Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc cho rằng Mỹ đã vi phạm luật pháp quốc tế

Tại cuộc họp khẩn của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ngày 5/1, nhiều quốc gia - bao gồm cả các đồng minh thân cận của Mỹ - đã chỉ trích mạnh mẽ chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và chiến dịch đổ bộ quân sự vào Caracas, cho rằng hành động này vi phạm luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc.

Đại sứ Venezuela tại Liên hợp quốc Samuel Reinaldo Moncada Acosta phát biểu trong cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ngày 5/1/2026. Reuters

Trong bài phát biểu của Tổng thư ký Liên Hợp Quốc, do Phó Tổng thư ký Rosemary DiCarlo thay mặt đọc trong cuộc họp khẩn của Hội đồng Bảo an, Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres cho rằng chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã vi phạm Hiến chương Liên hợp quốc và cảnh báo về nguy cơ bất ổn lan rộng trong khu vực .

Ông Guterres bày tỏ “quan ngại sâu sắc” về khả năng gia tăng bất ổn tại Venezuela sau chiến dịch của Mỹ, cũng như tác động lan tỏa đối với khu vực và tiền lệ mà sự việc này có thể tạo ra đối với cách thức các quốc gia ứng xử với nhau trong tương lai. Ông kêu gọi các bên liên quan quay lại đối thoại hòa bình và tôn trọng các nguyên tắc của luật pháp quốc tế.

Cuộc họp lần này đánh dấu lần thứ hai trong thời gian gần đây Hội đồng Bảo an phải triệu tập để thảo luận các động thái của Mỹ liên quan Venezuela. Trước đó vào tháng 10, Hội đồng Bảo an đã tổ chức phiên họp hiếm hoi về vụ tấn công làm chìm tàu Venezuela mà Washington cáo buộc chở ma túy.

Làn sóng chỉ trích chiến dịch của Mỹ

Phát biểu tại phiên họp, Phó Đại sứ Pháp tại Liên hợp quốc Jay Dharmadhikari nhận định việc bắt giữ ông Maduro “làm xói mòn nền tảng của trật tự quốc tế”. Ông chỉ trích việc sử dụng vũ lực, cho rằng hoạt động này “đi ngược nguyên tắc giải quyết tranh chấp hòa bình và nguyên tắc không sử dụng vũ lực”, đồng thời nhấn mạnh tương lai chính trị của Venezuela “phải do người dân nước này quyết định”.

Đáng chú ý, Đan Mạch - quốc gia có thẩm quyền đối với đảo Greenland giàu tài nguyên - cũng đưa ra quan điểm mạnh mẽ về vấn đề tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ. Đại sứ Đan Mạch tại Liên hợp quốc Christina Markus Lassen nhấn mạnh rằng “tính bất khả xâm phạm của biên giới là nguyên tắc không thể đem ra mặc cả”.

Bà cũng lên tiếng bảo vệ chủ quyền của Venezuela, khẳng định rằng “không quốc gia nào nên tìm cách tác động đến các tiến trình chính trị tại Venezuela bằng việc đe dọa sử dụng vũ lực hoặc thông qua những biện pháp đi ngược lại luật pháp quốc tế”.

Tại phiên họp, nhiều nước Mỹ Latinh, trong đó có Brazil, Argentina, Mexico, Chile, Cuba và Nicaragua đã lên tiếng về chiến dịch của Mỹ ở Venezuela. Đại sứ Colombia Zalabata Torres cho rằng hành động của Mỹ gợi lại “những thời kỳ can thiệp trong quá khứ” tại khu vực Mỹ Latinh và làm suy yếu “hòa bình và an ninh quốc tế”.

Ông Torres đặt câu hỏi: “Nền tảng của hòa bình và an ninh quốc tế nằm ở đâu? Điều này gợi lại những hình thức can thiệp tồi tệ nhất trong khu vực của chúng tôi.”

Các đại diện của Nga và Trung Quốc kêu gọi Washington chấm dứt mọi hành động quân sự tiếp theo, đồng thời yêu cầu trả tự do cho ông Maduro và phu nhân. Đại sứ Nga Vasily Nebenzya chỉ trích rằng “người quản giáo toàn cầu của Mỹ đang tìm cách trỗi dậy một lần nữa”, đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế bác bỏ “các công cụ và biện pháp sử dụng sức mạnh quân sự của Mỹ”.

Cảnh báo về tiền lệ nguy hiểm

Tại cuộc họp, nhiều đại biểu cũng bày tỏ quan ngại sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ám chỉ khả năng Washington có thể áp dụng các hành động tương tự với một số quốc gia khác, bao gồm Colombia, Mexico và vùng lãnh thổ tự trị Greenland.

Đại sứ Venezuela Samuel Moncada cảnh báo rằng chiến dịch của Mỹ tại Caracas “có thể mở ra cánh cửa cho những hành động tương tự ở nơi khác”. Ông nhấn mạnh: “Nếu việc bắt cóc một nguyên thủ quốc gia và ném bom bị dung thứ hoặc xem nhẹ, thông điệp gửi tới thế giới sẽ vô cùng nguy hiểm: luật pháp trở nên tùy chọn, và sức mạnh mới là trọng tài thực sự của trật tự quốc tế”.

Trong khi đó, Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Mike Waltz bảo vệ chiến dịch bắt giữ ông Maduro, nhấn mạnh rằng “không có cuộc chiến nào chống lại Venezuela hay người dân Venezuela”, và khẳng định đây là “một hoạt động thực thi pháp luật”, không phải hành động chiếm đóng quân sự.

Ông Waltz cho rằng việc bắt giữ Tổng thống Venezuela Maduro và phu nhân Cilia Flores theo cáo buộc tội phạm ma túy “giúp Mỹ Latinh an toàn hơn”, đồng thời gọi ông Maduro là “đối tượng bị truy tố”, chứ không phải nguyên thủ quốc gia hợp pháp.

Theo phía Mỹ, lập luận pháp lý cho chiến dịch này dựa trên Điều 51 Hiến chương Liên Hợp Quốc, liên quan đến quyền tự vệ cá nhân hoặc tập thể.

Phiên họp của Hội đồng Bảo an diễn ra cùng thời điểm ông Maduro và bà Flores bị đưa ra xét xử tại tòa án liên bang ở Manhattan, cách trụ sở Liên hợp quốc khoảng 5 km. Cả hai đều bác bỏ cáo buộc. Ông Maduro nói với thẩm phán rằng ông đã bị “bắt cóc” trong cuộc đột kích quân sự tại Caracas ngày 3/1.

Hoàng Phạm/VOV.VN