'Tội phạm 101' toàn sao vẫn 'xịt'

Lấy bối cảnh thành phố Los Angeles đầy nắng gió và bụi đường, Crime 101 theo chân tên trộm trang sức Mike Davis (Chris Hemsworth) với ngón nghề đỉnh cao, thực hiện hàng loạt phi vụ táo tợn với sự chuẩn bị, tính toán kỹ lưỡng.

Trong lúc lên kế hoạch cho phi vụ lớn nhất của mình, Mike tình cờ gặp gỡ Sharon (Halle Berry), một nữ nhân viên bảo hiểm đang cố gắng tìm kiếm cơ hội thăng tiến. Ở một diễn biến song song, thanh tra Lou Lubesnick (Mark Ruffalo) đã tìm ra quy luật trong chuỗi vụ án và ráo riết truy đuổi tên trộm, khiến cuộc chơi “mèo đuổi chuột” trở nên kịch tính hơn bao giờ hết.

Khi phi vụ định mệnh đến gần, ranh giới giữa kẻ săn đuổi và con mồi dần trở nên phai mờ. Ba con người ấy buộc phải đối mặt với những lựa chọn khó khăn và không còn cơ hội để quay đầu lại.

Kịch bản gây bất ngờ

Crime 101 được chuyển thể từ tiểu thuyết ngắn nổi tiếng cùng tên của Don Winslow, do Bart Layton - tác giả American Animals và The Imposter - viết kịch bản kiêm đạo diễn. Nhan đề phim mang 2 lớp nghĩa. Trong học thuật, con số 101 chỉ khóa học nhập môn với những kiến thức cơ bản. Trong phim, nó còn ám chỉ xa lộ 101 - tuyến đường cao tốc huyết mạch chạy dọc bờ Tây nước Mỹ, nơi các vụ cướp gần như hoàn mỹ của Mike Davis diễn ra.

Trở lại với một tác phẩm mới, Layton tiếp tục gây bất ngờ với phong cách pha trộn giữa giả tưởng điện ảnh và chất liệu hiện thực. Nhà làm phim người Anh lựa chọn cách tiếp cận tương đối cổ điển nhưng triển khai câu chuyện với sự tiết chế đáng ngạc nhiên, không chạy theo những motif thường thấy của dòng phim tội phạm vốn giàu năng lượng và tính giải trí.

Trục chính của phim xoay quanh ba nhân vật: một tên trộm bí ẩn đầy nguyên tắc, một thanh tra kiên định và ám ảnh với việc phải săn đuổi tên trộm và một chuyên viên bảo hiểm bị mắc kẹt trong guồng xoay công việc xử lý khoản bồi thường cho những nạn nhân bị cướp.

Điều thú vị là kịch bản không đặt họ vào thế đối đầu đơn giản kiểu “mèo vờn chuột”, mà xây dựng một mạng lưới quan hệ chồng chéo, nơi mỗi người đều có lý do riêng để hành động, theo đuổi mục đích riêng. Chính điều này khiến phim mang màu sắc tâm lý rõ rệt hơn so với những tác phẩm cùng thể loại. Crime 101 cũng chịu ảnh hưởng bởi những tác phẩm phim noir cổ điển thập niên 1930-1940, với câu chuyện xoay quanh tội phạm sống theo quy tắc, nhưng chính quy tắc đó lại có lúc trở thành bản án tử dành cho họ.

Đạo diễn không dẫn dắt khán giả bằng những lời giải thích rõ ràng. Đây là một lựa chọn kể chuyện mạo hiểm, bởi nó đòi hỏi sự tập trung cao, nhưng đồng thời cũng thách thức sự kiên nhẫn của người xem, đặc biệt là những ai đang tìm kiếm kiểu diễn biến dồn dập, kịch tính - điều mà Crime 101 không cố gắng theo đuổi.

Crime 101 có ngân sách sản xuất 90 triệu USD.

Mike giàu có nhờ các phi vụ, Sharon cũng là cô nàng thành đạt. Trong khi Lou lại phải sống chật vật trong ngôi nhà chật chội với người vợ sắp ly hôn. Sự đối lập giữa đời sống của các tầng lớp phản ảnh hiện thực xã hội đầy bất công. Sự bất bình đẳng giai cấp còn được khắc họa rõ nét hơn khi chi tiết về quá khứ Mike từng lớn lên trong nghèo khó được hé lộ, điều khiến anh mang nỗi ám ảnh về nghèo khổ, trở thành động lực mạnh mẽ cho những quyết định hiện tại - tích lũy tiền để dừng lại và tận hưởng cuộc sống.

