khoăn, lo lắng vì nhiều trường hợp đã tiêm vắc xin nhưng vẫn mắc bệnh bạch hầu. Ông có thể cho biết đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên?

-Về cơ bản, tiêm vắc xin bạch hầu là tiêm giải độc tố bạch hầu, nên người được tiêm chủng sản xuất ra kháng thể đặc hiệu kháng độc tố bạch hầu. Giải độc tố bạch hầu hấp phụ bảo vệ chống lại ngoại độc tố vi khuẩn bạch hầu sinh độc tố. Miễn dịch cơ bản làm giảm nguy cơ mắc bệnh và làm bệnh nhẹ đi nhưng không ngăn được vi khuẩn bạch hầu xâm nhập vào cơ thể. Trên thực tế trong số 22 trường hợp dương tính trên địa bàn tỉnh thì có 16 trường hợp xét nghiệm dương tính với vi khuẩn bạch hầu nhưng không có biểu hiện bệnh trên lâm sàng.

Bác sĩ lấy mẫu xét nghiệm bệnh bạch hầu - Ảnh: T.T

Hằng năm, một tỉ lệ nhỏ (khoảng dưới 5%) không tiêm hoặc tiêm không đầy đủ vắc xin có thành phần bạch hầu, qua nhiều năm tích lũy nên vẫn còn một tỉ lệ nhỏ chưa có miễn dịch đầy đủ đối với bệnh bạch hầu. Bên cạnh đó các đối tượng sau khi được tiêm chủng vắc xin, cơ thể sẽ sinh ra kháng thể giúp bảo vệ cơ thể nếu khi nhiễm vi khuẩn bạch hầu. Tuy vậy, có một số ít sau khi tiêm phòng không tạo kháng thể đủ để bảo vệ cơ thể thì vẫn có nguy cơ bị mắc bệnh bạch hầu. Nguyên nhân có thể là không tuân thủ phác đồ tiêm chủng, không tiêm đủ liều, tiêm nhắc, ngoài ra một số cá thể cũng có thể do suy giảm miễn dịch, cơ địa suy kiệt.

Một số trường hợp do tiêm vắc xin đã quá lâu, nồng độ kháng thể trong máu giảm xuống thấp, không đủ khả năng bảo vệ thì cũng có thể bị mắc bệnh bạch hầu. Một số điều tra cho thấy miễn dịch đối với bệnh bạch hầu giảm dần theo thời gian khoảng 5-10 năm nếu không được tiêm nhắc lại. Chính vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo mọi người nên đi tiêm phòng nhắc lại sau mỗi 10 năm.

-Để làm tốt công tác phòng, chống bệnh bạch hầu, không để bệnh bạch hầu lây lan trong cộng đồng, ông có khuyến cáo gì đối với người dân?

- Để chủ động trong công tác phòng, chống bệnh bạch hầu, không để bệnh bạch hầu lây lan trong cộng đồng thì người dân nên đưa trẻ đi tiêm chủng tiêm vắc xin đầy đủ, đúng lịch. Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng. Che miệng khi ho hoặc hắt hơi. Giữ vệ sinh thân thể, mũi, họng hằng ngày. Hạn chế tiếp xúc với người mắc bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh. Đảm bảo nhà ở, nhà trẻ, lớp học thông thoáng, sạch sẽ và có đủ ánh sáng. Khi có dấu hiệu mắc bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh bạch hầu phải được cách ly và đưa đến cơ sở y tế để được khám, điều trị kịp thời. Người dân trong ổ dịch cần chấp hành nghiêm túc việc uống thuốc phòng và tiêm vắc xin phòng bệnh theo chỉ định và yêu cầu của cơ quan y tế.

-Xin cảm ơn ông!

Trần Tuyền (thực hiện)