Tô bún 'treo' tặng người khó khăn ở TP.HCM

4h sáng, bà Trần Thị Thúy Hồng (59 tuổi), chủ quán bún “treo” trên đường Phạm Thế Hiển (phường Bình Đông), bắt đầu chuẩn bị nguyên liệu cho ngày mới. Trong căn bếp nhỏ, bà sơ chế thực phẩm, nấu nước dùng và để riêng 10 phần ăn dành cho người khó khăn.

“Ba tháng nay không có ai treo, tôi vẫn tự bỏ tiền túi để duy trì 10 phần bún mỗi ngày”, bà Hồng nói với Tri Thức - Znews.

Bún “treo” là những phần ăn khách trả tiền trước, dành cho người có hoàn cảnh khó khăn. Mỗi ngày, quán ghi lại số phần được gửi và cập nhật trên bảng đặt trước cửa để người cần có thể đến nhận.

Có thì cho, cần thì nhận

Bà Hồng mở quán bún đã 17 năm. Khoảng 2 năm trước, sau khi xem một chương trình truyền hình kể về mô hình phở “treo” ở Hà Nội, bà kể lại với con gái. Hai mẹ con nhận thấy khu vực quanh quán có nhiều người khó khăn nên quyết định thử làm.

Ngày 9/9/2024, những phần bún “treo” đầu tiên được phục vụ. Thời gian đầu, mô hình nhận được nhiều sự hưởng ứng. Có ngày, khách gửi tới 70-80 phần bún. Sau đó, số lượng giảm dần, còn khoảng 15-20 phần mỗi ngày.

Người đóng góp cũng có nhiều cách. Có người gửi vài phần bún, người trả một khoản tiền đủ cho nhiều suất. Bà Hồng nhớ nhất một người bán vé số khuyết tật từng gửi 200.000 đồng, tương đương 8 phần bún, sau một ngày bán được nhiều hơn thường lệ.

“Có lần, chính người này quay lại quán để nhận bún ‘treo’”, bà kể.

Khi không có người quyên góp, bà Hồng tự bỏ tiền để chuẩn bị phần ăn cho người khó khăn quanh quán.

Với bà Hồng, việc cho và nhận không nhất thiết phải theo một chiều. Người có khả năng thì góp một phần, người đang cần có thể nhận một phần. Khi lượng khách gửi không đủ, bà tự bù thêm để quán vẫn có suất ăn dành cho người khó khăn.

Khoảng ba tháng nay, không có khách gửi bún “treo”, nhưng bà vẫn duy trì 10 phần mỗi ngày. Số tiền này được bà tính vào chi phí của quán, chuẩn bị cùng lúc với những phần bún bán cho khách.

“Khu vực quanh quán có nhiều người khó khăn, tôi chưa muốn dừng những phần ăn này”, bà nói.

Bảng thông báo số phần bún "treo" được đặt trước quán, cập nhật theo lượng khách gửi trong ngày.

Sau một thời gian, bà Hồng bán thêm xôi với giá 10.000 đồng/phần. Theo bà, mức giá thấp giúp khách dễ dàng gửi một phần ăn cho người khác hơn. Khi có người gửi xôi, bánh mì hoặc bánh bao, bà cũng để riêng để người cần đến nhận.

Trước đây, một số quán trong khu vực cũng từng thực hiện mô hình tương tự, nhưng sau một thời gian không còn duy trì. Quán của bà Hồng hiện vẫn giữ những phần ăn này mỗi ngày.

Ông Văn Mười, sống cách quán khoảng 500 m, biết đến bún “treo” từ những ngày đầu. Gần như ngày nào ông cũng ghé nhận một phần, thường là bún riêu.

Ông cho biết mỗi phần bún giúp mình bớt được một khoản chi cho bữa sáng. Số tiền tiết kiệm được ông dành lại để lo cho cháu ăn học.

Bún “treo” từ xa

Trong khi bà Hồng lo việc bếp núc và bán hàng, Trương Trần Như Ý (29 tuổi), con gái bà, phụ trách những công việc phía sau mô hình bún “treo”.

“Tôi từng học quản trị kinh doanh nên đảm nhận việc ghi chép các khoản đóng góp và theo dõi số phần ăn được gửi”, Như Ý nói.

Mỗi khoản tiền khách gửi đều được cô ghi lại và quy đổi thành số phần ăn tương ứng. Chẳng hạn, 500.000 đồng tương đương 20 phần bún. Thay vì để mẹ sử dụng toàn bộ số tiền trong một lần, Như Ý chia số suất này ra trong nhiều ngày.

“Làm vậy để mỗi ngày đều có những suất ăn miễn phí cho người khó khăn”, cô giải thích.

Mỗi ngày, bà Hồng chuẩn bị bún từ 4h sáng.

Như Ý cũng là người kết nối với những khách muốn gửi bún “treo” từ xa. Cô lập Fanpage, cập nhật thông tin và công khai các khoản đóng góp theo tháng. Người ở xa hoặc không tiện ghé quán có thể chuyển tiền để bà Hồng chuẩn bị phần ăn.

Có người gửi một lần, cũng có người duy trì định kỳ. Các khoản đều được Như Ý ghi lại để cuối tháng đối chiếu số tiền đã nhận và số phần ăn đã thực hiện.

Ban đầu, cô chỉ theo dõi những phần bún. Sau này, khi quán có thêm xôi, bánh mì, bánh bao và các món khác để khách gửi tặng, Như Ý tiếp tục phân loại và ghi nhận riêng từng loại.

Thời gian gần đây, số phần ăn được khách “treo” giảm đáng kể. Dù vậy, Như Ý vẫn động viên mẹ duy trì mô hình, ngay cả khi phải tự bỏ tiền.

“Tôi nói mẹ cứ làm, có người cần thì mình vẫn cho. Khi nào có khách treo lại thì mình dùng tiền đó, còn không có thì mẹ tự lo được bao nhiêu phần thì làm bấy nhiêu”, Như Ý nói.