Thói quen 'bức tử' lá gan ngày Tết

Đi viện vì tất niên liên miên

Ông N.T.L. (49 tuổi, Hà Nội) là một trường hợp như vậy khi phải nhập viện cấp cứu vì ăn vào là nôn ói, sốt nhẹ, chán ăn sau chuỗi ngày tiếp khách triền miên.

Ông L. cho biết, từ sau Tết Dương lịch, tuần nào ông cũng dự 4-5 buổi liên hoan. Sau mỗi lần “hết mình” cùng đối tác, ông đều cảm thấy mệt mỏi, uể oải nhưng vì tính chất công việc nên khó từ chối. Đến sau lễ cúng 23 tháng Chạp, cơ thể không thể chịu đựng thêm, ông mới đến bệnh viện thăm khám.

Tại đây, các bác sĩ chẩn đoán ông bị viêm gan cấp do rượu. Bệnh nhân được truyền dịch, cân bằng toan - kiềm, an thần và theo dõi sát các chỉ số xét nghiệm. Mẫu máu được gửi kiểm tra Methanol (cồn công nghiệp) cho kết quả âm tính, loại trừ ngộ độc rượu giả. Sau 24 giờ điều trị tích cực, tình trạng sức khỏe cải thiện, ông xuất viện và được khuyến cáo tuyệt đối kiêng rượu bia trong thời gian tới để gan hồi phục.

Theo các chuyên gia, rượu (ethanol) được chuyển hóa chủ yếu qua con đường alcohol dehydrogenase tại tế bào gan. Ở người uống nhiều rượu, quá trình này có thể dẫn đến nhiễm toan acid lactic và nhiễm toan ceton do ethanol, gây rối loạn chuyển hóa nghiêm trọng.

Bệnh nhân cấp cứu tại Trung tâm A9, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội). Ảnh: Phạm Hải.

Bác sĩ chuyên khoa 2 Bùi Thị Tuyết Mai, Khoa Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Nội tiết Trung ương (Hà Nội) cho biết, gan là cơ quan đảm nhiệm tới 90% quá trình chuyển hóa cồn. Tuy nhiên, mỗi giờ gan chỉ xử lý được một lượng cồn nhất định. Khi bạn nạp quá nhiều rượu bia trong thời gian ngắn, đặc biệt vào dịp Tết, gan sẽ rơi vào tình trạng quá tải.

Ngoài ra, việc lạm dụng rượu bia làm gián đoạn quá trình oxy hóa axít béo tại gan, khiến chất béo tích tụ trong tế bào gan và dần hình thành bệnh gan nhiễm mỡ. Điều đáng lo ngại là ở giai đoạn đầu, gan nhiễm mỡ thường diễn tiến âm thầm, ít biểu hiện rõ ràng.

Những tín hiệu lá gan kêu cứu

Bác sĩ Mai cho biết, trong hoặc sau kỳ nghỉ Tết, nếu cơ thể xuất hiện các dấu hiệu như mệt mỏi kéo dài, uể oải dù đã nghỉ ngơi; chán ăn, đầy bụng, khó tiêu; nặng tức vùng hạ sườn phải… người dân không nên chủ quan. Đây có thể là những cảnh báo sớm của tình trạng tổn thương gan.

Nhiều người cho rằng gan nhiễm mỡ là bệnh nhẹ, có thể tự khỏi. Tuy nhiên, nếu không thay đổi thói quen uống rượu bia, bệnh có thể tiến triển nhanh chóng qua các giai đoạn nguy hiểm hơn.

Ban đầu là viêm gan do rượu, khi tế bào gan bị hủy hoại, men gan tăng cao. Tiếp đó là xơ gan - giai đoạn các mô gan lành bị thay thế bằng mô sẹo không thể phục hồi. Nặng nề nhất là ung thư gan, cái kết xấu của chuỗi tổn thương kéo dài.

Đặc biệt, với những bệnh nhân đã mắc viêm gan B hoặc C mạn tính, rượu bia giống như “đổ thêm dầu vào lửa”. Gan vốn đã suy yếu sẽ nhanh chóng mất bù, thậm chí dẫn đến suy gan cấp tính - tình trạng đe dọa tính mạng.

Để tận hưởng không khí Tết mà vẫn giữ được sức khỏe, bác sĩ Mai khuyến cáo người dân cần kiểm soát chặt chẽ lượng rượu bia tiêu thụ. Theo khuyến nghị, nam giới không nên uống quá 2 đơn vị cồn/ngày, nữ giới không quá 1 đơn vị (1 đơn vị cồn tương đương khoảng 3/4 lon bia 330ml hoặc 30ml rượu mạnh).

Ngoài ra, người dân không nên uống rượu khi đói vì sẽ làm tăng tốc độ hấp thu cồn vào máu. Bạn nên ăn nhẹ trước khi uống, uống xen kẽ nhiều nước lọc để hỗ trợ đào thải cồn. Trong các bữa tiệc, bạn cần tăng cường rau xanh, trái cây để bổ sung chất xơ và vitamin, giúp gan giảm gánh nặng chuyển hóa.

Với những người có bệnh lý nền về gan, lời khuyên quan trọng nhất là kiên quyết nói “không” với rượu bia.

Phương Thúy