TP.HCM tăng tốc chống ngập, triển khai 9 dự án hơn 7.150 tỷ đồng

Nhiều năm qua, ngập do mưa lớn và triều cường vẫn là bài toán nan giải của TP.HCM, đặc biệt tại những khu vực thấp trũng. Mỗi khi mưa lớn kết hợp triều cường, nhiều tuyến đường luôn biến thành sông, khiến giao thông đình trệ, nhà dân bị ảnh hưởng, sinh hoạt và việc kinh doanh đảo lộn.

Nhiều khu vực tại TP.HCM ngập sâu sau các trận mưa lớn.

TP.HCM đã triển khai hàng loạt dự án chống ngập, thoát nước, cải tạo kênh rạch và nâng cấp hạ tầng trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, tình trạng ngập vẫn chưa được giải quyết triệt để khi đô thị hóa nhanh, hệ thống thoát nước thiếu đồng bộ cùng tác động ngày càng rõ của biến đổi khí hậu, triều cường và sụt lún. Sau sáp nhập, bài toán càng lớn khi toàn TP.HCM hiện ghi nhận 159 điểm thường xuyên ngập nước.

Theo thống kê của Sở Xây dựng TP.HCM, từ đầu năm 2026 đến nay, TP ghi nhận 26 tuyến đường bị ngập do mưa, độ sâu phổ biến 10-30cm; 8 tuyến đường thường xuyên chịu ảnh hưởng của triều cường. 

Hoàn thành 9 dự án chống ngập trong năm 2026 

Trước thực tế này, UBND TP.HCM vừa ban hành kế hoạch thoát nước, chống ngập mùa mưa năm 2026, với mục tiêu giải quyết các vị trí ngập, hoàn thiện các trục tiêu thoát nước chính, kết hợp chỉnh trang, di dời nhà ở ven sông, kênh, rạch và nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo vệ hệ thống thoát nước.

Theo kế hoạch, TP.HCM sẽ triển khai đồng thời các giải pháp phi công trình và công trình nhằm nâng cao năng lực thoát nước, chủ động ứng phó với tình trạng ngập trong mùa mưa.

Khu vực chợ Thủ Đức thường ngập sâu sau mưa khiến cuộc sống và hoạt động kinh doanh của người dân bị ảnh hưởng.

Trong đó, TP sẽ rà soát, đánh giá và điều chỉnh các quy hoạch thoát nước theo hướng tích hợp, liên lưu vực; cập nhật các kịch bản biến đổi khí hậu, nước biển dâng và sụt lún đất để xác định những hạng mục cần bổ sung, điều chỉnh quy mô, công suất.

TP.HCM cũng dự kiến điều chỉnh Đề án chống ngập và xử lý nước thải giai đoạn 2020-2045, trong đó chú trọng đánh giá toàn diện hiện trạng hạ tầng, quản lý hành lang thoát nước, mở rộng không gian nước đô thị và phát triển các hồ điều tiết, công viên trữ nước cùng các giải pháp xanh.

Đáng chú ý, TP sẽ hoàn thiện phần mềm báo cáo ngập trực tuyến và hỗ trợ ra quyết định trên nền tảng FEDS, đồng thời tăng cường ứng dụng GIS, AI và dữ liệu thời gian thực trong quản lý, vận hành hệ thống thoát nước.

Dự án chống ngập 10.000 tỷ được kỳ vọng sẽ giải quyết tình trạng ngập do mưa kết hợp triều cường tại TP.HCM.

Về đầu tư xây dựng, trong năm 2026, TP.HCM đặt mục tiêu hoàn thành 9 dự án với tổng mức đầu tư hơn 7.150 tỷ đồng, qua đó giải quyết 3 trong số 50 vị trí ngập nước từ 30cm trở lên và thời gian ngập quá 30 phút trên địa bàn.

Trong số này, khu vực TP.HCM cũ dự kiến hoàn thành 3 dự án, tổng vốn hơn 1.342 tỷ đồng, giải quyết 2 vị trí ngập tại đường Phan Văn Hớn và đường Bình Quới.

Khu vực TP Thủ Đức cũ có một dự án với tổng mức đầu tư hơn 4,2 tỷ đồng; khu vực Bình Dương cũ có 4 dự án, tổng vốn hơn 5.437 tỷ đồng. Tại khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, một dự án có tổng vốn hơn 366 tỷ đồng được triển khai, nhằm giải quyết vị trí ngập tại Quốc lộ 51 giao Huỳnh Thúc Kháng.

Chủ động ứng phó mưa lớn, triều cường

Bên cạnh các dự án xây dựng, TP cũng đặt trọng tâm vào duy tu, vận hành hệ thống thoát nước. Các đơn vị được yêu cầu sửa chữa những vị trí cống xuống cấp, nạo vét cống, kênh rạch, vận hành van ngăn triều, đấu nối cống, mở hướng thoát nước mới và khai thác hiệu quả các trạm bơm hỗ trợ tiêu thoát nước.

Trong mùa mưa, lực lượng chức năng phải tổ chức trực, vớt rác trước miệng thu trước, trong và sau các cơn mưa. Khi xảy ra ngập hoặc có nguy cơ ngập cao, lực lượng ứng cứu cơ động được tổ chức 24/7 để kịp thời xử lý.

TP.HCM sẽ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để kéo giảm tình trạng ngập, lún.

TP đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi lấn chiếm hệ thống thoát nước, hành lang bảo vệ sông, kênh, rạch; xử lý các điểm tắc nghẽn cục bộ và bảo đảm hệ thống thoát nước được kết nối, vận hành đồng bộ giữa các phường, xã.

Đối với lĩnh vực thủy lợi, TP.HCM sẽ xây dựng, nâng cấp hệ thống quan trắc và cảnh báo từ xa, từ sớm; ứng dụng công nghệ số để vận hành các công trình theo thời gian thực.

Một nội dung đáng chú ý là TP hướng tới cơ chế chia sẻ dữ liệu thủy văn và phối hợp liên vùng trong vận hành các hồ chứa như Dầu Tiếng, Trị An và các hồ trên địa bàn. Mục tiêu là chủ động giảm lũ cho khu vực hạ nguồn, hạn chế nguy cơ xảy ra tổ hợp bất lợi giữa mưa lớn, triều cường và xả lũ.

Kế hoạch cũng đề cập các giải pháp ứng phó tình trạng sụt lún đất, trong đó có giảm khai thác nước dưới đất, xây dựng danh mục và bản đồ phân vùng hạn chế khai thác nước ngầm, đồng thời nghiên cứu nâng nền cục bộ tại những khu vực cần thiết.

Về nguồn lực, TP.HCM dự kiến ban hành danh mục các dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) và các dự án đầu tư công cấp bách để làm cơ sở triển khai. TP cũng định hướng sử dụng ngân sách như nguồn vốn dẫn dắt, tạo "vốn mồi" để thu hút thêm nguồn lực từ khu vực tư nhân.

Song song đó, TP tiếp tục hoàn thiện các công trình kiểm soát triều, tiêu thoát nước, trong đó có các hạng mục thuộc dự án Giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu giai đoạn 1. Các đoạn đê bao xung yếu tại khu vực quận 7, Nhà Bè và Thủ Đức cũ được xác định cần sớm hoàn thiện để tăng khả năng bảo vệ trước triều cường và nước biển dâng.