Tổng thống Trump: Thỏa thuận hòa bình Ukraine 'rất gần', nhưng 5% cuối cùng vẫn là nút thắt

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Volodymyr Zelensky tổ chức họp báo sau cuộc hội đàm tại tư dinh Mar-a-Lago. Ảnh: Kyiv Post

Sau cuộc gặp kín kéo dài khoảng hai giờ tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ngày Chủ nhật, ông Trump tuyên bố một thỏa thuận hòa bình có thể được hoàn tất “trong vài tuần”, nếu các cuộc đàm phán tiếp tục diễn ra thuận lợi.

Ông không đưa ra thời hạn cụ thể, nhưng nhấn mạnh các bên đang tiến rất gần đến vạch đích sau gần bốn năm chiến sự.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng đánh giá cuộc gặp là “tích cực”, cho biết các nhóm đàm phán Mỹ và Ukraine đã gần hoàn tất một khuôn khổ hòa bình gồm 20 điểm, trong đó khoảng 90% đã đạt được đồng thuận. Tuy nhiên, phần còn lại liên quan đến những vấn đề cốt lõi nhất của cuộc chiến, bao gồm bảo đảm an ninh và lãnh thổ.

Bảo đảm an ninh và khác biệt trong đánh giá

Điểm khác biệt rõ nhất giữa hai nhà lãnh đạo nằm ở vấn đề bảo đảm an ninh. Ông Zelensky khẳng định các bảo đảm an ninh giữa Mỹ và Ukraine, bao gồm yếu tố quân sự, đã được thống nhất “100%”.

Trong khi đó, ông Trump tỏ ra thận trọng hơn, cho rằng mức độ đồng thuận mới đạt khoảng “95%” và chưa làm rõ nội dung cụ thể của các cam kết này.

Ông Trump nhấn mạnh vai trò của châu Âu trong việc thực thi các bảo đảm an ninh, cho rằng các nước châu Âu sẽ tham gia sâu vào việc bảo vệ Ukraine sau thỏa thuận.

Một số quan chức phương Tây nhận định các cuộc trao đổi gần đây là thực chất nhất trong nhiều tháng, nhưng cũng cảnh báo vấn đề an ninh vẫn là điểm gây tranh cãi lớn nhất.

Trong khi đó, phát biểu của ông Trump về nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia- hiện do Nga kiểm soát, cho thấy cách nhìn khác nhau giữa Washington và Kiev.

Ông Trump cho rằng Nga đang hợp tác để duy trì hoạt động của nhà máy, còn Ukraine tiếp tục bác bỏ khả năng vận hành chung với Nga và coi đây là tình trạng chiếm đóng.

Lãnh thổ, vai trò châu Âu và chặng đường cuối

Về vấn đề lãnh thổ, đặc biệt là khu vực Donbas, cả hai bên đều thừa nhận chưa có đột phá. Ông Zelensky nhấn mạnh mọi quyết định liên quan đến lãnh thổ phải tuân thủ luật pháp Ukraine và cần có sự đồng thuận của người dân, thậm chí thông qua trưng cầu dân ý toàn quốc. Ông khẳng định đây là vấn đề thuộc về quốc gia và các thế hệ người Ukraine, không thể do một cá nhân quyết định.

Ông Trump thừa nhận vấn đề lãnh thổ vẫn chưa được giải quyết và tránh đề cập đến khả năng gây sức ép với Nga nếu đàm phán bế tắc, cho rằng các bên đang ở giai đoạn rất nhạy cảm.

Cuộc gặp tại Mar-a-Lago diễn ra trong bối cảnh hoạt động ngoại giao dồn dập, với hàng loạt cuộc điện đàm giữa ông Trump, ông Zelensky và các lãnh đạo châu Âu.

Ông Trump cũng thông báo mở rộng các nhóm công tác Mỹ – Ukraine, với sự tham gia của nhiều quan chức cấp cao, nhằm chuẩn bị cho các cuộc tiếp xúc trực tiếp với Nga.

Dù bày tỏ sự tự tin, ông Trump thừa nhận chặng đường cuối cùng của tiến trình hòa bình là khó khăn nhất.

“95% của một thỏa thuận là tương đối dễ, nhưng 5% cuối cùng mới quyết định liệu chiến tranh có thực sự kết thúc hay không”, một quan chức phương Tây nhận định.

Ngọc An