Thúc đẩy thị trường nội địa

Năm 2025, quy mô thị trường bán lẻ hàng hóa và dịch vụ Việt Nam ước đạt khoảng 269 tỷ USD, trong đó riêng bán lẻ hàng hóa đạt khoảng 205 tỷ USD. Điểm đáng chú ý là tốc độ tăng trưởng của thị trường nội địa năm 2025 được duy trì ở mức khá ổn định. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng đạt khoảng 7.093 nghìn tỷ đồng, tăng xấp xỉ 10% so với năm 2024. Đây là mức tăng cao nhất (trong vòng 5 năm trở lại đây), phản ánh rõ sự phục hồi của sức mua trong nước đồng thời cho thấy tiêu dùng nội địa đang dần lấy lại vai trò là động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế.

Trong khi đó, theo báo cáo thị trường nội địa Việt Nam 2025 do Bộ Công thương công bố, năm 2025, dân số Việt Nam ước đạt khoảng 101 - 102 triệu người. Dù vẫn trong giai đoạn “dân số vàng” với khoảng 67% dân số ở độ tuổi lao động, nhóm có mức tiêu dùng cao, song cơ cấu dân số đang chuyển dịch nhanh theo hướng già hóa. Hiện nước ta có khoảng 14,2 triệu người từ 60 tuổi trở lên, chiếm gần 14% dân số; tỷ lệ người từ 65 tuổi trở lên đạt 9,3%. Những chỉ báo này khẳng định Việt Nam đã chính thức bước vào giai đoạn “xã hội đang già hóa” theo tiêu chuẩn quốc tế. Cùng với đó, tuổi thọ trung bình đạt khoảng 74,6 - 74,7 tuổi, song tuổi thọ khỏe mạnh còn thấp, kéo theo nhu cầu ngày càng lớn đối với các sản phẩm, dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe, thực phẩm an toàn và có truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Song hành với già hóa dân số là sự gia tăng nhanh chóng của tầng lớp trung lưu. Từ đó tạo ra sức mua lớn, thúc đẩy nhu cầu đối với các sản phẩm, dịch vụ chất lượng cao trong nhiều lĩnh vực như bất động sản, ô tô, thiết bị gia dụng, giáo dục, y tế, du lịch và giải trí.

Ông Nguyễn Minh Tiến - Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nhận định, đối với thị trường trong nước, đặc biệt là nhóm người tiêu dùng trẻ, xu hướng mua sắm trên các nền tảng thương mại điện tử, nhất là mạng xã hội, đang phát triển mạnh mẽ. Thực tế này đòi hỏi hoạt động xúc tiến thương mại phải chuyển dịch tương ứng, lấy thương mại điện tử và truyền thông số làm trọng tâm. Năm 2025, thương mại điện tử tăng trưởng khoảng 25%, cao hơn nhiều so với mức tăng 9 - 10% của tổng mức bán lẻ. Đây là dư địa lớn để thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa nội địa thông qua các kênh phân phối hiện đại, song cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao về truy xuất nguồn gốc và minh bạch thông tin sản phẩm.

Ở góc độ doanh nghiệp (DN), ông Nguyễn Ngọc Thắng - Giám đốc vận hành Saigon Co.op cho hay, Co.op Food hiện có hơn 500 điểm bán tại các vùng ven và các xã nông thôn quanh TPHCM, Đồng Nai, Bình Dương, Vĩnh Long… Người tiêu dùng nông thôn giờ rất chú trọng chất lượng, nguồn gốc và giá cả minh bạch. Đây là lý do để Saigon Co.op phát triển mô hình Co.op Food với giá ưu đãi, khuyến mãi thiết thực cho bà con. Còn theo nhận định của ông Danny Le - Tổng Giám đốc Masan Group thì nhu cầu tiêu dùng tại nông thôn ngày một lớn và ổn định. Do vậy mục tiêu của DN này là phủ sóng hệ thống bán lẻ hiện đại tới khu vực nông thôn.

Giới chuyên gia kinh tế nêu quan điểm, các đô thị lớn đang chứng kiến sự gia tăng nhanh chóng của siêu thị, trung tâm thương mại và cửa hàng tiện lợi, do vậy khu vực nông thôn, nơi sinh sống của khoảng 62% dân số vẫn chủ yếu dựa vào chợ truyền thống và các cửa hàng tạp hóa nhỏ lẻ. Đến cuối năm 2025, cả nước có khoảng 8.250 chợ truyền thống, trong khi số lượng siêu thị chỉ vào khoảng 1.300 và trung tâm thương mại khoảng 280. Sự chênh lệch này không chỉ phản ánh khác biệt về mức sống, mà còn cho thấy hạn chế trong việc đưa các mô hình phân phối hiện đại về khu vực nông thôn.

Bởi vậy, để thúc đẩy thị trường nội địa phát triển, trước hết cần hoàn thiện hạ tầng phân phối theo hướng cân bằng hơn giữa đô thị và nông thôn, đây là yêu cầu cấp thiết. Cùng với đó, cần có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp phát triển các mô hình bán lẻ hiện đại phù hợp với đặc thù vùng miền, gắn với hệ thống logistics và chuỗi cung ứng hiệu quả.

NAM ANH