Thúc đẩy phát triển ngành nghề nông thôn

Phát triển ngành nghề may mặc góp phần giải quyết việc làm, thúc đẩy kinh tế - xã hội xã Tiên Lương phát triển.

Đòn bẩy phát triển kinh tế nông thôn

Ngành nghề nông thôn trong tỉnh phát triển khá đa dạng với 6 nhóm: Chế biến, bảo quản nông, lâm, thủy sản; sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ; xử lý, chế biến nguyên vật liệu phục vụ sản xuất ngành nghề nông thôn; sản xuất và kinh doanh sinh vật cảnh; các dịch vụ phục vụ sản xuất, đời sống dân cư nông thôn. Các hình thức chủ yếu là hộ cá thể sản xuất tiểu thủ công nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp tư nhân. Toàn tỉnh có trên 165.000 cơ sở sản xuất, kinh doanh, hộ gia đình tham gia hoạt động ngành nghề nông thôn.

Phát triển ngành nghề nông thôn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy kinh tế - xã hội nông thôn. Việc tập trung nguồn lực cho phát triển ngành nghề nông thôn giúp khai thác tốt tiềm năng, lợi thế của địa phương, nâng cao chất lượng, giá trị, khả năng cạnh tranh của sản phẩm gắn với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động, nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

Tại xã Tiên Lương, các ngành nghề nông thôn, nhất là nhóm nghề may mặc đã góp phần giải quyết việc làm, thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương phát triển. Hiện xã có 48/54 khu đã hoàn thành xây dựng khu dân cư nông thôn mới. Đời sống vật chất, tinh thần của người dân không ngừng được nâng cao. Thu nhập bình quân đầu người tăng qua từng năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 5,39%.

Đồng chí Trần Mạnh Hà - Chủ tịch UBND xã cho biết: Để hỗ trợ làng nghề, ngành nghề nông thôn phát triển, xã triển khai nhiều giải pháp, trong đó, hỗ trợ các cơ sở sản xuất, làng nghề nâng cao chất lượng sản phẩm, tham gia Chương trình OCOP, đặc biệt chú trọng công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn nhằm trang bị những kiến thức cơ bản trong quá trình làm nghề. Ngoài ra, địa phương quan tâm tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật, ứng dụng khoa học công nghệ thông qua các chương trình khuyến công, khuyến nông, xây dựng nông thôn mới; đẩy mạnh giới thiệu quảng bán sản phẩm, tạo đà cho ngành nghề nông thôn phát triển.

Phát triển ngành nghề nông thôn đã góp phần quan trọng bảo tồn, phát huy giá trị các làng nghề, nghề truyền thống. Những năm qua, nhiều chương trình, chính sách hỗ trợ phát triển làng nghề truyền thống đã được tỉnh chỉ đạo triển khai như đào tạo nghề, xúc tiến thương mại, khuyến công, hỗ trợ đầu tư hạ tầng làng nghề, phát triển sản phẩm OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm)... Theo đó, nhiều làng nghề từng bước chuyển mình, tạo ra sản phẩm có giá trị cao, gắn kết hiệu quả với du lịch trải nghiệm. Hình thức tổ chức sản xuất ở các làng nghề chủ yếu theo quy mô hộ gia đình với trên 19.000 hộ, 30 doanh nghiệp và 15 hợp tác xã; giải quyết việc làm cho gần 42.000 lao động, trong đó có hơn 33.700 lao động thường xuyên, mức thu nhập khoảng 3 - 6 triệu đồng/người/tháng.

Hoạt động của các ngành nghề nông thôn góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới. Đặc biệt, việc triển khai Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) tạo động lực, điều kiện để các địa phương, người dân quan tâm bảo tồn, phát triển các ngành nghề, làng nghề truyền thống. Tính đến hết năm 2025, toàn tỉnh có gần 700 sản phẩm OCOP đạt tiêu chuẩn từ 3 sao trở lên, trong đó có 580 sản phẩm 3 sao, 107 sản phẩm 4 sao và 6 sản phẩm 5 sao. Các ngành nghề nông thôn đã tạo việc làm tại chỗ cho trên 500 nghìn lao động, trong đó, 445 nghìn lao động thường xuyên với mức thu nhập khoảng 4 - 6 triệu đồng/người/tháng. Qua đó đóng góp quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng nông thôn mới ở địa phương.

Đồng bộ các giải pháp

Có thể khẳng định, phát triển ngành nghề nông thôn đã mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội rõ rệt ở khu vực nông thôn. Tuy nhiên, phát triển ngành nghề nông thôn trên địa bàn tỉnh còn một số khó khăn. Quy mô của đại đa số cơ sở còn nhỏ, chủ yếu ở quy mô hộ, thiết bị công nghệ sản xuất lạc hậu, chậm đổi mới; năng lực, trình độ tổ chức quản lý còn hạn chế, chưa có sự liên kết bền vững giữa các khâu từ sản xuất nguyên liệu, chế biến với tiêu thụ. Cùng với đó, hạn chế về nguồn vốn, trình độ lao động... khó đáp ứng được các yêu cầu về đầu tư phát triển sản xuất. Chất lượng và thương hiệu sản phẩm chưa thực sự được chú trọng, sức cạnh tranh yếu... nên việc mở rộng thị trường còn gặp nhiều khó khăn...

Thúc đẩy ngành nghề nông thôn phát triển, các cấp, ngành, địa phương tiếp tục tuyên truyền, phổ biến, quán triệt và thực hiện có hiệu quả chính sách về phát triển ngành nghề, làng nghề. Thực hiện tốt công tác bảo tồn, xây dựng và phát triển nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống có tiềm năng giữ lợi thế, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc của địa phương; nâng cao hiệu quả hoạt động của các làng nghề theo hướng phát triển bền vững; triển khai xây dựng các sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP... Ngành Nông nghiệp tiếp tục hỗ trợ phát triển ngành nghề, làng nghề nông thôn hướng đến nâng tỷ trọng giá trị sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng công nghiệp hóa - hiện đại.

Theo Phó Chi cục Trưởng Chi cục Phát triển nông thôn Phí Đình Minh, phát triển ngành nghề nông thôn cần bắt đầu từ đổi mới tư duy, khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, hướng tới tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị gắn với quy hoạch đồng bộ vùng nguyên liệu, vùng sản xuất, làng nghề và hạ tầng logistics, thương mại, du lịch. Cùng với đó, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ về tín dụng, mặt bằng sản xuất, bảo vệ môi trường; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông thôn, nhất là trong lĩnh vực chế biến sâu, ứng dụng công nghệ xanh và xây dựng thương hiệu.

Việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc sản phẩm và phát triển OCOP theo định hướng thị trường là yêu cầu quan trọng, song song với chú trọng đào tạo nhân lực, truyền nghề, gắn gìn giữ giá trị truyền thống với nâng cao kỹ năng sản xuất hiện đại cho lao động trẻ. Đồng thời, cần tăng cường liên kết giữa người dân, doanh nghiệp và nhà quản lý để hình thành chuỗi sản xuất - tiêu thụ khép kín, gắn phát triển làng nghề với du lịch văn hóa, sinh thái, hướng tới phát triển xanh, bền vững và kinh tế tuần hoàn.

Lệ Oanh