Tích cực chuyển đổi số trong quản trị trường học

Sở Giáo dục và Đào tạo tập huấn chuyên môn cho cán bộ, giáo viên về công tác chuyển đổi số trong quản lý và dạy học trước thềm năm học mới 2026-2027. Ảnh: CTV

Tại Trường Mầm non Trực Đại, xã Minh Thái, chuyển đổi số được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm ngay từ đầu năm học. Nhà trường đã chủ động xây dựng kế hoạch bám sát chỉ đạo của các cấp, thành lập Tổ cốt cán công nghệ thông tin và ban hành quy chế vận hành, quản lý các ứng dụng phục vụ nuôi dưỡng, giáo dục trẻ.

Cô giáo Đỗ Thị Thúy, Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ, điểm mới trong triển khai chuyển đổi số là sự thay đổi về phương thức bồi dưỡng đội ngũ, chuyển từ “tập huấn một lần - giáo viên tự thực hiện” sang “hướng dẫn - thực hành - hỗ trợ - chia sẻ - nhân rộng”.

Các nội dung tập trung vào kỹ năng thiết thực như quản lý dữ liệu Google Drive, thiết kế PowerPoint, Canva, biên tập video bằng CapCut, tạo mã QR và khai thác AI. Đồng thời, nhà trường phát huy vai trò của các giáo viên nòng cốt để hỗ trợ đồng nghiệp, giúp quá trình chuyển đổi số trở thành việc chia sẻ chung thay vì tạo áp lực lên từng cá nhân.

Trong quản trị hoạt động chuyên môn, nhà trường khai thác phần mềm SMAS để tự động tổng hợp số liệu trẻ, tỷ lệ chuyên cần và tình trạng sức khỏe, kết nối, trao đổi dữ liệu với cơ sở dữ liệu ngành giúp hoàn thiện báo cáo định kỳ nhanh chóng. Việc tính toán khẩu phần ăn được thực hiện qua phần mềm Nutri ALL, trong khi quy trình duyệt giáo án điện tử được triển khai trên Vnedu.vn.

Đối với quản trị nhân sự và hành chính, trường ứng dụng hệ thống VNPT CCVC, mã số hóa hồ sơ kiểm định chất lượng bằng VGCASignTool, kết hợp Google Drive và Google Sheets để giao việc, chấm công, chấm ăn hằng ngày. Công tác tài chính - cơ sở vật chất cũng được triển khai, khai thác hiệu quả qua các phần mềm MISA, MISA Mimosa Online…

Thực tiễn cho thấy chuyển đổi số đã có những chuyển biến tích cực trong phương thức quản lý và nâng cao chất lượng dạy học. Việc số hóa giúp cán bộ quản lý từng bước chuyển sang quản trị dựa trên dữ liệu, giảm áp lực hồ sơ giấy để tập trung cho chuyên môn.

Khảo sát ban đầu trên 45 giáo viên cho thấy tỷ lệ dùng PowerPoint đạt 56%, khai thác tài nguyên mạng đạt 70%, dùng Canva và các công cụ AI như NotebookLM, Veo3 đạt 48,8%. Sau một thời gian triển khai, trên 80% giáo viên đã chủ động hơn trong việc tự thiết kế học liệu, khai thác kho tài nguyên chung, qua đó tiết kiệm thời gian chuẩn bị và tăng tính sáng tạo. Không riêng bậc giáo dục mầm non, chuyển đổi số cũng đang diễn ra sôi nổi tại các trường phổ thông.

Tại Trường THPT Kim Sơn C, hạ tầng công nghệ được đầu tư đồng bộ nhằm đáp ứng yêu cầu Nghị quyết số 57-NQ/TW. Mạng Internet và Wifi đã phủ sóng 27 phòng học, 10 phòng làm việc, các phòng chức năng, chuyên môn, tư vấn tâm lý, phòng họp và 2 phòng thư viện số.

Thầy giáo Vũ Đắc Toàn, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, nhà trường đã đầu tư, nâng cấp máy tính, bảng tương tác, Tivi kết nối Internet cho các lớp học. Phòng Tin học được trang bị thêm 40 máy tính mới, duy trì 2 phòng máy với 90 máy phục vụ giảng dạy, học tập.

Hai phòng học đa chức năng được trang bị tivi, màn hình tương tác, mạng Internet, Wifi, phục vụ bài giảng e-learning, học liệu điện tử, tổ chức chuyên đề và các hoạt động của câu lạc bộ văn hóa, nghệ thuật. 27 lớp học được trang bị máy chiếu, tivi kết nối Internet, hỗ trợ giáo viên tổ chức giảng dạy, kiểm tra, đánh giá và trình chiếu nội dung số.

