Tỉnh Bắc Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I

Cần thiết công nhận Bắc Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I

Theo đề án, việc hợp nhất tỉnh Bắc Giang và tỉnh Bắc Ninh đã tạo lập một không gian phát triển mới có quy mô lớn về diện tích, dân số, kinh tế và hệ thống đô thị, hội tụ đầy đủ các điều kiện để hình thành một cực tăng trưởng mới của quốc gia.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn chủ trì Hội đồng thẩm định liên ngành đề án đề nghị công nhận tỉnh Bắc Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I.

Quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định Bắc Ninh là một bộ phận của trung tâm công nghiệp vùng Thủ đô Hà Nội, phát triển thành trung tâm công nghiệp chế tạo hiện đại hàng đầu cả nước trong các lĩnh vực điện tử, công nghệ thông tin, sản xuất chip và linh kiện bán dẫn…; đồng thời phát triển mạnh dịch vụ logistics, đổi mới sáng tạo, thương mại và dịch vụ chất lượng cao.

Điều chỉnh quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định Bắc Ninh là đô thị loại I, đô thị trung tâm vùng của vùng Đồng bằng sông Hồng, có vai trò là trung tâm quốc gia với chức năng tổng hợp, cực tăng trưởng của vùng Đồng bằng sông Hồng và là một thành phần quan trọng của Vùng đô thị Hà Nội.

Mặt khác, trong những năm gần đây, Bắc Ninh có tốc độ công nghiệp hóa, đô thị hóa và hội nhập quốc tế nhanh hơn khả năng thích ứng của mô hình quản lý hiện hành. Quy mô dân số lớn, mật độ phát triển đô thị cao, sự phát triển nhanh của các khu công nghiệp, khu kinh tế, trung logistics, hệ thống giao thông liên vùng, cùng yêu cầu phát triển đô thị thông minh, đô thị xanh và chuyển đổi số đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có một mô hình quản trị đô thị thống nhất, hiện đại và đủ thẩm quyền để điều phối phát triển không gian, đầu tư hạ tầng, quản lý đất đai, bảo vệ môi trường và cung cấp dịch vụ đô thị chất lượng cao.

Do đó, việc xây dựng đề án đề nghị công nhận tỉnh Bắc Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I là yêu cầu cấp thiết để hiện thực hóa các chủ trương của Đảng, các quy hoạch quốc gia và quy hoạch vùng đã được phê duyệt; tạo lập cơ sở pháp lý cho việc tổ chức mô hình chính quyền đô thị hiện đại, phát huy đầy đủ vai trò của Bắc Ninh là trung tâm quốc gia, cực tăng trưởng của vùng Đồng bằng sông Hồng và là động lực phát triển quan trọng của đất nước.

Cực tăng trưởng chiến lược của vùng Thủ đô

Phạm vi nghiên cứu lập đề án là toàn bộ không gian tỉnh Bắc Ninh mới sau sáp nhập với diện tích tự nhiên 4.713,75 km2, bao gồm 99 đơn vị hành chính cấp xã. Quy mô dân số khoảng 3,989 triệu người (năm 2025).

Ông Phạm Văn Thịnh, Phó chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh đã tiếp thu các ý kiến của Hội đồng thẩm định.

Hệ thống đô thị hiện hữu của Bắc Ninh bao gồm 25 đô thị với 3 đô thị loại II (Kinh Bắc, Bắc Giang, Từ Sơn); 22 đô thị loại III được chuyển tiếp từ đô thị loại IV và loại V. Tỷ lệ đô thị hóa đạt 61,63%

Đề án xác định, Bắc Ninh đóng vai trò là cực tăng trưởng chiến lược nằm trong vùng Thủ đô và tam giác kinh tế phía Bắc; là trung tâm công nghiệp công nghệ cao, thu hút FDI hàng đầu cả nước, đồng thời cũng là "trái tim" bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa Kinh Bắc.

Tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh được duy trì ở mức cao. Giai đoạn 2021 - 2025, tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) đạt bình quân 8,98%/năm, cao hơn mức bình quân của vùng Đồng bằng sông Hồng (8,1%/năm) và cả nước (6,32%/năm). So sánh với 6 thành phố trực thuộc Trung ương, tốc độ tăng trưởng GRDP của tỉnh Bắc Ninh chỉ đứng sau thành phố Hải Phòng (10,75%/năm). Năm 2025, thu nhập bình quân đầu người của Bắc Ninh đạt 72,24 triệu đồng/người/năm…

Đối chiếu với các tiêu chuẩn tại Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15 về phân loại đô thị, hiện trạng đô thị Bắc Ninh đã đạt 12/15 tiêu chuẩn của đô thị loại I. Có 3 tiêu chuẩn chưa đáp ứng yêu cầu đô thị loại I đã được tỉnh đưa vào chương trình công tác để tập trung triển khai khắc phục.

