Thói quen tưởng mất vệ sinh nhưng lại tốt cho con

Kiểm tra phân của trẻ sơ sinh thường xuyên giúp ba mẹ phát hiện những bất thường. Ảnh: Pexels.

ThS.BS Lê Võ Minh Hương, Bệnh viện Từ Dũ (TP.HCM), cho biết khi chăm sóc trẻ sơ sinh, cha mẹ thường theo dõi sức khỏe của con thông qua việc ăn uống, bài tiết phân và nước tiểu. Trong đó, quan sát phân là một trong những cách giúp nhận biết sớm một số bất thường.

Tuy nhiên, bác sĩ lưu ý thói quen đi tiêu ở mỗi trẻ không giống nhau. Cha mẹ không nên chỉ dựa vào số lần đi tiêu để kết luận trẻ có vấn đề hay so sánh con mình với những trẻ khác.

Màu sắc phân: Dấu hiệu nào cảnh báo nguy hiểm?

Theo bác sĩ Hương, với trẻ sơ sinh, màu sắc và kết cấu phân là hai yếu tố quan trọng nhất cha mẹ cần quan sát. Trong những ngày đầu sau sinh, trẻ chủ yếu đi phân su. Đây là loại phân màu đen, sệt và dính, được hình thành từ khi trẻ còn trong bụng mẹ.

Sau đó, phân có thể chuyển sang màu xanh, nâu sẫm hoặc vàng. Những màu này có thể hoàn toàn bình thường ở trẻ sơ sinh.

Ngược lại, cha mẹ cần đặc biệt chú ý nếu phân của trẻ có màu đỏ, đen hoặc trắng xám. Đây là những màu phân bất thường và trẻ cần được đưa đến bác sĩ để kiểm tra.

Kết cấu phân phản ánh điều gì?

Phân trẻ bú mẹ hoàn toàn thường mềm, sệt, đôi khi có lợn cợn hạt trắng (chất béo chưa tiêu hóa hết). Trẻ uống sữa công thức thường có phân đặc và dẻo hơn.

Cha mẹ cần chú ý đưa trẻ đi khám khi kết cấu phân có sự thay đổi đột ngột:

Phân rất cứng, vón cục: Trẻ bị táo bón, gây đau rát khi đi tiêu.
Phân lỏng, nhiều nước, sủi bọt: Liên quan đến tình trạng bất hấp thu đường lactose hoặc tiêu chảy.
Phân kèm nhầy bọt hoặc vệt máu: Dấu hiệu nhiễm trùng đường tiêu hóa hoặc dị ứng thực phẩm.

Tần suất đi tiêu ở trẻ sơ sinh có thể thay đổi rất lớn tùy từng trẻ, giai đoạn phát triển và loại sữa. Trẻ bú mẹ thường đi tiêu nhiều lần hơn. Tần suất bình thường có thể dao động từ 7 lần/ngày đến một lần trong 7 ngày, miễn là phân vẫn mềm và trẻ không bị đau khi đi tiêu.

Lượng phân mỗi lần cũng không giống nhau. Sau những ngày đầu đời, lượng phân thường tương quan với lượng sữa mẹ hoặc sữa công thức trẻ uống vào.

Nếu cha mẹ lo lắng vì cảm thấy lượng sữa trẻ uống vào và lượng phân thải ra không tương ứng, bác sĩ khuyến cáo nên chú ý đến sự phát triển của trẻ thay vì chỉ đếm lượng phân. Nếu trẻ vẫn tăng trưởng tốt, tỏ ra hài lòng sau khi ăn và bụng không nhô lên quá nhiều, tình trạng đi tiêu có thể vẫn bình thường.

Mùi phân cũng thay đổi theo thời gian. Trong những ngày đầu, phân trẻ thường ít mùi hôi. Khi hệ vi khuẩn đường ruột dần hình thành, phân sẽ có mùi rõ hơn.

Bên cạnh việc quan sát phân, cha mẹ cần chú ý biểu hiện của trẻ trong lúc đi tiêu. Trẻ sơ sinh có thể nhăn mặt hoặc đỏ mặt khi đi tiêu và đây thường không phải dấu hiệu bất thường.

Tuy nhiên, nếu trẻ khóc trong mỗi lần đi tiêu, đây có thể là biểu hiện đau. Nếu tình trạng kéo dài, cha mẹ nên đưa trẻ đến bác sĩ để được kiểm tra.

Theo bác sĩ Hương, việc kiểm tra phân có thể không phải là thói quen dễ chịu, nhưng với cha mẹ có con trong giai đoạn sơ sinh, đây là một cách đơn giản để theo dõi sức khỏe của trẻ. Khi nhận thấy những thay đổi bất thường, đặc biệt về màu sắc và kết cấu phân, cha mẹ nên trao đổi với bác sĩ thay vì tự chẩn đoán cho trẻ.