Thực trạng đáng lo ngại

Dù được nhìn nhận dưới góc độ tích cực là xu hướng “tự chủ”, sự thay đổi này trên thực tế lại phản ánh những góc khuất đầy trăn trở và áp lực đè nặng lên vai thế hệ người cao tuổi tại xứ sở kim chi.

Những người lớn tuổi tìm việc tại Hội chợ việc làm dành cho người cao tuổi tại Seoul. Ảnh: Yonhap

Hàn Quốc đã chính thức bước vào nhóm quốc gia có xã hội “siêu già” với hơn 21,6% dân số từ 65 tuổi trở lên. Dự báo con số này sẽ chạm mốc 40% vào năm 2050, biến Hàn Quốc thành một trong những quốc gia có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới. Tuy nhiên, tốc độ già hóa dân số lại không đi kèm với sự hoàn thiện tương ứng của mạng lưới an sinh xã hội.

Việc hơn 58% người cao tuổi bày tỏ nguyện vọng tiếp tục làm việc không hoàn toàn xuất phát từ niềm vui lao động, mà phần lớn đến từ áp lực sinh tồn. Khi chi phí sinh hoạt ngày càng đắt đỏ còn mạng lưới an sinh xã hội chưa bao phủ toàn diện, làm việc trở thành lựa chọn bắt buộc để duy trì cuộc sống.

Sự suy giảm vai trò hỗ trợ từ con cái cũng phản ánh bước chuyển mình mạnh mẽ nhưng đầy hệ lụy của cơ cấu gia đình truyền thống. Mô hình gia đình đa thế hệ chung sống dưới một mái nhà đang dần nhường chỗ cho các hộ gia đình đơn thân hoặc cặp vợ chồng người cao tuổi tự chăm sóc lẫn nhau.

Trước những áp lực kinh tế khốc liệt của cuộc sống hiện đại, thế hệ trẻ Hàn Quốc cũng đang phải chật vật tự lo cho bản thân, khiến sợi dây liên kết và trách nhiệm phụng dưỡng cha mẹ ngày càng trở nên lỏng lẻo.

Đáng chú ý, bất chấp những nỗ lực tự chủ tài chính, tỷ lệ nghèo tương đối ở người cao tuổi Hàn Quốc vẫn đứng ở mức 37,7%, một trong những con số cao nhất trong khối các nền kinh tế phát triển.

Điều này cho thấy nguồn lực tiết kiệm cá nhân hay tiền lương hưu quốc gia hiện tại vẫn chưa đủ sức tạo ra một tấm lưới an toàn vững chắc trước những rủi ro về sức khỏe và chi phí sinh hoạt đắt đỏ đối với người cao tuổi.

Bức tranh tại Hàn Quốc gióng lên hồi chuông cảnh báo về những thách thức của quá trình già hóa dân số nhanh chóng. Để người cao tuổi không bị bỏ lại phía sau, việc mở rộng cơ hội việc làm thôi là chưa đủ.

Chính phủ cần nhanh chóng cải thiện hệ thống hưu trí, củng cố y tế cộng đồng và xây dựng các chính sách an sinh xã hội toàn diện, nhằm hướng tới mục tiêu mang lại một tuổi già thảnh thơi, trọn vẹn thoát khỏi gánh nặng sinh tồn và nỗi lo bệnh tật.