Tiềm năng bóng đá nữ dân tộc thiểu số

Đội Lục Yên, Lào Cai (áo xanh) giành chiến thắng 2-1 trước Đắk Đoa, Gia Lai trong trận chung kết Giải Bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Việt Nam. (Ảnh: NGUYỄN HOÀN)

Câu chuyện vì thế không còn dừng ở việc tạo ra một sân chơi, mà là làm thế nào để nữ cầu thủ có tố chất thật sự tiến gần hơn tới môi trường bóng đá đỉnh cao.

Đặc sắc bóng đá nữ dân tộc thiểu số

Vừa qua, Giải Bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Việt Nam-VTV Cup năm 2026 đã gây tiếng vang trên sóng truyền hình trực tiếp khi các cầu thủ bóng đá nữ thi đấu nhiệt thành, có chất lượng chuyên môn và thu hút người xem. Điều đáng nói, như ở xã Bình Liêu (thành phố Quảng Ninh), bóng đá nữ không phải là câu chuyện mới xuất hiện.

Trước đó nhiều năm, những phụ nữ Sán Chỉ nơi đây gác việc nhà để ra sân trong chính trang phục truyền thống: Váy đen, áo xanh, đầu quấn khăn. Ở Quảng Ninh, những trận bóng từ lâu không đơn thuần là hoạt động thể thao trong những ngày hội, mà dần được tổ chức bài bản hơn.

Đến năm 2025, Giải bóng đá nữ các dân tộc thiểu số tỉnh Quảng Ninh được tổ chức với sự tham gia của nhiều đội.

Những trận đấu tầm địa phương như vậy có thể chưa hướng đến việc tìm kiếm cầu thủ chuyên nghiệp nhưng bắt đầu cho thấy một thực tế: Dù cách xa các trung tâm đào tạo, nhưng vùng dân tộc thiểu số vẫn đầy tiềm năng về con người, bởi tình yêu bóng đá luôn thường trực, nhất là với phụ nữ.

Sự phát triển của phong trào bóng đá nữ tại các địa phương diễn ra âm thầm nhưng đủ sức ảnh hưởng để các nhà tổ chức cho ra đời Giải bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Việt Nam-VTV Cup lần thứ I năm 2026.

Không khí cuồng nhiệt tại buổi lễ trao Giải Bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Việt Nam. (Ảnh: VŨ PHONG)

Giải đấu diễn ra từ ngày 23-29/8 vừa qua tại sân vận động Nghĩa Lộ (tỉnh Lào Cai), quy tụ 12 đội bóng đến từ 9 địa phương trên cả nước. Sau nhiều vòng đấu có chất lượng chuyên môn gây bất ngờ, trận chung kết khép lại bằng chiến thắng 2-1 của đội chủ nhà Lục Yên (tỉnh Lào Cai) trước “hiện tượng” Đăk Đoa (tỉnh Gia Lai).

Đằng sau bàn thắng và danh hiệu là câu chuyện rất khác về những người phụ nữ tạo nên giải đấu. Có người quen với ruộng nương, có người đang đi học hoặc đi làm, cũng không ít chị em phải thu xếp công việc gia đình để dành thời gian tập luyện. Thậm chí, đội Đăk Đoa còn có cả hai mẹ con cùng tham gia thi đấu...

Bóng đá đến với họ không phải từ những học viện hay trung tâm đào tạo chuyên nghiệp mà bắt đầu từ những sân bóng ở quê nhà và tình yêu với môn thể thao vua. Trong số đó có đội bóng đá nữ xã Nam Tuấn, tỉnh Cao Bằng.

Để có mặt trong buổi tập cùng đồng đội, chị Nông Thị Lìn phải bắt đầu công việc đồng áng sớm hơn mọi ngày.

Còn với đội trưởng Nông Thị Lệ, tình yêu bóng đá đã có từ những ngày còn nhỏ. Chị vẫn nhớ những lễ hội mùa xuân ở quê, khi trẻ con trong làng không phân biệt trai gái, cùng nhau dùng quả bưởi thay trái bóng và chơi trên những thửa ruộng vừa thu hoạch.

Trong đội bóng đá nữ xã Nam Tuấn, có cả những người mẹ phải đưa con nhỏ ra sân tập vì không có người trông...

