TKV rót 30.000 tỷ đồng mở rộng nhà máy alumin Nhân Cơ

Dự án mở rộng, nâng công suất nhà máy alumin Nhân Cơ có tổng mức đầu tư gần 30.000 tỷ đồng, trong đó vốn chủ sở hữu của Tập đoàn công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV) chiếm khoảng 20-30%, còn lại là vốn vay).

Nằm tại khu vực xã Nhân Cơ và các địa bàn lân cận, dự án có công suất khoảng 1,2 triệu tấn alumin/năm, qua đó nâng tổng công suất nhà máy alumin Nhân Cơ đang vận hành lên hơn 2 triệu tấn alumin/năm.

Dự án sử dụng diện tích đất khoảng 349ha, bao gồm diện tích hiện hữu của Nhà máy alumin Nhân Cơ và phần diện tích mở rộng để bố trí dây chuyền sản xuất mới cùng các hạng mục phụ trợ. Thời gian hoạt động 30 năm, dự kiến hoàn thành và đưa vào vận hành trước năm 2030.

UBND tỉnh Lâm Đồng yêu cầu TKV thực hiện đầy đủ các thủ tục pháp lý về đầu tư, đất đai, khoáng sản, xây dựng và bảo vệ môi trường, đặc biệt là các nội dung liên quan đến đánh giá tác động môi trường, an toàn hồ thải bùn đỏ và quản lý chất thải, trước khi triển khai.

Theo đề án tổng thể phát triển lĩnh vực bauxite – alumin – nhôm của TKV đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045, Tây Nguyên tiếp tục được xác định là vùng trọng điểm khai thác và chế biến bauxite của cả nước, trong đó hai dự án alumin Nhân Cơ và Tân Rai giữ vai trò hạt nhân.

Đề án đặt mục tiêu duy trì và nâng cao công suất các nhà máy hiện hữu, ưu tiên mở rộng theo chiều sâu thay vì phát triển dàn trải, đồng thời từng bước hình thành chuỗi giá trị từ khai thác bauxite đến chế biến alumin và sản xuất nhôm.

Việc TKV trở thành chủ đầu tư dự án mở rộng nhà máy alumin Nhân Cơ được xem là bước triển khai cụ thể hóa định hướng này, trong bối cảnh các yêu cầu về quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và an toàn hồ thải bùn đỏ ngày càng được siết chặt. Theo đề án, năng lực đầu tư dài hạn, kinh nghiệm vận hành và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật đặc thù là những yếu tố then chốt đối với các dự án bauxite – alumin.

Nhà máy alumin Nhân Cơ là một trong hai dự án alumin trọng điểm tại Tây Nguyên, alumin Tân Rai (Lâm Đồng), được triển khai trong khuôn khổ chương trình thí điểm khai thác, chế biến bauxite từ cuối những năm 2000. Nhà máy alumin Nhân Cơ hiện tại có công suất thiết kế khoảng 650.000 tấn alumin/năm và đã đi vào vận hành thương mại từ năm 2017.

Quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến 2050 xác định bauxite – alumin là một trong những khoáng sản chiến lược.

Liên quan đến hoạt động của các doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực khai khoáng, trong tháng 4/2025, lãnh đạo TKV cùng đại diện một số tập đoàn, tổng công ty nhà nước đã kiến nghị trực tiếp với Thủ tướng nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy tăng trưởng trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động.

Tại buổi làm việc, TKV đề xuất Chính phủ xem xét cơ chế không đấu giá quyền khai thác khoáng sản đối với một số mỏ, trong đó có mỏ bauxite tại Lâm Đồng và Đắk Nông, nhằm bảo đảm tiến độ triển khai các dự án theo đúng quy hoạch được phê duyệt.

Trong quá trình triển khai các dự án bauxite – alumin tại Lâm Đồng, TKV cũng từng gặp một số vấn đề kỹ thuật liên quan đến bố trí hồ thải bùn đỏ và khu vực khai thác mỏ. Tại một số thời điểm, phương án hồ thải chồng lấn với khu vực mỏ quặng, buộc các đơn vị liên quan phải rà soát, điều chỉnh thiết kế và quy hoạch khai thác để bảo đảm an toàn công trình và tuân thủ quy định pháp luật.

Các nội dung này đã được các cơ quan chức năng và doanh nghiệp phối hợp xử lý, làm cơ sở cho việc tiếp tục triển khai các dự án alumin tại địa phương.

Theo định hướng phát triển, khu vực Tây Nguyên, trong đó có Lâm Đồng và Đắk Nông (cũ), được xác định là vùng có trữ lượng bauxite lớn nhất cả nước, với mục tiêu hình thành các tổ hợp khai thác – chế biến alumin quy mô lớn, gắn với chế biến sâu và phát triển chuỗi giá trị bauxite – alumin – nhôm.

Bên cạnh các dự án do doanh nghiệp nhà nước triển khai, thời gian gần đây, một số doanh nghiệp tư nhân cũng đã nghiên cứu, đề xuất tham gia lĩnh vực bauxite – alumin, trong khuôn khổ các quy hoạch và chiến lược phát triển công nghiệp đã được phê duyệt.

Trong đó có thể kể đến Tập đoàn Thaco đã bày sự quan tâm và nghiên cứu khả năng tham gia đầu tư vào lĩnh vực bauxite – alumin. Tuy nhiên, hiện TKV vẫn là doanh nghiệp duy nhất trực tiếp triển khai các dự án khai thác và sản xuất alumin quy mô công nghiệp theo các quyết định chủ trương được phê duyệt.

Thái Bình