Song song với đầu tư hạ tầng, nhà trường triển khai phần mềm SMAS để quản lý 27 lớp học cùng dữ liệu học sinh, giáo viên; từng bước tăng cường sử dụng hồ sơ, sổ sách và dữ liệu điện tử, góp phần giảm hồ sơ giấy. Nhà trường cũng ứng dụng nền tảng onluyen.vn trong hỗ trợ học tập, bước đầu nghiên cứu, ứng dụng AI trong quản lý, dạy học và duy trì kênh liên lạc điện tử để phối hợp với cha mẹ học sinh.

Hiện nay, các địa phương trong tỉnh cũng tích cực chỉ đạo các cơ sở giáo dục tăng cường chuyển đổi số trong quản trị trường học. Tại phường Tây Hoa Lư, 100% văn bản đi và đến của các trường học được xử lý trên hệ thống điều hành, hồ sơ chuyên môn được ký số và tích hợp lên dữ liệu ngành Giáo dục.

Trong năm học vừa qua, toàn bộ học sinh cấp Tiểu học với 103 lớp (3.608 học sinh) và cấp THCS với 76 lớp (2.973 học sinh) trên địa bàn đều được cấp học bạ số. Mức độ chuyển đổi số của các nhà trường tại phường đều được xếp loại Khá trở lên.

Tại xã Phong Doanh, toàn bộ 3.966 học sinh tại 113 lớp thuộc cấp tiểu học và THCS đã hoàn thành lập học bạ số, cùng 223 cán bộ, giáo viên được cấp chữ ký số phục vụ số hóa hồ sơ.

Trên địa bàn xã Quang Thiện, các cơ sở giáo dục đã triển khai đồng bộ phần mềm quản lý nhà trường, cơ sở dữ liệu ngành và hệ thống quản lý văn bản điều hành. 100% hồ sơ cán bộ, giáo viên và học sinh được cập nhật đầy đủ, chính xác, đảm bảo đồng bộ thống nhất giữa hồ sơ giấy và điện tử.

Các nhà trường đã khai thác hiệu quả phần mềm quản lý điểm, chuyên cần, xếp thời khóa biểu cùng các nền tảng học trực tuyến, đồng thời tiếp nhận, xử lý văn bản hoàn toàn trên môi trường mạng bằng chữ ký số. Từ những mô hình cụ thể tại cơ sở, chuyển đổi số đang được triển khai đồng bộ trong toàn ngành Giáo dục.

Đồng chí Nguyễn Văn Thuận, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết: Sở đã tham mưu cho tỉnh tiếp tục tập trung hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu ngành, bảo đảm dữ liệu "đúng - đủ - sạch - sống" và kết nối thông suốt với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Đến nay, 100% dữ liệu định danh của cán bộ, giáo viên, học sinh đã được xác thực. Trong công tác quản lý, 100% cơ sở giáo dục trên địa bàn đã triển khai phần mềm quản trị, hồ sơ điện tử, áp dụng chữ ký số, đẩy mạnh thanh toán học phí không dùng tiền mặt và hoàn thành học bạ số.

Dữ liệu văn bằng, chứng chỉ cũng từng bước được số hóa. Các khâu đăng ký dự thi, tra cứu điểm thi tuyển sinh lớp 10, thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học, cao đẳng hiện được thực hiện hoàn toàn trên hệ thống dịch vụ công trực tuyến.

Bên cạnh số hóa quản trị, ngành Giáo dục đẩy mạnh xây dựng các nền tảng giáo dục thông minh. Kho học liệu số và ngân hàng câu hỏi dùng chung được tích cực khai thác; các nền tảng như LCMS i-School, ioe.vn, ICORRECT được đưa vào ôn luyện cho Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Nhiều kỳ thi thử tốt nghiệp, khảo sát chất lượng các khối lớp 5, 9, 12 và thi học sinh giỏi đã được tổ chức thành công bằng hình thức trực tuyến.

Đặc biệt, từ học kỳ II năm học 2025-2026, Sở Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo triển khai thí điểm nội dung giáo dục AI cho học sinh phổ thông nhằm trang bị năng lực số và ý thức sử dụng AI an toàn. Các lớp tập huấn trực tuyến chuyên đề "Phát triển mô hình lớp học đảo ngược trong điều kiện chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI" cũng được tổ chức, hỗ trợ giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy và kiểm tra đánh giá.

Từ việc đầu tư hạ tầng, chuẩn hóa dữ liệu đến ứng dụng sâu rộng các nền tảng số, chuyển đổi số đang từng bước tạo nên phương thức quản trị trường học hiện đại, linh hoạt và dựa trên dữ liệu. Đây không chỉ là yêu cầu tất yếu của quá trình đổi mới giáo dục mà còn là giải pháp quan trọng giúp các nhà trường nâng cao hiệu quả điều hành, giảm áp lực hành chính, hỗ trợ đội ngũ và tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường với gia đình trong giai đoạn mới.