Tiêu chí tuyển chọn tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng về khoa học, công nghệ
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 231/2025/NĐ-CP quy định về việc tuyển chọn và sử dụng tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo sẽ được ở nhà công vụ, tự chọn nhân sự. Ảnh: VGP.
Nghị định này đặt ra các quy định về tiêu chí, quy trình tuyển chọn, chế độ, chính sách, mối quan hệ công tác, quy chế quản lý cũng như cách thức đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng. Mục tiêu là tạo bước đột phá trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Việt Nam.
Tổng công trình sư về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là người được cấp có thẩm quyền tuyển chọn, giao thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, gồm:
Tổng công trình sư hệ thống là người chủ trì việc triển khai các hệ thống chiến lược trọng yếu, cũng như các hệ thống dự án đặc biệt quan trọng, nhằm tạo ra đột phá trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Tổng công trình sư dự án là người chủ trì tổ chức và thực hiện các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đặc biệt; đồng thời đảm nhiệm việc triển khai các chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Vị trí này còn phụ trách các chương trình, nhiệm vụ có quy mô lớn, ý nghĩa đặc biệt, mang tính liên ngành và có tầm quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội theo quy định của Chính phủ.
Kiến trúc sư trưởng được phân thành nhiều cấp độ khác nhau, tùy theo phạm vi công tác. Ở cấp Bộ, kiến trúc sư trưởng của Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, ban, ngành ở trung ương là người chủ trì tham mưu xây dựng khung kiến trúc triển khai nhiệm vụ của hệ thống chiến lược trọng yếu về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia của cơ quan cấp Bộ.
Ở cấp tỉnh, kiến trúc sư trưởng của UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương là người chủ trì tham mưu xây dựng khung kiến trúc triển khai nhiệm vụ của hệ thống chiến lược trọng yếu về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia của địa phương.
Kiến trúc sư trưởng dự án là người được cấp có thẩm quyền tuyển chọn, giao thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, là người chủ trì thực hiện dự án có hợp phần khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Tiêu chí chung tuyển chọn tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng
Trước hết, ứng viên cần có trình độ chuyên môn phù hợp với vị trí ứng tuyển. Những người có bằng cấp, chứng chỉ liên quan đến quản lý chương trình công nghệ lõi, công nghệ tiên tiến, hoặc đã từng đạt các giải thưởng quốc gia và quốc tế trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ được ưu tiên.
Bên cạnh đó, ứng viên phải có mong muốn cống hiến cho sự phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, có lý lịch rõ ràng, phẩm chất đạo đức tốt, sức khỏe bảo đảm và tinh thần tâm huyết với công việc.
Một tiêu chí quan trọng khác là uy tín, kinh nghiệm và năng lực chuyên môn vượt trội. Ứng viên cần có các công trình, sáng chế hoặc sản phẩm có giá trị thực tiễn gắn với lĩnh vực mà họ sẽ đảm nhiệm. Đồng thời, ứng viên phải thể hiện được khả năng giải quyết những vấn đề kỹ thuật phức tạp, mang tính liên ngành; xử lý được các tình huống khủng hoảng công nghệ và đưa ra được giải pháp sáng tạo, đột phá giúp đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án trong khoảng thời gian giới hạn.
Nghị định cũng quy định rằng trong trường hợp ứng viên chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chí cụ thể, nhưng được đánh giá có khả năng đảm nhận ngay nhiệm vụ chuyên môn của tổng công trình sư hoặc kiến trúc sư trưởng, thì cấp có thẩm quyền có thể quyết định tuyển chọn. Quyết định này nhằm bảo đảm kịp thời triển khai chương trình, dự án, nhiệm vụ và người ra quyết định sẽ chịu trách nhiệm về lựa chọn đó.
Ngoài tiêu chí chung, nghị định quy định các tiêu chí tuyển chọn cụ thể cho từng vị trí.
