Trẩy hội đầu xuân - Giữ hồn cốt Thăng Long trong nhịp sống mới

Háo hức bước chân du xuân

Lễ hội Gò Đống Đa được tổ chức với quy mô hoành tráng. Ảnh: Giang Huy.

Sáng mồng 4 Tết, khi tiếng trống hội vang lên dồn dập tại sân đình Cổ Loa, xã Đông Anh cũng là lúc bà Hoàng Thị Thịnh (xã Thiên Lộc) kịp có mặt. Trong chiếc áo dài nhung màu mận chín nổi bật giữa dòng người trẩy hội, bà Hoàng Thị Thịnh chia sẻ: “Năm nào cũng vậy, sau mấy ngày Tết sum họp gia đình là tôi lại náo nức đi hội. Với tôi, mỗi lần trẩy hội, ký ức tuổi thơ theo mẹ đi xem rước kiệu, múa rồng, rồi những trò đánh đu, kéo co… lại ùa về nguyên vẹn”.

Đưa con trai đến tham dự lễ hội Gò Đống Đa nhân kỷ niệm 237 năm Chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa vào sáng mồng 5 Tết Bính Ngọ, chị Lê Thị Liên, phường Phương Liên cho biết: “Tham dự lễ hội ý nghĩa này, mẹ con tôi cùng đông đảo nhân dân Thủ đô thêm hiểu và tự hào về một chiến thắng bất diệt của dân tộc. Tưởng nhớ công lao to lớn của Hoàng đế Quang Trung - Nguyễn Huệ cùng nghĩa quân Tây Sơn, tôi thấy mình có trách nhiệm nuôi dạy con thật tốt để con trở thành người sống có ích cho bản thân và đóng góp cho sự phát triển của đất nước”.

Đông đảo người dân và du khách tham gia lễ hội đền Sóc. Ảnh: Tùng Nguyễn.

Không chỉ người lớn tuổi, lớp trẻ cũng háo hức đi lễ hội không kém. Anh Nguyễn Văn Long, nhân viên công nghệ thông tin ở xã Đa Phúc chia sẻ: “Tham gia lễ hội đầu năm, tôi tranh thủ ghi lại những khoảnh khắc rực rỡ của lễ rước tại Đền Sóc để đăng lên mạng xã hội. Là người làm việc trong lĩnh vực công nghệ nên tôi thấy tự hào khi lễ hội truyền thống của quê hương mình được lan tỏa trên không gian số, được bạn bè khắp nơi quan tâm”.

Còn với em Nguyễn Khoa Linh, sinh viên năm thứ nhất Trường Đại học Quốc gia Hà Nội, mồng 4 Tết năm nay, Khoa Linh cùng nhóm bạn tìm về Chùa Hương. “Ngồi trên đò giữa dòng suối Yến, em cảm nhận rõ ràng vẻ đẹp rất riêng của Hà Nội - vừa linh thiêng, vừa nên thơ. Đi hội đầu năm giúp em thêm yêu thành phố mình đang sống”, Khoa Linh bộc bạch.

Những bước chân háo hức từ người cao tuổi đến người trẻ, đã tạo nên một bức tranh xuân sinh động. Lễ hội không chỉ là sự kiện văn hóa mà còn là nhu cầu tinh thần của người dân sau trong những ngày đầu năm mới.

Giữ nếp hội xưa trong diện mạo mới

Hà Nội - mảnh đất ngàn năm văn hiến - mỗi độ xuân về lại rộn ràng hàng trăm lễ hội lớn nhỏ. Từ lễ hội Gióng, lễ hội Hai Bà Trưng, lễ hội Gò Đống Đa đến hội làng Triều Khúc, hội Cổ Loa… mỗi lễ hội là một lát cắt của lịch sử, một biểu tượng của lòng tôn kính tiền nhân và khát vọng bình an, thịnh vượng.

Hội làng thôn Ngọc Chi, xã Vĩnh Thanh thu hút đông đảo nhân dân tham gia. Ảnh: Thanh Vĩnh.

Theo thống kê của Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, toàn thành phố có trên một nghìn lễ hội truyền thống, tập trung nhiều nhất vào các tháng Giêng, tháng Hai âm lịch. Thực hiện Kế hoạch số 30/KH-UBND về triển khai công tác quản lý và tổ chức lễ hội trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026, ngay từ trước Tết, các xã, phường đã chủ động xây dựng kế hoạch tổ chức lễ hội theo hướng an toàn, văn minh, tiết kiệm nhưng vẫn giữ được bản sắc.

