TP.HCM thúc tiến độ khởi công metro Bến Thành - Thủ Thiêm trước 20.4

Văn phòng UBND TP.HCM vừa ban hành Thông báo kết luận của Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường tại cuộc họp đánh giá tiến độ triển khai dự án metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm.

Theo kết luận, các sở, ban, ngành và đơn vị liên quan phải khẩn trương, chủ động huy động tối đa nguồn lực, tập trung thực hiện các nhiệm vụ được giao, bảo đảm tiến độ và chất lượng để kịp tổ chức khởi công dự án đúng kế hoạch trước ngày 20.4.2026.

Đây là phân đoạn dài gần 6 km thuộc tuyến metro số 2, có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 33.000 tỷ đồng với 6 nhà ga ngầm. Tuyến dự kiến đi ngầm theo đường Hàm Nghi, vượt sông Sài Gòn rồi theo đại lộ Mai Chí Thọ đến khu đô thị mới Thủ Thiêm. Thành phố xác định đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm là trục then chốt trong mạng lưới giao thông đô thị, vừa bổ sung năng lực vận tải công cộng cho khu trung tâm, vừa tăng kết nối sang khu vực Thủ Thiêm.

Phối cảnh ga Thủ Thiêm của tuyến Metro Bến Thành-Thủ Thiêm-Ảnh: ĐQM

Theo thông báo, UBND TP.HCM yêu cầu đẩy nhanh các bước chuẩn bị theo đúng quy định, tránh ách tắc thủ tục làm chậm tiến độ khởi công. Thành phố chỉ đạo thành lập Hội đồng thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi và yêu cầu các đơn vị cử lãnh đạo tham gia, gửi Sở Tài chính tổng hợp trình thành phố trước ngày 1.3.2026. Đồng thời, Sở Xây dựng được giao chủ trì xây dựng kế hoạch chi tiết, bảo đảm mục tiêu khởi công đúng thời hạn.

Trước đó, UBND TP.HCM đã giao Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường Hải (THACO) nghiên cứu và lập báo cáo nghiên cứu khả thi cho dự án. Nhà đầu tư đề xuất thực hiện theo hình thức đối tác công tư (PPP) loại hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao), thanh toán thông qua quỹ đất phát triển đô thị dọc tuyến và các phần đất tại khu depot theo mô hình TOD.

Với đề xuất này, việc đánh giá hiệu quả tài chính, cơ chế thanh toán bằng quỹ đất và phương án phát triển đô thị dọc tuyến được xem là các nội dung cần được thẩm định kỹ, bảo đảm tuân thủ pháp luật và phù hợp điều kiện thực tiễn.

Các cơ quan chuyên môn được phân công rà soát theo từng nhóm việc. Sở Quy hoạch - Kiến trúc, Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao rà soát phương án tuyến, vị trí nhà ga, thẩm định tài chính và phương thức hợp đồng, bảo đảm dự án triển khai đúng quy định. Việc phối hợp giữa các sở ngành và đơn vị liên quan cũng được yêu cầu siết chặt để thống nhất dữ liệu, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, nhưng vẫn bảo đảm chất lượng thẩm định.

Trong bức tranh kết nối giao thông vùng, phương án metro và đường sắt nhẹ giữa hai đầu mối hàng không Tân Sơn Nhất và Long Thành được đánh giá là lựa chọn hiệu quả nhờ khả năng vận hành ổn định, sức chở lớn và tốc độ cao, phù hợp nhu cầu vận tải hành khách dự báo tăng mạnh khi sân bay Long Thành đi vào khai thác.

UBND TP.HCM trước đó cũng đánh giá phương án kết nối giữa hai sân bay thông qua tuyến metro số 2 (đoạn Bến Thành - Tham Lương; Bến Thành - Thủ Thiêm) cùng với tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành có nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai sớm, tạo hành lang vận tải hiện đại và giảm tải cho các tuyến giao thông đường bộ hiện hữu.

Hiện nay, tuyến metro số 2 đoạn Bến Thành - Tham Lương dài hơn 11,3 km đã chính thức được khởi công ngày 15/1/2026. Tuyến này là một trong những dự án trọng điểm của hệ thống đường sắt đô thị TP.HCM, với tổng mức đầu tư hơn 55.000 tỷ đồng từ ngân sách thành phố. Việc đoạn Bến Thành - Tham Lương bước vào giai đoạn triển khai được xem là bước quan trọng để tăng tính đồng bộ của tuyến metro số 2, trong đó phân đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm đang được yêu cầu thúc tiến độ khởi công theo mốc thời gian cụ thể.

Song song đó, tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành được định hướng theo hành lang cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây và đường Vành đai 3 TP.HCM, đi qua các khu vực đất trống, thuận lợi cho giải phóng mặt bằng và có thể sớm triển khai. Nếu được hiện thực hóa, tuyến này sẽ bổ sung thêm một trục vận tải khối lượng lớn từ trung tâm ra cửa ngõ phía Đông và kết nối đến sân bay Long Thành.

Một mắt xích khác trong phương án kết nối là metro số 6 giai đoạn 1 (Tân Sơn Nhất - Phú Hữu). Theo định hướng nêu trong dữ liệu, khi metro số 6 được triển khai, tuyến sẽ kết nối ba nhà ga T1, T2, T3 của sân bay Tân Sơn Nhất, đồng thời giao với metro số 2 tại ga Bà Quẹo và kết nối với tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành. Cấu trúc này được kỳ vọng hình thành hành lang kết nối thuận tiện giữa hai sân bay lớn, giảm áp lực cho các tuyến đường bộ khu vực trung tâm.

Theo kế hoạch, các tuyến metro và đường sắt nêu trên đều dự kiến khởi công trong năm 2026 và phấn đấu hoàn thành vào cuối năm 2030. Với yêu cầu khởi công đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm trước 20.4.2026, TP.HCM đang đặt ra một mốc tiến độ rõ ràng cho các sở ngành và đơn vị liên quan, đồng thời phải bảo đảm các bước thẩm định, lập kế hoạch chi tiết và rà soát phương án tuyến, hợp đồng, tài chính được thực hiện đúng quy định, nhằm tạo nền tảng triển khai dự án đồng bộ trong giai đoạn 2026-2030.

Nguyễn Tuyết