Tỉnh Bắc Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I

Báo cáo thẩm định đề án, Cục Phát triển đô thị (Bộ Xây dựng) đánh giá việc lập đề án đề nghị công nhận tỉnh Bắc Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I trong giai đoạn hiện nay phù hợp với chủ trương của Đảng, các định hướng phát triển đô thị của quốc gia và của tỉnh, góp phần tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội, bảo tồn, tôn tạo và phát huy các giá trị văn hóa - lịch sử đặc sắc của địa phương. Hồ sơ đề án trình thẩm định cơ bản đã tuân thủ quy định của pháp luật.

Toàn cảnh Hội đồng thẩm định đề án đề nghị công nhận tỉnh Bắc Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I.

Tuy nhiên, Cục đề nghị UBND tỉnh Bắc Ninh rà soát, bảo đảm tính thống nhất và chịu trách nhiệm về tính chính xác của các số liệu trong đề án; có kế hoạch thực hiện quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; có kế hoạch đầu tư phát triển hạ tầng đô thị theo chương trình phát triển đô thị được duyệt, trong đó ưu tiên đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, công trình xử lý môi trường, nước thải, cây xanh đô thị, xây dựng công trình bệnh viện cấp tỉnh hoặc cấp quốc gia.

Vụ Quy hoạch - Kiến trúc (Bộ Xây dựng) đề nghị UBND tỉnh Bắc Ninh quan tâm đầu tư phát triển hệ thống cây xanh đô thị, cây xanh trong khu công nghiệp; chỉnh trang kiến trúc cảnh quan đô thị, đảm bảo mỹ quan của đô thị loại I; lưu ý các nội dung về phát triển đô thị xanh, đô thị thông minh, chuyển đổi số, thích ứng với biến đổi khí hậu; bổ sung nội dung về kế hoạch lập, điều chỉnh quy hoạch phân khu, quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật sau khi quy hoạch chung đô thị được phê duyệt.

Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ) đề nghị đề án phải bám sát nội dung Kết luận số 52-KL/TW ngày 20/6/2026 của Bộ Chính trị về chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương; kiện toàn, phát triển bộ máy quản lý phù hợp với yêu cầu tổ chức hoạt động của chính quyền thành phố trực thuộc Trung ương; sớm nghiên cứu, xem xét hình thành một số đơn vị hành chính đô thị hạt nhân cấp xã.

Bộ Công thương kiến nghị bổ sung định hướng đảm bảo dự phòng hạ tầng điện; đảm bảo tính liên kết hạ tầng logistics liên vùng. Bộ Quốc phòng lưu ý UBND tỉnh Bắc Ninh khi lập các quy hoạch đô thị cần đảm bảo không chồng lấn vào các khu vực đất quân sự quốc phòng. Bộ Khoa học và Công nghệ kiến nghị địa phương quan tâm phát triển hạ tầng số, đổi mới sáng tạo. Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam lưu ý nội dung về chỉnh trang diện mạo đô thị phù hợp với tiêu chí của đô thị loại I…

Thay mặt chính quyền địa phương, ông Phạm Văn Thịnh, Phó chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh đã tiếp thu các ý kiến và sẽ chỉ đạo các cơ quan liên quan tiếp thu đầy đủ ý kiến của Hội đồng thẩm định, đồng thời giải trình thêm một số nội dung về quy mô sản xuất công nghiệp, thu chi ngân sách, định hướng phát triển đô thị di sản tại Bắc Ninh…

Sơ đồ định hướng phát triển không gian toàn đô thị Bắc Ninh.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn đã khẳng định sự cần thiết phải lập đề án đề nghị công nhận tỉnh Bắc Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I. Thứ trưởng đánh giá đề án có đầy đủ căn cứ pháp lý, phù hợp với các quy hoạch, chương trình phát triển đô thị của quốc gia và tỉnh, trình tự thủ tục đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật. Hội đồng thẩm định gồm 18 thành viên nhất trí đánh giá đề án cơ bản đáp ứng tiêu chí của đô thị loại I, phần lớn số phiếu đánh giá đạt 12/15 tiêu chuẩn.

Thứ trưởng đề nghị UBND tỉnh Bắc Ninh khẩn trương rà soát, đảm bảo tính chính xác của các số liệu và hồ sơ của đề án; hoàn thiện thước phim tư liệu; xây dựng kế hoạch cụ thể để tiếp tục nâng cao các tiêu chí; tiếp thu đầy đủ ý kiến của Hội đồng thẩm định để hoàn thiện đề án, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét phê duyệt.

Dịch Phong