Trận đối đầu kinh điển nhất của Lý Tiểu Long
Hơn nửa thế kỷ sau Mãnh Long Quá Giang, cuộc so tài giữa Lý Tiểu Long và Chuck Norris vẫn được xem là một trong những màn giao đấu có sức ảnh hưởng lớn nhất của điện ảnh võ thuật.
Năm 1972, Mãnh Long Quá Giang đưa Lý Tiểu Long và Chuck Norris vào một cuộc đối đầu đã trở thành biểu tượng của dòng phim võ thuật. Criterion Collection mô tả trận chiến giữa hai người là một trong những màn giao đấu ngoạn mục nhất của Lý Tiểu Long, trong khi Viện phim Anh BFI cũng xem đây là điểm nhấn đặc biệt trong tác phẩm duy nhất ông hoàn thành trọn vẹn với tư cách đạo diễn.
Mãnh Long Quá Giang có vị trí đặc biệt trong sự nghiệp Lý Tiểu Long. Sau thành công của Đường Sơn Đại Huynh và Tinh Võ Môn, ngôi sao võ thuật được trao quyền kiểm soát sáng tạo lớn hơn. Ông tự viết kịch bản, đạo diễn, tham gia sản xuất và đảm nhận vai chính Đường Long. Trang chính thức của Lý Tiểu Long xác nhận đây là bộ phim ông viết, đạo diễn và sản xuất thông qua Concord Productions, công ty được thành lập cùng nhà sản xuất Trâu Văn Hoài.

Lý Tiểu Long và Chuck Norris tạo nên một trong những màn đối đầu kinh điển nhất lịch sử phim võ thuật trong Mãnh Long Quá Giang. Ảnh: Weibo.
Câu chuyện đưa Đường Long từ Hong Kong đến Rome để giúp đỡ một nhà hàng Trung Hoa đang bị một băng nhóm gây sức ép. Sau khi những tay chân thông thường không thể khuất phục Đường Long, phía đối thủ thuê các cao thủ nước ngoài. Trong số đó, Colt do Chuck Norris thủ vai trở thành thử thách lớn nhất của nhân vật Lý Tiểu Long.
Cuộc đấu được đặt trong không gian Đấu trường La Mã và gần như tách biệt khỏi phần còn lại của bộ phim. Không cần một lượng lớn nhân vật phụ hay những màn hỗn chiến, Lý Tiểu Long tập trung máy quay vào hai võ sĩ, tạo cảm giác như khán giả đang chứng kiến một cuộc thử nghiệm về kỹ thuật, tốc độ và khả năng thích nghi. Criterion nhận định màn giao đấu kéo dài gần chín phút này giống một cuộc đối thoại thuần túy bằng cơ thể giữa hai đối thủ.

Cuộc chiến giữa Đường Long và Colt được đặt trong không gian Đấu trường La Mã, trở thành phân đoạn nổi tiếng nhất của bộ phim. Ảnh: Weibo.
Điểm đáng chú ý là Đường Long không áp đảo Colt ngay từ đầu. Nhân vật của Chuck Norris giữ thế chủ động nhờ sức mạnh, khả năng chịu đòn và cách bắt nhịp đối thủ. Những đòn đánh trực diện của Đường Long liên tục bị đọc vị, khiến anh nhiều lần rơi xuống thế dưới. Chính cách dàn dựng này giúp trận chiến khác với kiểu một ngôi sao võ thuật dễ dàng đánh bại đối thủ vốn khá phổ biến trên màn ảnh thời điểm đó.
Bước ngoặt xuất hiện khi Đường Long thay đổi hoàn toàn cách di chuyển. Anh bắt đầu thả lỏng cơ thể, chuyển nhịp chân liên tục, tung đòn giả và không còn cố định mình trong một khuôn mẫu. Từ thời điểm ấy, Colt ngày càng khó bắt kịp tốc độ của đối phương. Cách chuyển biến này được giới nghiên cứu phim nhìn nhận như một biểu hiện rất rõ cho tư tưởng võ thuật của Lý Tiểu Long, đề cao sự linh hoạt và khả năng thích nghi thay vì bám chặt vào một hệ thống cố định.

Chuck Norris hóa thân thành Colt, cao thủ được thuê để đối đầu Đường Long sau khi những đối thủ trước đó đều thất bại. Ảnh: Weibo.
Chuck Norris cũng không phải một diễn viên hành động được đưa vào phim chỉ để làm đối thủ cho Lý Tiểu Long. Ông đã có nền tảng võ thuật và thi đấu trước khi bước sâu vào điện ảnh. Chính sự hiện diện của một võ sĩ thực thụ giúp cuộc chiến có sức nặng khác biệt. Với Mãnh Long Quá Giang, Norris có một trong những vai điện ảnh đầu tiên được ghi nhận rộng rãi, trước khi xây dựng sự nghiệp riêng tại Hollywood. Criterion xác định đây là vai diễn điện ảnh có credit đầu tiên của ông.
Đỉnh điểm của trận đấu không đơn thuần nằm ở những cú đá hay màn khóa siết cuối cùng. Sau khi đánh bại Colt, Đường Long chỉnh lại võ phục và phủ nó lên người đối thủ. Không có màn ăn mừng chiến thắng. Cách kết thúc biến một cuộc chiến sinh tử thành sự thừa nhận giữa hai võ sĩ, giúp phân đoạn vượt khỏi giá trị biểu diễn thông thường.

Đường Long ban đầu gặp nhiều khó khăn trước sức mạnh của Colt trước khi thay đổi cách di chuyển và từng bước giành lại thế chủ động. Ảnh: Weibo.
Một chi tiết hậu trường cũng khiến trận đấu càng được nhắc lại nhiều năm. Theo các tài liệu về quá trình sản xuất, ê kíp đã quay ngoại cảnh tại Rome nhưng phần giao đấu chính được thực hiện trên trường quay tái dựng không gian đấu trường. Dù vậy, cách Lý Tiểu Long sử dụng bố cục, khoảng trống và nhịp dựng khiến khán giả ghi nhớ nó như một trận chiến diễn ra giữa Colosseum.
Những hồi ức được lưu truyền nhiều năm sau còn tạo thêm một lớp huyền thoại cho mối quan hệ giữa hai ngôi sao. Trong tài liệu do người từng tham gia Mãnh Long Quá Giang Joe E. Benn kể lại, Chuck Norris được cho là từng trả lời rằng nếu một cuộc đấu sinh tử thực sự xảy ra, người chiến thắng sẽ là Lý Tiểu Long. Tuy nhiên, đây là lời kể hồi tưởng qua bên thứ ba và không nên xem như bằng chứng xác định ai mạnh hơn trong một cuộc đối đầu ngoài đời.

Hơn nửa thế kỷ sau, màn so tài giữa Lý Tiểu Long và Chuck Norris vẫn được xem là một trong những hình ảnh mang tính biểu tượng của điện ảnh võ thuật. Ảnh: Weibo.
Điều có thể khẳng định chắc chắn hơn nằm ở giá trị điện ảnh. Hơn 50 năm qua, Lý Tiểu Long và Chuck Norris vẫn thường được nhắc đến mỗi khi những trận đấu kinh điển của phim võ thuật được xếp hạng. Mãnh Long Quá Giang không chỉ cho thấy Lý Tiểu Long ở đỉnh cao thể chất mà còn thể hiện rõ tham vọng của ông trong vai trò nhà làm phim. Trận chiến ấy vì thế vẫn đứng vững như một trong những hình ảnh định nghĩa di sản màn bạc của Lý Tiểu Long.