Giấc mơ chuyên nghiệp từng "không tưởng"

Dĩ nhiên, một giải đấu như VTV Cup chưa thể biến ngay một cầu thủ phong trào thành cầu thủ chuyên nghiệp. Nhưng việc quy tụ các đội bóng từ nhiều địa phương đã tạo ra một môi trường cạnh tranh rộng hơn, nơi năng lực của nữ cầu thủ có thể được đánh giá.

Trong đó, được tiếp cận bước đầu với quy trình tập luyện chuyên nghiệp đã giúp thay đổi nhiều về tư duy chơi bóng của những cầu thủ chưa hề qua đào tạo chuyên nghiệp.

Cầu thủ Nhạc Thị Như Quỳnh của đội Lục Yên cho biết, để duy trì thể lực trong điều kiện thi đấu nắng nóng, các thành viên phải tập luyện thường xuyên.

“Nếu không tập thì vào sân trong thời tiết nắng mưa thất thường như giải đấu vừa qua, chị em chúng tôi chắc chỉ chạy được khoảng 5-10 phút là mệt rồi”, cô nói.

Sau giải đấu này, điều bất ngờ là không ít cá nhân nổi bật đã được giới chuyên môn đánh giá cao. Cầu thủ Lê Thùy Linh của đội Lục Yên nhận danh hiệu Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất, đồng đội Hoàng Thị Thanh Lam được vinh danh là Thủ môn xuất sắc nhất.

Nữ cầu thủ Thươn của đội Đăk Đoa là Cầu thủ xuất sắc nhất giải. Trên hàng công, Blơi của đội Đăk Đoa và Quan Thị Thủy Tiên của đội Lâm Bình (tỉnh Tuyên Quang) cùng nhận danh hiệu Cầu thủ ghi bàn thắng nhiều nhất.

Huấn luyện viên Mai Đức Chung cho biết, ông đã quan sát các cầu thủ tham dự giải và sẽ giới thiệu những nhân tố có tiềm năng cho bóng đá nữ chuyên nghiệp. Một diễn biến đáng chú ý khác đến từ đội Á quân Đăk Đoa.

Bất ngờ trước khả năng chuyên môn của đội, Công ty cổ phần Thể thao Hoàng Anh Gia Lai đã có văn bản đề xuất tiếp nhận, quản lý và đào tạo đội bóng đá nữ xã Đăk Đoa, hướng tới mục tiêu tham dự Giải Bóng đá nữ vô địch quốc gia vào năm 2027. Đây là một tín hiệu tích cực về khả năng chuyển tiếp giữa bóng đá phong trào và môi trường chuyên nghiệp.

Tuy nhiên, từ một đội bóng vừa thi đấu ở giải phong trào đến một tập thể đủ khả năng tham dự sân chơi cao nhất của bóng đá nữ Việt Nam vẫn là một khoảng cách dài.

14 cô gái Đăk Đoa vốn quen với các trận bóng 7 người sẽ phải thích nghi với sân 11 người. Họ cũng phải đứng trước thay đổi lớn hơn về cường độ tập luyện, kỹ thuật, chiến thuật và đời sống của một vận động viên chuyên nghiệp.

Cùng việc bổ sung lực lượng, quá trình chuyển đổi ấy đòi hỏi sự đầu tư về cơ sở vật chất, dinh dưỡng, y tế và giáo án huấn luyện bài bản.

Có thể nói, từ những trận bóng đơn thuần trong không khí lễ hội ở Bình Liêu đến VTV Cup quy tụ các đội từ nhiều vùng miền, phong trào bóng đá nữ trong cộng đồng các dân tộc thiểu số thật sự cho thấy một hành trình phát triển đáng chú ý.

Điều này cũng cho thấy, bóng đá chuyên nghiệp không chỉ tìm kiếm nguồn nhân lực ở những nơi vốn đã có sẵn các trung tâm đào tạo mà các sân bóng ở vùng cao, những giải đấu cộng đồng xa trung tâm cũng có thể trở thành nguồn bổ sung quan trọng, nhất là với bóng đá nữ còn rất nhiều tiềm năng ở Việt Nam.