Thông điệp hòa bình từ Hiroshima

Xây dựng thế giới an toàn

Phát biểu tại buổi lễ tưởng niệm 81 năm thảm họa ném bom nguyên tử xuống TP Hiroshima, Thủ tướng Sanae Takaichi khẳng định Nhật Bản sẽ tiếp tục tuân thủ 3 nguyên tắc phi hạt nhân: không sở hữu, không sản xuất và không cho phép đưa vũ khí hạt nhân vào lãnh thổ.

Người dân tham dự lễ tưởng niệm 81 năm thảm họa ném bom nguyên tử xuống thành phố Hiroshima. ẢNH: YOMIURI SHIMBUN

Bà cũng cam kết thúc đẩy Kế hoạch hành động Hiroshima và củng cố Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT). Đây là nền tảng quan trọng để Nhật Bản cùng cộng đồng quốc tế hướng tới một thế giới hòa bình, an toàn và không vũ khí hạt nhân... Cùng chung thông điệp, Thị trưởng Hiroshima Kazumi Matsui kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới từ bỏ răn đe hạt nhân, cảnh báo đối đầu và chạy đua vũ trang hiện nay có thể đẩy nhân loại trở lại những bi kịch của Thế chiến II. Cộng đồng quốc tế nên theo đuổi mục tiêu loại bỏ hoàn toàn vũ khí hạt nhân và hướng tới một nền hòa bình toàn cầu bền vững.

Lễ tưởng niệm 81 năm thảm họa ném bom nguyên tử xuống TP Hiroshima diễn ra trang trọng với sự tham dự của khoảng 50.000 đại biểu, thân nhân, các nạn nhân còn sống sót (hibakusha) cùng đại diện 123 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đúng 8 giờ 15 phút (thời khắc quả bom nguyên tử “Little Boy” phát nổ trên bầu trời Hiroshima năm 1945), các đại biểu dành một phút mặc niệm để tưởng nhớ các nạn nhân. Theo đài NHK, tính đến cuối tháng 3, Nhật Bản còn khoảng 91.000 hibakusha sống sót, với độ tuổi trung bình là 86. Nhiều người phải gánh chịu các bệnh ung thư và biến chứng do nhiễm xạ khác.

Nguy cơ an ninh toàn cầu

Việc Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược mới (New START) giữa Mỹ và Nga hết hiệu lực từ tháng 2, cùng với việc Hội nghị Rà soát NPT không thông qua được văn kiện cuối cùng vào tháng 5 trong bối cảnh căng thẳng gia tăng tại Tây Á, đã làm gia tăng lo ngại về rủi ro hạt nhân.

Đến cuối năm 2025, Hiệp ước Cấm vũ khí hạt nhân được Liên hợp quốc thông qua từ năm 2017 đã có 99 quốc gia tham gia, nhưng không quốc gia nào trong số 9 cường quốc hạt nhân, gồm Mỹ, Nga, Trung Quốc, Pháp, Anh, Pakistan, Ấn Độ, Israel và CHDCND Triều Tiên, ký kết. Thay vào đó, 9 quốc gia này tiếp tục hiện đại hóa, nâng cấp và mở rộng kho vũ khí chiến lược. Theo báo cáo mới nhất từ Viện Nghiên cứu hòa bình quốc tế Stockholm (SIPRI), tính đến đầu năm 2026, 9 quốc gia trên sở hữu khoảng 12.187 đầu đạn. Trong số đó, có tới 9.745 đầu đạn được lưu giữ sẵn sàng trong các kho quân sự để phục vụ mục đích triển khai chiến đấu.

Trước xu hướng này, nhà nghiên cứu Hans Kristensen thuộc SIPRI nhận định các cường quốc hạt nhân đang xa rời các cam kết giải trừ quân bị. Thay vì đối thoại hạn chế vũ khí, thế giới đang phải chứng kiến sự trở lại của chính sách sức mạnh hạt nhân của các quốc gia.