Đối với tổng công trình sư hệ thống, ứng viên phải có ít nhất 10 năm kinh nghiệm liên tục trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Cùng với đó là có năng lực thiết kế, điều phối chương trình quy mô lớn, đa ngành, nhiều hợp phần; có khả năng xây dựng mạng lưới chuyên gia trong và ngoài nước; từng chủ trì ít nhất hai đề án hoặc chương trình khoa học - công nghệ liên ngành có ảnh hưởng cao, hoặc hai sản phẩm, sáng chế đã được ứng dụng, chuyển giao, thương mại hóa thành công.
Ứng viên cũng phải có kinh nghiệm quản lý hoặc điều phối các dự án quy mô lớn, tham gia xây dựng hoặc triển khai chiến lược công nghệ, chiến lược chuyển đổi số, bản đồ công nghệ quốc gia hoặc ngành.
Đối với kiến trúc sư trưởng dự án, ứng viên cần có ít nhất 5 năm kinh nghiệm liên tục trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Ứng viên phải từng chủ trì triển khai thành công tối thiểu một chương trình hoặc nhiệm vụ ở cấp dự án, có năng lực xây dựng kiến trúc tổng thể và tổ chức thực hiện hợp phần khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong dự án. Đồng thời, ứng viên cần có khả năng hợp tác nghiên cứu quốc tế, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao.
Chế độ, chính sách đãi ngộ đối với tổng công trình sư hệ thống
Về tiền lương: Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương xem xét mức lương và thu nhập đã hưởng của người được chọn làm tổng công trình sư hệ thống để thỏa thuận mức lương và thu nhập trong hợp đồng lao động, bảo đảm tương xứng với nhiệm vụ được giao và phù hợp với mặt bằng tiền lương theo ngành, nghề, lĩnh vực công việc tương ứng trên thị trường.
Tiền thưởng được xác định theo tính chất, mức độ phức tạp của nhiệm vụ được giao, người đứng đầu cơ quan quản lý tổng công trình sư hệ thống quyết định mức tiền thưởng tối đa 5 tháng lương nếu hoàn thành xuất sắc, hoặc 3 tháng lương nếu hoàn thành nhiệm vụ.
Bên cạnh đó, người đảm nhận vị trí này cũng được hỗ trợ ban đầu một tháng lương để ổn định chỗ ở và công tác.
Tổng công trình sư hệ thống được phép lựa chọn nhân sự cho bộ phận giúp việc tổng công trình sư hệ thống không quá 10 người, có quyền đề xuất mức lương, chế độ, chính sách để Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương quyết định ký hợp đồng lao động với từng nhân sự.
Đồng thời, tổng công trình sư hệ thống được đề xuất cơ quan có thẩm quyền lập dự toán kinh phí để thực hiện nhiệm vụ, được cấp kinh phí khảo sát, nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước; tham gia hợp tác quốc tế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Về nhà ở và phương tiện đi lại, điều kiện làm việc: Tổng công trình sư hệ thống được bố trí nhà ở công vụ (trường hợp chưa bố trí được nhà ở công vụ thì được hỗ trợ tiền thuê nhà), phương tiện đi lại và điều kiện làm việc theo tiêu chuẩn của chức danh chuyên gia cao cấp bậc 3.
Về tôn vinh, khen thưởng: Tổng công trình sư hệ thống được tôn vinh khi chính thức nhận nhiệm vụ và khi kết thúc nhiệm vụ theo hợp đồng; được lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước gặp mặt, biểu dương, nghe báo cáo kiến nghị, đề xuất; được tham gia các diễn đàn trao đổi kinh nghiệm về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; được khen thưởng theo quy định của Luật Thi đua, khen thưởng; được nhận danh hiệu, giải thưởng về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong nước và nước ngoài, phù hợp với quy định của pháp luật Việt Nam.
Tổng công trình sư hệ thống còn được chế độ chính sách về chăm sóc y tế, nghỉ dưỡng và nghỉ phép trong năm; chính sách đối với thành viên gia đình; chính sách sau khi hoàn thành nhiệm vụ.
Nghị định cũng quy định các chế độ, chính sách đối với tổng công trình sư dự án, kiến trúc sư trưởng cấp Bộ, kiến trúc sư trưởng cấp tỉnh và kiến trúc sư trưởng dự án.
Nghị định 231/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 26/8/2025.