Tại xã Sóc Sơn, nơi diễn ra lễ hội Gióng, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Sóc Sơn Đào Anh Tú cho biết: “Đây là năm đầu tiên lễ hội được tổ chức với sự tham gia của 2 xã Sóc Sơn, Đa Phúc sau khi vận hành chính quyền địa phương hai cấp. Địa phương tăng cường phân luồng giao thông từ xa, bố trí thêm bãi gửi xe tập trung, lắp đặt hệ thống camera giám sát tại các điểm đông người. Các hành vi phản cảm, chen lấn, cướp lộc được tuyên truyền, nhắc nhở từ sớm để hạn chế tái diễn”.

Diễn ra từ mồng 6 Tết đến ngày 25-3 âm lịch nên công tác tổ chức lễ hội chùa Hương năm nay có nhiều điểm mới. Chủ tịch UBND xã Hương Sơn Lê Văn Trang cho biết: “Lãnh đạo xã xác định mục tiêu kép: vừa bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống, vừa xây dựng hình ảnh lễ hội văn minh, thân thiện với du khách. Lễ hội năm nay chú trọng an toàn, thân thiện và nâng cao chất lượng dịch vụ, đồng thời tạo nền tảng phát triển bền vững cho khu di tích. Trước tiên, địa phương miễn phí vé tham quan đến hết mùng 6 Tết. Cơ quan chức năng đã tháo dỡ, chỉnh trang 155 điểm kinh doanh chưa phù hợp, trả lại khoảng 6.500m² không gian cho khu di tích; kiểm soát chặt chẽ giá vé đò, giá dịch vụ; ứng dụng công nghệ trong bán vé điện tử, công khai số điện thoại đường dây nóng...”.

Du khách thích thú khi trải nghiệm trải nghiệm không gian số tại lễ hội Cổ Loa. Ảnh: Hữu Trưởng.

Không chỉ bảo đảm an ninh trật tự, nhiều địa phương còn chú trọng yếu tố “xanh” trong mùa lễ hội. Tại nhiều địa phương… ban tổ chức đã bố trí thêm thùng rác phân loại, tăng cường lực lượng vệ sinh môi trường, vận động người dân hạn chế đốt vàng mã tràn lan. Thông điệp “đi hội văn minh” được in trên pano, áp phích, phát thanh liên tục trên hệ thống loa cơ sở. Đáng chú ý, chuyển đổi số đang dần hiện diện trong không gian lễ hội. Nhiều di tích trên địa bàn thành phố đã triển khai mã QR để người dân và du khách tra cứu thông tin về lịch sử, kiến trúc, nghi lễ. Tại một số điểm, ban tổ chức thử nghiệm bản đồ số hướng dẫn tham quan, giúp giảm tải cho lực lượng hướng dẫn viên trực tiếp. Việc bán vé điện tử, vé online, kiểm soát bằng mã QR, lắp đặt camera AI hỗ trợ phân luồng giao thông được triển khai đồng bộ. Phó Chủ tịch UBND xã Đông Anh Nguyễn Thị Lương cho biết: “Dù không gian lễ hội chật hẹp nhưng ban tổ chức lễ hội Cổ Loa vẫn duy trì Hội thi bắn nỏ loa thành, đấu vật dân tộc, cờ người, hát quan họ, múa rối nước… Đặc biệt, lễ hội năm nay được gắn với mô hình “không gian lễ hội truyền thống số”, ứng dụng công nghệ số trong giới thiệu, quảng bá di tích thông qua mã QR nhằm lan tỏa giá trị lịch sử, văn hóa của Cổ Loa đến với du khách, nhất là thế hệ trẻ”.

Giữa dòng người trẩy hội đông vui, cờ ngũ sắc bay trong gió và tiếng trống hội rộn ràng, có thể cảm nhận rõ một diện mạo mới đang dần hình thành. Lễ hội không chỉ được tổ chức nền nếp, quy củ hơn mà trong mỗi bước chân người đi hội cũng đề cao ý thức gìn giữ, sẻ chia. Hình ảnh người dân cúi xuống nhặt lại mẩu rác sau cuộc vui, nhường nhau một lối đi giữa sân đình đông đúc… cũng góp phần bồi đắp thêm nét đẹp văn minh, để lễ hội Thủ đô vừa rộn ràng sắc xuân, vừa gìn giữ hồn cốt ngàn năm.

Hiền Phương