Thay vì phô diễn các màn hành động truy đuổi, đấm đá hay đào sâu vào quy trình phá án, nghiệp vụ thám tử, đứa con tinh thần của Bart Layton dành khá nhiều không gian cho các nhân vật phát triển nội tâm. Sự tương tác của dàn nhân vật, nhất là những cuộc đối thoại dài về ý chí tự do, về số phận, định mệnh cho tới tác động tiêu cực của chủ nghĩa cá nhân cực đoan lên xã hội tạo ra chiều sâu hiếm thấy cho một tác phẩm thuộc dòng phim tội phạm.

Lý do thành 'bom xịt'

Nhìn vào dàn cast của Crime 101, khán giả hẳn sẽ kỳ vọng đây là một bom tấn đúng nghĩa khi quy tụ dàn sao hạng A, nổi bật là bộ ba Chris Hemsworth, Mark Ruffalo và Halle Berry, chưa kể nhiều cái tên thực lực khác như Barry Keoghan hay Monica Barbaro.

Trong một kịch bản đầy đất diễn, không ngạc nhiên khi dàn diễn viên đều tỏa sáng và làm tốt vai trò của mình. Vẫn là một Chris Hemsworth như tượng tạc, trong vai một gã trộm cao to vạm vỡ. Thế nhưng Chris không cố gắng phô diễn sức mạnh cơ bắp như những dự án phim siêu anh hùng anh vẫn đóng, mà nay tập trung khắc họa sự bất ổn, xung đột nội tâm đang lớn dần trong Mike.

Phim không chạy theo các công thức giải trí mà đào sâu vào câu chuyện của từng nhân vật.

Nhân vật của anh không phải kiểu tội phạm máu lạnh, tàn nhẫn hay bắt gặp, mà là một con người luôn trong trạng thái căng thẳng với những sang chấn và ám ảnh từ ký ức tuổi thơ. Chris lột tả được một Mike Davis vừa mạnh mẽ vừa bất ổn, luôn cố trấn tĩnh và tỏ ra tự tin nhưng ngặt nỗi bóng ma quá khứ chưa từng buông tha. Và đó là lý do mà người xem có thể thấy được một cậu bé đơn độc, mặc cảm và thiếu thốn bên trong thân xác to lớn ấy.

Trong khi Mark Ruffalo mang đến một Lou Lubesnick kỳ lạ mà cuốn hút không kém. Nhân vật thanh tra không ồn ào, lại rệu rã và bệ rạc quá mức khi rơi vào cảnh thất thế, không được coi trọng nhưng vẫn tỏa sáng với trí óc sắc bén, quan trọng hơn là sự bền bỉ, kiên định. Sự “lạc nhịp” của nhân vật tạo nên một nét riêng, dù kiểu vai diễn này Mark Ruffalo đã thể hiện không ít lần nên thực chất không phải thử thách lớn.

Halle Berry lại mang đến một năng lượng mạnh mẽ, đầy cá tính cho Sharon. Chúng đặc biệt được thể hiện trong những khoảnh khắc nữ nhân viên bảo hiểm phải đối diện với sự bất công. Còn Barry Keoghan cứ mỗi lần xuất hiện lại tạo được cảm giác phấn khích khi quá điên rồ, bất ổn và khó đoán, khiến người ta băn khoăn không biết nhân vật của anh sẽ đem đến bất ngờ gì tiếp đó.

Sở hữu dàn diễn viên hạng A tỏa sáng trong một kịch bản có chiều sâu, Crime 101 đáng tiếc lại chưa thành công doanh thu như mong đợi. Chỉ riêng kinh phí sản xuất phim đã lên tới 90 triệu USD, trong khi đã hơn 1 tháng công chiếu, tác phẩm của Bart Layton mới mang về 67 triệu USD trên toàn cầu, trở thành một “bom xịt” phòng vé đúng nghĩa.

Nguyên nhân rất có thể do Crime 101 khác xa với kỳ vọng của hầu hết khán giả ra rạp. Thời lượng có chút kéo dài hơn cần thiết, nhịp kể lại chậm rãi, nên đôi khi tạo cảm giác lê thê. Đây vốn không phải ngôn ngữ kể chuyện dễ được đón nhận ở dòng phim hành động khi chưa tạo cảm giác “đã” tức thì - yếu tố quan trọng để giữ chân sự hào hứng, phấn khích của khán giả. Thế nên, ngay cả sức hút của dàn sao đình đám cũng không đủ cứu vãn doanh thu phim.

Phim quy tụ dàn cast đầy thực lực.

Song, Crime 101 không vì vậy mà nhàm chán. Phim vẫn đậm đặc không khí noir cổ điển pha trộn những mảng màu hiện đại của đô thị, những xa lộ tại Los Angeles. Màu phim gây ấn tượng thị giác với độ tương phản mạnh cùng cách sử dụng ánh sáng neon thông minh, biến những màn hành động dù không nhiều vẫn để lại dấu ấn rõ nét.

Hoàng Nhi

Ảnh: Sony Pictures